Ngày 26.9 (nhằm 24.8 âm lịch), Phòng VH-TT và Trung tâm VH-TT&TT huyện Tuy Phước tổ chức Lễ dâng hương tưởng niệm nhân 177 năm ngày mất cụ Lê Đại Cang (1847 - 2024), bậc danh sĩ đại thần thời Nguyễn, tại Từ đường tộc họ Lê ở thôn Luật Chánh, xã Phước Hiệp, huyện Tuy Phước.
Lê Đại Cang (1771 - 1847), còn gọi là Lê Đại Cương, tự là Thống Thiện, hiệu Kỳ Phong; quê làng Luật Chánh, xã Phước Hiệp. Ông là một vị quan nổi tiếng tài năng, trung chính thời Nguyễn (Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị).
Trong 40 năm làm quan, từ năm 1802 đến năm 1842, từ chức tri huyện tới chức quyền Tổng trấn, Tổng đốc, Thượng thư, Tham tán đại thần…, Lê Đại Cang đã thực thi nhiệm vụ ở khắp ba miền đất nước trên nhiều lĩnh vực: Chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa, giáo dục, ngoại giao và có những đóng góp rất đáng quý trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Không những nổi tiếng là một thượng quan tài năng, liêm chính, văn võ song toàn, Lê Đại Cang còn được đương thời coi là một bậc cự phách, hiển đạt về văn chương với tập “Lê thị gia phả”, tập thơ “Tỉnh ngu thi tập” và hai tập bút ký về thời gian làm quan ở phương Nam mang tên “Nam hành” và “Tục Nam hành”.
Dẫu vậy, cuộc đời ông cũng lắm thăng trầm khi nhiều lần thăng quan, có thời gian ông làm đến chức Tổng đốc, nhưng cũng không ít lần chịu tội, trong đó tới 2 lần phải làm lính khiêng võng. Dù vậy, ông vẫn không ngừng cống hiến cho đất nước.
Sau khi đã tận tâm, tận lực, 72 tuổi ông cáo lão về quê. Tại đây, ông khôi phục từ đường họ Lê, lập ra chùa Giác Am, lập Văn chỉ Tuy Phước là nơi hội tụ nhân sĩ, trí thức Tuy Phước, Quy Nhơn, cùng chăm lo khuyến học, khuyến tài ở quê hương.
TẤN HÙNG
