Điều này khiến không ít người lo lắng liệu việc điều hành, tham mưu cho công tác giáo dục ở địa phương có đảm bảo chất lượng và hiệu quả?
Tuy nhiên, từ góc độ của một người làm giáo dục lâu năm và từng có cơ hội làm việc, tiếp xúc với nhiều cấp quản lý khác nhau, thiết nghĩ đây không phải là vấn đề đáng lo nếu chúng ta nhìn nhận một cách toàn diện, biện chứng và hướng về tương lai.
Việc cán bộ quản lý không xuất thân từ ngành giáo dục không có nghĩa là họ không thể làm tốt công tác quản lý giáo dục. Trong thực tế, trên thế giới có rất nhiều trường hợp người học một ngành nhưng làm việc hiệu quả ở một lĩnh vực khác. Chính sự đa ngành, đa lĩnh vực ấy lại tạo nên sự linh hoạt, sáng tạo, và khả năng điều phối tốt trong quản trị. Một kỹ sư trở thành CEO thành công, một cử nhân kinh tế đảm nhiệm vị trí lãnh đạo giáo dục - đó không phải là điều hiếm gặp.
Thực tế ở nước ta cũng vậy, nhiều cán bộ phòng văn hóa - xã hội, phòng nội vụ, phòng giáo dục, UBND xã/phường… dù không được đào tạo sư phạm nhưng khi đảm nhiệm vai trò phụ trách giáo dục, họ đã dần thích nghi, học hỏi, trau dồi nghiệp vụ và hoàn thành nhiệm vụ một cách đáng ghi nhận. Họ mang theo góc nhìn mới, cách tiếp cận hành chính chặt chẽ, kỹ năng tổ chức công việc bài bản - những thứ mà những người trong ngành giáo dục đôi lúc thiếu hụt do thiên về chuyên môn sư phạm.
Điều quan trọng không phải là anh/chị học ngành gì, mà là thái độ tiếp cận công việc ra sao. Nếu cán bộ có tinh thần cầu thị, trách nhiệm, chịu khó học hỏi, lắng nghe thực tiễn từ cơ sở, thì chỉ sau một thời gian ngắn, họ có thể nắm bắt những vấn đề cốt lõi của ngành. Giáo dục là lĩnh vực đặc thù, có tính nhân văn và phức tạp, nhưng không phải là một "bức tường không thể vượt qua". Với một người có năng lực quản lý, có tư duy tổ chức và giao tiếp tốt, cộng với sự hỗ trợ từ các thầy cô ở cơ sở, thì việc tiếp cận, điều hành công việc hoàn toàn khả thi.
Câu tục ngữ xưa "Trăm hay không bằng tay quen" vẫn còn nguyên giá trị. Một người mới, dù chưa từng giảng dạy, nhưng nếu thường xuyên làm việc với các trường học, dự các buổi họp hội đồng, thăm lớp, dự giờ, trao đổi với giáo viên, phụ huynh… thì qua thời gian, họ sẽ dần "ngấm" những nét đặc thù của nghề giáo. Từ đó, họ sẽ có cái nhìn thấu đáo và có những chỉ đạo, tham mưu sát thực tế hơn.
Tuy nhiên, để sự thích nghi ấy diễn ra nhanh và hiệu quả, không thể thiếu vai trò của công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ. Đây là điểm then chốt.
Các lớp tập huấn chuyên sâu về quản lý giáo dục, văn bản pháp luật trong ngành, các kỹ năng giám sát hoạt động trường học, phân tích dữ liệu giáo dục, tiếp cận các mô hình tiên tiến... nên được tổ chức thường xuyên, bài bản, có hệ thống. Bộ GD-ĐT, các sở GD-ĐT và các trường đại học sư phạm cần phối hợp với các đơn vị hành chính để xây dựng các chương trình bồi dưỡng ngắn hạn, trung hạn phù hợp cho đối tượng cán bộ không chuyên ngành giáo dục nhưng đang đảm nhiệm công tác này.
Giáo dục là sự nghiệp của toàn dân. Để hệ thống giáo dục vận hành trơn tru, hiệu quả, không thể chỉ trông chờ vào người làm chuyên môn, mà cần sự vào cuộc của cả hệ thống quản lý nhà nước. Mỗi cán bộ, dù ở ngành nào, khi đảm nhận vai trò trong lĩnh vực giáo dục đều cần được nhìn nhận với sự tin tưởng và hỗ trợ.
Huỳnh Thanh Phú
Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành, TP.HCM)
(Dẫn nguồn TNO)
