Ngày 22-10, Công ty TNHH Jungle Boss phối hợp với các chuyên gia thuộc Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ và Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng công bố kết quả khảo sát một hố sụt tự nhiên quy mô lớn tại khu vực Chà Nòi - Khe Gát (tỉnh Quảng Trị).
Phát hiện bổ sung dữ liệu về địa chất, địa mạo và hệ sinh thái của Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng. Theo thông tin từ đơn vị tổ chức khảo sát, ông Kevin Ditamore - chuyên gia thuộc Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ - phát hiện dấu hiệu bất thường khi quan sát ảnh vệ tinh trên Google Earth.
Một vùng tối lớn giữa địa hình núi đá vôi phủ rừng khiến nhóm nghiên cứu chú ý. Sau đó, các chuyên gia phối hợp với Jungle Boss tổ chức 3 đợt khảo sát bằng thiết bị bay không người lái để xác định vị trí hố sụt.
Ngày 27-4-2025, đoàn tiền trạm gồm 10 người, trong đó có 2 kiểm lâm địa phương, bắt đầu tìm đường đến khu vực này. Tuy nhiên, địa hình hiểm trở, thiếu nguồn nước và điều kiện di chuyển khó khăn khiến đoàn phải dừng hành trình vào ngày thứ ba, khi vừa đến vành miệng hố.
Ngày 23 đến 29-7-2025, đoàn khảo sát chính thức với 24 thành viên gồm chuyên gia hang động, nhân viên kỹ thuật Jungle Boss và lực lượng kiểm lâm tiếp tục nhiệm vụ. Các thành viên phải vượt hơn 20 km đường rừng, băng qua những dãy núi đá vôi sắc nhọn trong điều kiện thiếu nước sinh hoạt. Tại hiện trường, đoàn lắp đặt hệ thống dây an toàn để xuống đáy hố, tiến hành đo đạc và ghi nhận đặc điểm địa chất, sinh thái.
Kết quả khảo sát cho thấy miệng hố có hình bầu dục, kích thước khoảng 190 x 140 m. Càng xuống dưới, không gian càng mở rộng, với chiều dài khoảng 250 m, chiều ngang khoảng 200 m và độ sâu khoảng 120 m. Cấu trúc này tạo thành một khoảng không gian tự nhiên có hình dạng tương tự chiếc bát úp ngược giữa vùng núi đá vôi.
Đáng chú ý, dưới đáy hố là hệ sinh thái nguyên sinh với thảm thực vật phát triển xanh tốt và nhiều cây cổ thụ kích thước lớn. Đoàn khảo sát ghi nhận nhiều vỏ sò, vỏ ốc tích tụ gần các vách đá, cùng xương và sọ khỉ rải rác trên mặt đất. Những dấu tích này là nguồn tư liệu để tiếp tục nghiên cứu điều kiện tự nhiên, lịch sử địa chất và sự hiện diện của các loài sinh vật tại khu vực.
Các chuyên gia cũng tìm kiếm dấu hiệu liên kết giữa hố sụt với hệ thống hang động ngầm. Qua kiểm tra, đoàn phát hiện một khe nứt cao khoảng 5 m, ăn sâu từ 12-15 m, nhưng không ghi nhận luồng khí lưu thông. Một số vị trí ở chân vách đá có dấu hiệu dòng chảy đã bị đất đá từ các đợt sạt lở trước đây vùi lấp.
Theo các chuyên gia, hố sụt dạng này thường hình thành khi nước bào mòn đá vôi trong thời gian dài, tạo ra khoảng rỗng bên dưới. Khi phần đá phía trên không còn đủ khả năng nâng đỡ, nền đất đá có thể sụp xuống. Tuy nhiên, việc xác định cụ thể quá trình hình thành cũng như khả năng liên thông với hệ thống hang động ngầm tại hố sụt Chà Nòi - Khe Gát cần thêm nghiên cứu.
Ông Nguyễn Văn Úy - Phó Giám đốc Jungle Boss - nhận định đây là một trong những hố sụt lớn mà ông ghi nhận sau hơn 20 năm đi rừng tại Phong Nha - Kẻ Bàng. Khu vực này đã ghi nhận khoảng 5 hố sụt lớn, trong đó có hố Kong. Hố sụt vừa khảo sát có kích thước và độ sâu nhỏ hơn hố Kong.
