Chuyện dạy học ở Ia Kha

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Năm học 1981-1982, tôi được chuyển từ xã B14 (xã Ia Tô, huyện Ia Grai ngày nay) về Trường Phổ thông cơ sở thị trấn huyện Chư Păh (nay là thị trấn Ia Kha, huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai). Khác với hệ thống giáo dục bây giờ, ngày ấy, nhà trường kiêm luôn cả 3 cấp học: mầm non, cấp I và cấp II. Toàn trường có gần 20 cán bộ, giáo viên.

Tiếng là thị trấn huyện nhưng dân cư còn rất thưa thớt, mỗi hộ được cấp đất làm nhà ở, ngang 25 m, chiều dài thì dường như không giới hạn nếu thuộc tuyến hai. Trục đường chính được rải nhựa dài chừng 2 km, còn lại là đường đất. Phòng Giáo dục nằm sâu bên trong, lợp tôn, vách ván và cả liếp tre, bên kia đường là rừng le. Cán bộ, nhân viên cứ vài ba ngày lại qua đó chặt củi le mang về cho nhà bếp tập thể. Trường thị trấn nằm ở tuyến hai (đường Quang Trung hiện nay), gồm một dãy 4 phòng học xây kiên cố, mái lợp tôn, phía sau là 2 gian nhà tạm lợp tranh, một phòng làm việc chung, phòng còn lại dành cho 2 cô giáo độc thân.

Một góc Trung tâm huyện Ia Grai hôm nay. Ảnh: P.V

Một góc Trung tâm huyện Ia Grai hôm nay. Ảnh: P.V

Ngoài cụm trường chính ở trung tâm thị trấn (lúc này chưa có tên Ia Kha), nhà trường còn có các cụm lẻ là lớp mẫu giáo ở làng kinh tế mới Thắng Trạch bên kia suối, 2 lớp cấp I ở làng mới Thắng Quang (dân Bình Định lên lập nghiệp gần dốc Ia Châm), lớp 1 ở làng Mít, giáp xã Ia Hrung, cụm lớp học Sư đoàn 359 phía cuối thị trấn, nay là Trường Tiểu học Kim Đồng. Ngày ấy, công việc quản lý nhà trường không quá vất vả. Ban Giám hiệu gồm tôi, hiệu trưởng và phó là anh Phan Đình Xiềng. Ngoài việc trực, dự giờ, chúng tôi phân công nhau đi thăm lớp, kiểm tra các cụm lẻ, tất nhiên đi xe đạp là chính, nơi xa nhất là làng Mít cũng chỉ cách trung tâm khoảng 4-5 km. Mỗi năm chỉ 3 lần làm báo cáo gửi lên Phòng Giáo dục: đầu năm học, cuối học kỳ I và cuối năm. Hầu hết học sinh nhà trường là con em cán bộ của huyện và con em đồng bào kinh tế mới trong vùng. Cơ sở vật chất còn khá thiếu thốn nhưng được huyện rất quan tâm. Tôi nhớ đã có lần điều học sinh cấp II sang trụ sở UBND huyện xin hàng chục chiếc băng ghế gỗ hội trường để các em ngồi học. Anh Trưởng phòng công nghiệp thì thuê thợ mộc làm tặng cho mấy trăm thước kẻ bằng gỗ tốt. Còn Giám đốc Xí nghiệp chế biến gỗ thì cho một bộ cổng trường bằng gỗ và mấy chục cây trụ về làm hàng rào.

Những năm ấy, việc nhà của đội ngũ giáo viên cũng đáng nói vì nó giúp chúng tôi vượt qua khó khăn về đời sống. Sau Tết, thời tiết chuyển mùa đến khi mỗi sáng sớm sương giăng kín trên những đọt cây và dưới thung lũng cũng bàng bạc một màu trắng xốp là báo hiệu mùa khô Tây Nguyên bắt đầu. Đây cũng là lúc người dân trong vùng chuẩn bị cho một mùa sản xuất mới. Vườn rộng nên ngoài giờ lên lớp, những giáo viên đã có gia đình riêng đều tăng gia. Hầu như nhà nào cũng nuôi heo, nuôi gà, trồng rau, làm lúa rẫy… Vườn nhà tôi bề ngang 25 m, chiều sâu đến cả trăm mét nên cứ đầu mùa mưa, sáng nào tôi cũng cuốc cỏ rồi vun lại thành vồng để trồng rau lang. Giống khoai lang Lệ Cần đọt thì ngọt, lá mềm và rất sai củ, khoai nấu chín có màu vàng nhạt, bùi và thơm. Lá thì vừa luộc ăn vừa nuôi heo. Tháng 3 nắng nóng đỉnh điểm. Một sào đất rẫy mà tôi phải cuốc đến hơn tháng mới xong, cứ đầu giờ chiều (trường chỉ dạy buổi sáng) là tôi đội nón, mang lon nước và vài quả chuối xuống rẫy. Cuốc được chục phút nắng quá lại vào núp dưới bụi le ngồi nghỉ. Đến giữa tháng 5, mưa đầu mùa vài đợt, nhân ngày chủ nhật, tôi nhờ mấy giáo viên đến làm đổi công. Dụng cụ kéo đất là một chiếc bừa gỗ 3 răng để rạch hàng, rồi thì người đi trước kéo, vài ba người đi sau tra hạt. Nghỉ hè vào mùa mưa. Đất rẫy không phân chuồng, phân hóa học chi cả, làm cỏ vài ba đợt đến tháng 9 là thu hoạch. Vậy mà cũng đủ bổ sung thêm vào nồi cơm vốn dĩ không mấy khi đầy nếu như ăn gạo tiêu chuẩn giáo viên 13 kg có độn 50% của thời bao cấp.

Ngày qua, năm hết, việc trường, việc nhà cứ vậy mà trôi đi. Thị trấn huyện được đặt tên Ia Kha vào năm 1985. Năm 1988, tôi chuyển nhà, sau đó chuyển ngành. Vị trí Trường Phổ thông cơ sở thị trấn ngày trước bây giờ là Trường Mầm non 17-3. Sau gần 50 năm, thị trấn đã có nhiều thay đổi, không chỉ dân cư đông đúc, đời sống khấm khá hơn mà đặc biệt là sự nghiệp giáo dục có bước phát triển vượt bậc: Hiện nay với khoảng 10 ngàn dân nhưng tại thị trấn Ia Kha có đến 6 trường học: Trường THCS Dân tộc Nội trú huyện, Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng, Trường THCS Hùng Vương, Trường Tiểu học Kim Đồng, Trường Tiểu học Nguyễn Huệ, Trường Mầm non 17-3 và 2 cơ sở mầm non tư thục.

Sau chừng ấy năm, tôi vẫn không thể nào quên kỷ niệm về một thời hoa niên đầy ắp vui buồn, trong đó những ngày tháng ở Ia Kha là một dấu mốc quan trọng trong cuộc đời. Và tôi luôn tự hào rằng mình đã đóng góp phần nhỏ vào sự nghiệp phát triển giáo dục ở một huyện vùng biên.

Có thể bạn quan tâm

Kỹ sư quân sự tài năng tốt nghiệp loại giỏi có thể được phong quân hàm thượng úy

Kỹ sư quân sự tài năng tốt nghiệp loại giỏi có thể được phong quân hàm thượng úy

(GLO)- Học viện Kỹ thuật quân sự dự kiến xây dựng hệ đào tạo “tinh hoa”, tuyển chọn học viên xuất sắc để đào tạo kỹ sư quân sự tài năng, thạc sĩ tài năng và tiến sĩ chất lượng cao. Học viên tốt nghiệp loại giỏi chương trình kỹ sư quân sự tài năng có thể được phong quân hàm thượng úy.

Gian nan hành trình vận động học sinh trở lại trường

Gian nan hành trình vận động học sinh trở lại trường

(GLO)- Sau khai giảng năm học 2026 - 2027, một số trường học ở địa bàn vùng khó của tỉnh Gia Lai vẫn còn tình trạng học sinh chưa đến lớp đầy đủ. Ðể duy trì sĩ số, giáo viên cùng các đoàn thể phải tìm đến từng gia đình, lặn lội vào tận rẫy vận động phụ huynh đưa con em trở lại lớp.

Khám sức khỏe đầu năm cho học sinh: Con được khám những gì, dữ liệu sức khỏe lưu ở đâu?

Khám sức khỏe đầu năm cho học sinh: Con được khám những gì, dữ liệu sức khỏe lưu ở đâu?

(GLO)- Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, hoạt động kiểm tra sức khỏe đầu năm học đối với trẻ em tại các cơ sở giáo dục mầm non và học sinh tại cơ sở giáo dục phổ thông được thực hiện 1 lần/năm vào đầu năm học nhằm đánh giá tình trạng sức khỏe, phát hiện sớm bệnh, tật và các vấn đề cần theo dõi, can thiệp.

Con không tham gia ngoại khóa có bị trừ điểm, ảnh hưởng xếp loại không?

Con không tham gia ngoại khóa có bị trừ điểm, ảnh hưởng xếp loại không?

(GLO)- Học sinh không tham gia hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa có bị trừ điểm, ảnh hưởng đến kết quả đánh giá, xếp loại hay không là vấn đề được nhiều phụ huynh quan tâm sau khi TP. Hồ Chí Minh yêu cầu siết chặt việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa trong trường học.

Trường đạt chuẩn quốc gia: Không chỉ nhìn qua hồ sơ

Trường đạt chuẩn quốc gia: Không chỉ nhìn qua hồ sơ

(GLO)- Việc công nhận trường đạt chuẩn quốc gia đang chuyển mạnh từ cách tiếp cận dựa vào hồ sơ, minh chứng tại 1 thời điểm sang đánh giá quá trình, dữ liệu và kết quả giáo dục thực tế. Đây là tinh thần đáng chú ý của Thông tư số 57/2026/TT-BGDĐT được Bộ GD&ĐT triển khai trong năm học 2026-2027.

Giáo viên mới vào trường công không còn tập sự: Lương và quyền lợi thay đổi thế nào?

Giáo viên mới vào trường công không còn tập sự: Lương và quyền lợi thay đổi thế nào?

(GLO)- Theo Nghị định 259/2026/NĐ-CP, từ ngày 1-7-2026, giáo viên mầm non, phổ thông được tuyển dụng vào trường công lập không còn phải thực hiện chế độ tập sự 9-12 tháng như trước. Thay vào đó, giáo viên được bổ nhiệm chức danh và xếp lương theo vị trí việc làm được tuyển dụng.

Gần 35.000 học sinh Gia Lai chưa có SGK, ngành Giáo dục tìm cách tháo gỡ

Gần 35.000 học sinh Gia Lai chưa có SGK, ngành Giáo dục tìm cách tháo gỡ

(GLO)- Trước tình trạng thiếu sách giáo khoa (SGK) đang diễn ra, ngành GD&ĐT tỉnh Gia Lai đã có nhiều giải pháp để khắc phục. Trong khi chờ nguồn cung ổn định, học sinh được hướng dẫn dùng sách trong thư viện, sách cũ hoặc SGK điện tử miễn phí do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cung cấp.

Bị cảnh báo học tập bao nhiêu lần, sinh viên có thể bị buộc thôi học?

Bị cảnh báo học tập bao nhiêu lần, sinh viên có thể bị buộc thôi học?

(GLO)- Hàng trăm sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân bị cảnh báo học tập, xét thôi học đang thu hút sự quan tâm của dư luận. Theo quy định hiện hành, việc bị cảnh báo học tập chưa đồng nghĩa với buộc thôi học, trừ khi vượt quá giới hạn cảnh báo hoặc thời gian học tập tối đa.

Năm học đặc biệt của thầy trò vùng biên

Năm học đặc biệt của thầy trò vùng biên

(GLO)- Năm học 2026-2027 đánh dấu bước chuyển đặc biệt đối với giáo dục vùng biên Gia Lai khi 7 trường phổ thông nội trú liên cấp tại 7 xã biên giới chính thức được vận hành, mở ra cơ hội để học sinh được học tập, ăn ở và rèn luyện trong những ngôi trường khang trang ngay trên quê hương mình.

null