Quyết liệt xử lý
Tại Gia Lai, tình trạng DN thành lập mới, ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục hoặc tự ý bỏ địa chỉ kinh doanh diễn ra thường xuyên, xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Thực trạng này tiềm ẩn nhiều rủi ro, khi DN dù có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ vẫn có thể bị loại chi phí hoặc không được khấu trừ thuế giá trị gia tăng nếu bên bán ngừng hoạt động trái quy định.
Đáng lo ngại, một số cá nhân bị lợi dụng giấy tờ tùy thân để thành lập DN “ma”, chỉ phát hiện khi phát sinh nợ thuế hoặc vi phạm pháp luật. Tình trạng này gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước, đồng thời ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và DN kinh doanh chân chính.
Nhằm giải quyết dứt điểm tình trạng trên, Cục Thuế đã phát động Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” trên phạm vi toàn quốc từ ngày 21-5 đến 31-12-2026. Trong đợt cao điểm này, toàn ngành tập trung xử lý hai nhóm đối tượng trọng điểm gồm: Người nộp thuế (NNT) ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế (trạng thái 03) và NNT không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh (trạng thái 06).
Xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, Thuế tỉnh đã phát huy các ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ cho việc rà soát các nhóm đối tượng thuộc 2 trạng thái nói trên; đồng thời gửi thư ngỏ, tài liệu hướng dẫn các đối tượng rà soát nghĩa vụ thuế, thực hiện các thủ tục giải thể, khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo đúng quy định.
Cùng với đó, Thuế tỉnh chủ động phối hợp chặt chẽ với Sở Tài chính và các sở, ngành liên quan, cùng UBND cấp xã để rà soát, xác minh địa chỉ, thông tin cư trú và định danh… của người đại diện DN, chủ hộ kinh doanh làm cơ sở để thực hiện các bước tiếp theo.
Tuy vậy, Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” trên địa bàn tỉnh gặp không ít rào cản. Theo ông Trần Hữu Danh, Phó Trưởng Thuế tỉnh, khó khăn lớn nhất nằm ở nhóm NNT không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế không liên lạc được với chủ sở hữu hay người đại diện.
Hơn nữa, thông tin địa chỉ và số điện thoại của nhiều NNT bị thiếu hoặc đã thay đổi nên việc xác minh nghĩa vụ thuế, tình hình hóa đơn tốn rất nhiều thời gian.
Bên cạnh đó, việc nhiều cơ quan, đơn vị sự nghiệp giải thể hoặc sáp nhập, cán bộ lãnh đạo, kế toán cũ chuyển công tác, con dấu không còn và hồ sơ thất lạc khiến quá trình hoàn thiện thủ tục gặp khó khăn. Sự chưa đồng bộ giữa hệ thống quản lý thuế và hệ thống đăng ký kinh doanh cũng khiến một số trường hợp đã hoàn thành nghĩa vụ thuế nhưng thông tin liên thông chưa được cập nhật kịp thời, ảnh hưởng đến tiến độ chiến dịch.
Kết quả tích cực
Với sự vào cuộc quyết liệt, Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” đạt kết quả tích cực. Đối với nhóm NNT ở trạng thái 03, Thuế tỉnh đã xử lý 5.798/8.703 trường hợp (66,6%), đồng thời xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế cho 678 trường hợp để tiếp tục thực hiện thủ tục giải thể tại cơ quan đăng ký kinh doanh.
Đối với nhóm ở trạng thái 06, Thuế tỉnh đã xác định và phân loại 8.861 DN không hoạt động tại địa chỉ đăng ký và phối hợp với ngành chức năng để xử lý. Trên cơ sở đề xuất của Thuế tỉnh, ngành chức năng của tỉnh đã tiến hành xử lý đợt 1, thu hồi giấy phép kinh doanh đối với 1.923/4.939 trường hợp không hoạt động từ 1 năm trở lên (38,9%).
Với những trường hợp đã hoàn thành nghĩa vụ thuế nhưng chưa hoàn tất thủ tục giải thể, chấm dứt hoạt động, qua rà soát 432 trường hợp do Sở Tài chính chuyển đến, Thuế tỉnh đã xác định 236 trường hợp đủ điều kiện xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế để thực hiện giải thể và tiếp tục rà soát xử lý 196 trường hợp còn lại.
Ngoài ra, Thuế tỉnh còn tổng hợp danh sách 217 trường hợp đã thông báo hoàn thành nghĩa vụ thuế nhưng vẫn ở trạng thái 03 gửi Sở Tài chính để phối hợp hỗ trợ NNT cập nhật tình trạng pháp lý. Đồng thời, Thuế tỉnh cũng đã thực hiện tạm hoãn xuất cảnh đối với 3.056 NNT thuộc trạng thái 03 và 06 theo đúng quy định.
Ông Lê Minh Nhựt - Trưởng Thuế tỉnh - cho biết: Chiến dịch góp phần chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao hiệu quả quản lý thuế, ngăn ngừa hành vi mua bán hóa đơn, trốn thuế, gian lận và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch. Thời gian tới, ngành thuế tiếp tục rà soát, phân loại hồ sơ tồn đọng, xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân, đơn vị và thời hạn xử lý nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
