Ngày 12-10, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao hoàn tất cáo trạng truy tố ông Nguyễn Ngọc Thủy (Shark Thủy) - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Tập đoàn Giáo dục Egroup cùng 28 bị cáo khác về các tội danh liên quan, trong đó có lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đưa hối lộ và nhận hối lộ xảy ra tại Egroup, Công ty CP Đầu tư và Phân phối Egame cùng các đơn vị liên quan. Vụ án được chuyển đến Tòa án nhân dân TP. Hà Nội để xét xử.
So với kết quả điều tra trước đó, số tiền bị cáo buộc chiếm đoạt đã tăng từ hơn 7.677 tỷ đồng lên hơn 8.459 tỷ đồng, tăng gần 782 tỷ đồng. Số người bị hại cũng tăng từ 10.063 lên 10.123 người.
Nâng khống vốn điều lệ, bán cổ phần không có thật
Theo kết quả điều tra, từ năm 2014, để có tiền trả nợ, phục vụ nhu cầu cá nhân và duy trì hoạt động của hệ sinh thái Egroup, ông Thủy bị cáo buộc chỉ đạo cấp dưới nâng khống vốn điều lệ tập đoàn, sau đó chuyển nhượng cổ phần khống cho các nhà đầu tư.
Trong giai đoạn 2015-2023, việc huy động vốn được thực hiện thông qua pháp nhân Egame. Các hình thức giao dịch gồm bán cổ phần, nhận tiền mặt hoặc chuyển khoản; nhận bất động sản để thanh toán; và vay tiền của nhà đầu tư với cam kết bảo đảm bằng quyền sở hữu cổ phần.
Theo cơ quan điều tra, những lời mời gọi đầu tư cùng cam kết về lợi nhuận đã thu hút đông đảo người tham gia. Tuy nhiên, số cổ phần được chào bán trong nhiều giao dịch không có thật, khiến nhà đầu tư đối mặt với nguy cơ mất vốn khi các nghĩa vụ thanh toán không được thực hiện.
Lấy tiền người sau trả cho người trước
Một điểm đáng chú ý trong kết luận điều tra bổ sung là cơ chế sử dụng dòng tiền huy động. Theo đó, giai đoạn 2021-2023, khi các trung tâm tiếng Anh và trường mầm non trong hệ sinh thái gặp khó khăn, nguồn thu không đủ đáp ứng các hợp đồng đến hạn, ông Thủy bị cáo buộc chỉ đạo 23 quản lý, nhóm trưởng phụ trách 341 nhân viên kinh doanh sử dụng 70% tiền huy động từ khách hàng mới để trả cho các nhà đầu tư có dư nợ cũ. Khoảng 30% còn lại được nộp về công ty.
Cơ quan điều tra xác định dòng tiền này được theo dõi riêng, không ghi nhận trong báo cáo tài chính hoặc báo cáo thuế gửi cơ quan chức năng. Cơ chế lấy tiền huy động mới thanh toán cho các hợp đồng cũ khiến hoạt động chi trả phụ thuộc vào khả năng tiếp tục thu hút nhà đầu tư. Khi dòng tiền suy giảm, khả năng thanh toán của hệ thống không còn được duy trì.
Những diễn biến mới cho thấy quy mô đặc biệt lớn của vụ án, đồng thời đặt ra cảnh báo đối với nhà đầu tư về việc kiểm chứng vốn điều lệ, tính pháp lý của cổ phần và khả năng thanh toán thực tế của doanh nghiệp trước khi quyết định góp vốn.
