Việt Nam có thêm 2 Di sản tư liệu được UNESCO ghi danh

06/11/2026 07:45

(GLO)- 2 di sản “Ma nhai núi Non Nước” (tỉnh Ninh Bình) và “Văn bia Phố Hiến” (tỉnh Hưng Yên) vừa được UNESCO ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Qua đó, nâng tổng số di sản tư liệu của Việt Nam được UNESCO ghi danh lên 13.

Ngày 5-11-2026, tại Jakarta (Indonesia), trong khuôn khổ Kỳ họp toàn thể lần thứ 11 của Ủy ban Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương (MOWCAP), 2 hồ sơ đề cử của Việt Nam đã được thông qua, ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực.

Kỳ họp diễn ra từ ngày 2 đến 6-11, với sự tham dự của hơn 150 đại biểu đến từ 24 quốc gia thành viên. Sau 3 ngày làm việc, MOWCAP xem xét 24 hồ sơ đề cử và thông qua 21 hồ sơ đủ điều kiện ghi danh.

Theo đánh giá của Ủy ban MOWCAP, 2 hồ sơ của Việt Nam đáp ứng các tiêu chí về tính xác thực, tính toàn vẹn, tính độc bản, ý nghĩa và tầm quan trọng đối với khu vực. Đồng thời, các hồ sơ có kế hoạch bảo quản, quản lý và tạo điều kiện tiếp cận khả thi.

viet-nam-co-them-hai-di-san-tu-lieu-chau-a-thai-binh-duong-1-edited-1793869189381jpg.jpg — Núi Non nước - một trong "Tứ đại danh sơn" của vùng đất Ninh Bình. **Ảnh: Thái Bá/Dân Trí**

Ma nhai núi Non Nước là hệ thống 43 văn bản được khắc trực tiếp trên vách đá tại Di tích lịch sử và danh thắng quốc gia đặc biệt núi Non Nước, tỉnh Ninh Bình. Các văn khắc có niên đại từ thế kỷ XIV đến thế kỷ XX, sử dụng chữ Hán, chữ Nôm và chữ Quốc ngữ.

Hệ thống gồm nhiều thể loại như thơ, văn, bia ký, ngự bút, đề từ do các vị vua, quan lại, danh nhân, nhà văn hóa và thi sĩ lưu lại. Trong đó, tiêu biểu có bài “Dục Thúy sơn Linh Tế tháp ký” của Trương Hán Siêu, được khắc năm 1343.

Không chỉ phản ánh lịch sử dựng nước, giữ nước, ma nhai còn cung cấp tư liệu về đời sống văn hóa, tín ngưỡng và sự giao lưu giữa các dòng tư tưởng ở Đông Á, đặc biệt là sự hội tụ của Phật giáo, Đạo giáo, Nho giáo với tín ngưỡng bản địa.

Trong khi đó, Văn bia Phố Hiến gồm 41 văn bia bằng chữ Hán và chữ Nôm, có niên đại từ thế kỷ XVII đến đầu thế kỷ XX, hiện được lưu giữ tại các di tích thuộc Khu di tích quốc gia đặc biệt Phố Hiến, tỉnh Hưng Yên.

Đây là nguồn tư liệu gốc phản ánh quá trình hình thành, phát triển của Phố Hiến - thương cảng quốc tế từng có vai trò quan trọng trong mạng lưới giao thương ở Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, Đông Á.

Văn bia tại Phố Hiến, Hưng Yên. **Ảnh: Báo Hưng Yên**

Nội dung văn bia ghi lại hoạt động thương mại, giao lưu văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng giữa cộng đồng người Việt và thương nhân nước ngoài. Đồng thời, tư liệu còn phản ánh truyền thống hiếu học, đời sống xã hội và vai trò của phụ nữ trong các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng tại Phố Hiến qua nhiều thế kỷ.

Theo Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), với 2 danh hiệu mới, Việt Nam hiện có 13 di sản tư liệu được UNESCO ghi danh, gồm 4 di sản tư liệu thuộc Danh mục thế giới và 9 di sản tư liệu thuộc Danh mục khu vực châu Á - Thái Bình Dương.