Gia Lai tập trung tháo gỡ vướng mắc về đất đai, tái định cư

Tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm quyền lợi người dân

Tại phiên chất vấn, Trưởng Ban Dân tộc HĐND tỉnh Đoàn Vũ Hùng đề nghị làm rõ tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) cho 477 hộ dân tại khu tái định cư Dự án hồ chứa nước Đồng Mít (xã An Vinh).

Việc chậm cấp giấy kéo dài nhiều năm, ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân trong giao dịch dân sự, vay vốn phát triển sản xuất và ổn định cuộc sống.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Cao Thanh Thương cho biết, vướng mắc chủ yếu xuất phát từ việc xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai.

Theo phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được UBND tỉnh Bình Định (trước đây) phê duyệt năm 2021, có 407 hộ phải nộp khoản chênh lệch giữa giá trị bồi thường đất ở và tiền sử dụng đất tại nơi tái định cư, với tổng số tiền hơn 21,22 tỷ đồng. Tuy nhiên, quyết định phê duyệt phương án lại ghi nội dung miễn tiền sử dụng đất.

Trong quá trình cấp giấy, cơ quan Thuế không đồng ý miễn khoản tiền này do chưa có quy định pháp luật tương ứng. Quan điểm trên cũng được Bộ Tài chính và cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định.

Để tháo gỡ, Sở đề xuất 2 phương án: điều chỉnh quyết định phê duyệt phương án bồi thường, yêu cầu các hộ thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với khoản chênh lệch; hoặc nghiên cứu cơ chế đặc thù về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo Luật Đất đai 2024, xem xét hỗ trợ tiền sử dụng đất cho các hộ phải nộp khoản chênh lệch.

Đối với việc thu hồi, bàn giao đất có nguồn gốc lâm nghiệp, Phó Trưởng Ban Pháp chế HĐND tỉnh Ra Lan Song Linh và Phó Trưởng Ban Dân tộc HĐND tỉnh Lê Thị Tuyết Trinh chất vấn về tiến độ xử lý tại khu vực rừng thông (tiểu khu 482, xã Hra) và đất thuộc lâm phần Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai tại buôn Chư Jú, buôn Ekia (xã Ia Rsai).

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, tại xã Hra có khoảng 16 hộ dân sinh sống dọc quốc lộ 19, xây dựng nhà kiên cố, sử dụng đất ổn định từ năm 1991.

Khu vực này được quy hoạch là đất ở, nằm ngoài quy hoạch lâm nghiệp quốc gia. Công tác đo đạc, lập hồ sơ địa chính phục vụ bóc tách diện tích đất lâm nghiệp cơ bản hoàn thành.

Ban Quản lý rừng phòng hộ Gia Lai đang phối hợp với đơn vị tư vấn xây dựng phương án sử dụng đất, xác định diện tích tiếp tục quản lý và diện tích đề xuất bàn giao về địa phương.

Tại buôn Chư Jú và buôn Ekia, công tác đo đạc thực địa đã hoàn thành. Ngày 3-7-2026, các đơn vị liên quan bàn giao hồ sơ ranh giới sử dụng đất, bản đồ địa chính và dữ liệu số cho UBND xã Ia Rsai.

Các cơ quan chức năng đang tiếp tục hoàn thiện phương án sử dụng đất, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, làm cơ sở thu hồi, bàn giao đất và xem xét cấp giấy chứng nhận cho các hộ đủ điều kiện.

Đánh giá các phương án giải quyết, Chủ tịch HĐND tỉnh Rah Lan Chung ghi nhận tinh thần trách nhiệm, sự chuẩn bị và phần giải trình cụ thể của Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường.

Đối với 477 hộ dân tại khu tái định cư hồ Đồng Mít, Chủ tịch HĐND tỉnh thống nhất chủ trương tập trung nguồn lực tháo gỡ vướng mắc, yêu cầu UBND tỉnh chỉ đạo xây dựng phương án bố trí kinh phí, xác định rõ trách nhiệm và hoàn thành giải quyết chậm nhất ngày 30-12-2026.

Chủ tịch HĐND tỉnh nhấn mạnh: Người dân đã nhường đất, di dời nơi ở để phục vụ dự án thì chính quyền phải có trách nhiệm bảo đảm cuộc sống tại nơi ở mới bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, không để những vướng mắc kéo dài tiếp tục ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của người dân.

Đối với 16 hộ dân tại xã Hra, Chủ tịch HĐND tỉnh thống nhất phương án giao đất, bố trí ổn định cho các hộ; yêu cầu hoàn thành bàn giao trong tháng 11 và giải quyết dứt điểm trong tháng 12-2026.

Việc hoàn thiện thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 2 làng thuộc xã Ia Rsai cũng phải được tập trung thực hiện, phấn đấu hoàn thành trong tháng 12-2026.

Khẩn trương bố trí kinh phí hỗ trợ người dân bị thiệt hại do sự cố hồ Ia Ring

Cũng tại phiên chất vấn, Phó Trưởng Ban Dân tộc HĐND tỉnh Châu Thanh Bình quan tâm việc giải quyết kiến nghị của cử tri liên quan đến thiệt hại do xả lũ hồ chứa nước Ia Ring ngày 14-11-2024.

Đại biểu đề nghị làm rõ phương án cân đối nguồn lực, bố trí kinh phí hỗ trợ người dân tại các địa phương bị ảnh hưởng và thời hạn giải quyết dứt điểm vụ việc.

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Cao Thanh Thương, tổng hợp của UBND huyện Chư Sê (trước đây) xác định sự cố gây thiệt hại tại 5 xã, thị trấn gồm: Ia Pal, Dun, Chư Pơng, Ia Glai, Chư Sê, với tổng kinh phí đề xuất hỗ trợ hơn 5,69 tỷ đồng.

Trong đó, thiệt hại về đất sản xuất hơn 3,3 tỷ đồng; cây trồng hơn 1,05 tỷ đồng; nuôi trồng thủy sản hơn 474 triệu đồng; tài sản khác hơn 435 triệu đồng và vật kiến trúc hơn 421 triệu đồng.

Việc hỗ trợ gặp khó khăn do chưa có quy định cụ thể về phạm vi, đối tượng, định mức và đơn giá đối với thiệt hại do sự cố công trình thủy lợi. Tại Văn bản số 4469/BNNMT-ĐĐ ngày 16-7-2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định thiệt hại do sự cố hồ Ia Ring không thuộc trường hợp thiệt hại do thiên tai nên không có cơ sở áp dụng chính sách hỗ trợ theo Nghị định số 09/2025/NĐ-CP; đồng thời, đề nghị tỉnh cân đối ngân sách và các nguồn tài chính hợp pháp khác để hỗ trợ người dân theo thẩm quyền. Sở sẽ tiếp tục đề nghị Sở Tài chính chủ trì tham mưu phương án bố trí kinh phí hỗ trợ người dân.

Phát biểu tại phiên chất vấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hữu Quế nhấn mạnh đây là vấn đề chính đáng, cần sớm giải quyết. Sự cố xảy ra trong bối cảnh mưa lớn, thân đập đã xuống cấp, thấm nước và tiềm ẩn nguy cơ vỡ đập. Việc chủ động xả nước để bảo đảm an toàn công trình là cần thiết, bởi nếu để xảy ra vỡ đập thì hậu quả còn nghiêm trọng hơn.

Tuy nhiên, thiệt hại thực tế do người dân gánh chịu nên chính quyền phải có trách nhiệm hỗ trợ, bồi thường thỏa đáng. Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Giám đốc Sở Tài chính khẩn trương rà soát, cân đối các nguồn lực, trong đó có Quỹ Phòng, chống thiên tai và quỹ dự phòng tài chính, tham mưu UBND tỉnh bố trí kinh phí hỗ trợ người dân, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026.

Chủ tịch HĐND tỉnh Rah Lan Chung cũng khẳng định việc hỗ trợ người dân bị thiệt hại do sự cố hồ Ia Ring là trách nhiệm phải giải quyết của chính quyền.

Theo Chủ tịch HĐND tỉnh, nhờ chủ động di dời người dân nên sự cố không gây thiệt hại về người; tài sản bị ảnh hưởng chủ yếu là hoa màu, với tổng giá trị khoảng 5 tỷ đồng.

Chủ tịch HĐND tỉnh yêu cầu UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành liên quan rà soát đối tượng, mức độ thiệt hại, vận dụng các quy định và cân đối nguồn kinh phí hợp pháp để hỗ trợ người dân, hoàn thành trong năm 2026, không để vụ việc tiếp tục kéo dài.