Thí điểm cơ chế thu hồi tài sản tham nhũng, rửa tiền không cần bản án kết tội

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

(GLO)- Từ ngày 1-3-2027, tài sản liên quan đến tội phạm tham nhũng, rửa tiền và kinh tế có thể bị thu hồi thông qua thủ tục dân sự, không phụ thuộc vào việc người liên quan đã bị kết án hình sự hay chưa.

Sáng 21-11, tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết về thực hiện thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội.

quoc-hoi-thong-qua-co-che-thu-hoi-tai-san-tham-nhung-rua-tien-khong-can-ban-an-ket-toi.jpg
Đại biểu tại phòng họp Diên Hồng, nhà Quốc hội. Ảnh: Quang Vinh/VNN

Theo Nghị quyết, cơ chế này được áp dụng đối với 3 nhóm tội phạm, gồm: tội rửa tiền; các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế; các tội phạm tham nhũng và tội phạm khác về chức vụ. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1-3-2027, thời gian thực hiện thí điểm là 2 năm.

3 trường hợp có thể áp dụng thu hồi tài sản

Theo quy định được Quốc hội thông qua, cơ chế thu hồi tài sản không qua kết tội được áp dụng trong những trường hợp việc truy cứu trách nhiệm hình sự không thể thực hiện hoặc không thể tiếp tục thực hiện.

Cụ thể, trường hợp thứ nhất là vụ án đã được khởi tố nhưng quyết định khởi tố bị hủy bỏ do hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, được đại xá hoặc người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã chết.

Trường hợp thứ hai là vụ án bị tạm đình chỉ điều tra hoặc tạm đình chỉ trước khi mở phiên tòa sơ thẩm do những nguyên nhân theo quy định, như: chưa xác định được bị can, không xác định được nơi cư trú hoặc có kết luận giám định xác định người bị buộc tội mắc bệnh tâm thần, bệnh hiểm nghèo.

Trường hợp thứ ba là vụ án bị đình chỉ điều tra hoặc đình chỉ trước khi mở phiên tòa sơ thẩm do hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, được đại xá, người bị buộc tội được miễn trách nhiệm hình sự hoặc đã chết.

Viện kiểm sát khởi kiện, Tòa án quyết định thu hồi

Một điểm đáng chú ý của cơ chế mới là phân định rõ vai trò của các cơ quan tiến hành tố tụng. Khi có đủ căn cứ, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trong vụ án hình sự sẽ có văn bản đề nghị Viện kiểm sát khởi kiện hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết vụ việc dân sự về thu hồi và xử lý tài sản.

Viện kiểm sát xem xét, quyết định việc khởi kiện hoặc yêu cầu giải quyết vụ việc dân sự. Trên cơ sở hồ sơ, tài liệu và chứng cứ, Tòa án sẽ xem xét, quyết định việc thu hồi tài sản theo trình tự, thủ tục tố tụng dân sự.

Việc thu hồi không được thực hiện tự động. Viện kiểm sát có trách nhiệm chứng minh căn cứ thu hồi; các tổ chức, cá nhân có quyền tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Trong quá trình giải quyết, Tòa án có thể áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời nhằm ngăn chặn việc chuyển dịch, che giấu hoặc tẩu tán tài sản.

Tài sản nào thuộc diện xem xét thu hồi?

Phạm vi tài sản được xem xét thu hồi khá rộng, bao gồm: tài sản có căn cứ cho rằng liên quan đến tội phạm nhưng không phải vật chứng của vụ án hình sự; tài sản được hình thành từ việc thừa kế, tặng cho hoặc giao dịch khác từ tài sản có nguồn gốc phạm tội trong trường hợp người nhận biết hoặc phải biết về nguồn gốc đó.

Ngoài ra, lợi tức, lợi nhuận và các lợi ích vật chất khác phát sinh từ tài sản liên quan đến tội phạm cũng thuộc diện xem xét thu hồi.

thi-diem-co-che-thu-hoi-tai-san-tham-nhung-rua-tien-khong-can-ban-an-ket-toi.png
Từ ngày 1-3-2027, tài sản liên quan đến tội phạm tham nhũng, rửa tiền và kinh tế có thể bị thu hồi thông qua thủ tục dân sự, không phụ thuộc vào việc người liên quan đã bị kết án hình sự hay chưa. Ảnh minh họa: AI

Trường hợp tài sản đã bị hủy hoại hoặc không thể thu hồi do hành vi của người bị buộc tội hoặc người liên quan, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu thu hồi giá trị tương đương.

Đặc biệt, nghị quyết đặt ra yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp của người thứ ba. Tài sản thuộc quyền sở hữu hợp pháp của người thứ ba không bị thu hồi, trừ những trường hợp người này biết hoặc phải biết tài sản có nguồn gốc từ tội phạm hoặc giao dịch được thực hiện nhằm che giấu, tẩu tán tài sản.

Có thể bạn quan tâm

Từ 1-3-2027, chính thức cấm ông bà nhận cháu làm con nuôi

Từ 1-3-2027, chính thức cấm ông bà nhận cháu làm con nuôi

(GLO)- Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua quy định nghiêm cấm ông bà nội, ngoại và anh, chị, em ruột của ông bà nhận cháu làm con nuôi. Luật cũng siết chặt điều kiện đối với người nhận con nuôi, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích của trẻ em.

Gia Lai: Số vụ phạm tội về trật tự xã hội giảm 20,79%

Gia Lai: Số vụ phạm tội về trật tự xã hội giảm 20,79%

(GLO)- Ngày 20 - 11, Ban Pháp chế HĐND tỉnh Gia Lai có buổi làm việc với Công an tỉnh về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật năm 2026, phương hướng nhiệm vụ năm 2027. Bà Đinh Ly An - Ủy viên Thường trực, Trưởng Ban Pháp chế HĐND tỉnh chủ trì buổi làm việc.

Công an tỉnh Đồng Tháp phục hồi điều tra bị can Lê Quốc Anh về tội tuyên truyền chống phá Nhà nước

Công an tỉnh Đồng Tháp phục hồi điều tra bị can Lê Quốc Anh về tội tuyên truyền chống phá Nhà nước

(GLO)- Ngày 18-11, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp thông báo phục hồi điều tra vụ án hình sự liên quan đến bị can Lê Quốc Anh về tội “Làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”. Bị can bị truy nã từ tháng 8-2023.

Tuồn 100 tấn “khí cười” ra thị trường: Hé lộ thủ đoạn sản xuất, tiêu thụ liên tỉnh

Tuồn 100 tấn “khí cười” ra thị trường: Hé lộ thủ đoạn sản xuất, tiêu thụ ở Hà Nội - Bắc Ninh

(GLO)- Công an TP. Hà Nội vừa triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán trái phép khoảng 100 tấn “khí cười” N₂O, thu giữ hơn 1.300 bình khí, gần 20 tấn khí thành phẩm và 16,5 tấn tiền chất. Vụ án hé lộ phương thức tổ chức sản xuất, phân phối quy mô lớn, hoạt động liên tỉnh.

null