Câu chuyện người dân bất ngờ bị chặn xuất cảnh tại sân bay vì những khoản nợ thuế tồn đọng đang thu hút sự quan tâm. Theo phản ánh của Báo Thanh Niên ngày 10-11, có trường hợp đã chủ động tra cứu nghĩa vụ thuế trên ứng dụng eTax, thậm chí nộp khoản thuế còn thiếu nhưng vẫn bị từ chối xuất cảnh do phát sinh khoản nợ khác chưa được cập nhật.
Theo quy trình hiện hành, việc nộp tiền thuế tại sân bay không đồng nghĩa với việc được phép xuất cảnh ngay. Người nộp thuế phải hoàn thành nghĩa vụ hoặc khắc phục các điều kiện liên quan.
Sau đó, cơ quan thuế có trách nhiệm ban hành thông báo hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh và chuyển thông tin đến cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để cập nhật trên hệ thống cửa khẩu.
Theo hướng dẫn của Cục Thuế, từ ngày 1-7-2026, hệ thống đã được nâng cấp để tự động xác định các trường hợp đủ điều kiện hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh.
Cụ thể, sau khi nhận được chứng từ nộp ngân sách nhà nước từ ngân hàng, hệ thống thuế thực hiện bù trừ nghĩa vụ, xác định điều kiện và tự động tạo thông báo hủy bỏ. Thời gian xử lý tối đa của hệ thống thuế là 8 phút. Tiếp đó, hệ thống của Cục Quản lý xuất nhập cảnh tiếp nhận, xử lý khoảng 5 phút để cập nhật thông tin tại các cửa khẩu hàng không.
Tuy nhiên, thời gian xử lý điện tử nói trên được tính từ khi hệ thống nhận được chứng từ nộp thuế hợp lệ, không phải từ lúc người dân bắt đầu thực hiện giao dịch.
Tra cứu danh sách người bị tạm hoãn xuất cảnh và người thuộc diện sẽ bị áp dụng biện pháp này trên cổng thông tin của ngành Thuế tại địa chỉ:
- Danh sách đã bị tạm hoãn: https://gdt.gov.vn/wps/portal/Home/nt/xc
- Danh sách dự kiến bị tạm hoãn: https://gdt.gov.vn/wps/portal/Home/nt/se
Vì vậy, nếu khoản tiền chưa được ngân hàng phản hồi, ghi nhận hoặc hồ sơ còn vướng mắc thì việc gỡ lệnh có thể kéo dài.
Đặc biệt, trường hợp phát hiện nợ thuế vào ngày nghỉ, ngày lễ có thể gặp khó khăn khi cần cơ quan thuế xác minh, xử lý.
Theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP, cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh thuộc diện bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về thuế có thể bị tạm hoãn xuất cảnh nếu nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên và quá hạn từ 120 ngày.
Đối với người đại diện theo pháp luật hoặc chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, hợp tác xã thuộc diện bị cưỡng chế, mức nợ thuế từ 500 triệu đồng trở lên và quá hạn từ 120 ngày là một trong những điều kiện áp dụng.
Đáng chú ý, quy định mới còn bổ sung trường hợp người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (mã số thuế trạng thái 06). Sau 90 ngày kể từ khi có thông báo không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, nếu không thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, cơ quan thuế sẽ thông báo về việc áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh. Sau 30 ngày tiếp theo, nếu vẫn không thực hiện các thủ tục, biện pháp này được áp dụng, không phụ thuộc vào số tiền thuế nợ.
Để tránh rơi vào tình huống bị động, người dân cần chủ động kiểm tra nghĩa vụ thuế, đặc biệt nếu từng đứng tên doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc có liên quan đến hoạt động kinh doanh đã ngừng hoạt động.
