Kiến nghị:
Cuối năm 2022, Sở Tài nguyên và Môi trường mua trang-thiết bị quan trắc trị giá gần 122 tỷ đồng nhưng đến nay vẫn chưa đưa vào sử dụng. Đề nghị UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo đưa vào sử dụng.
Trả lời:
1. Tình hình triển khai thực hiện dự án:
- Dự án nâng cấp, bổ sung trang-thiết bị quan trắc môi trường tỉnh được UBND tỉnh phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi tại Quyết định số 254/QĐ-UBND ngày 17-3-2021. Tổng mức đầu tư dự án 128,722 tỷ đồng, trong đó ngân sách trung ương 50% (nguồn vốn sự nghiệp môi trường trung ương), ngân sách tỉnh 50% (nguồn vốn sự nghiệp môi trường), thời gian thực hiện năm 2021-2023.
- Về tiến độ thực hiện dự án: Sở Tài nguyên và Môi trường đã tổ chức đấu thầu, lựa chọn nhà thầu và tiến hành ký hợp đồng với đơn vị trúng thầu. Kinh phí đã bố trí thực hiện: Kinh phí trung ương bổ sung năm 2021: 27 tỷ đồng. Kinh phí đối ứng ngân sách tỉnh năm 2022: 27 tỷ đồng để đầu tư 2 trạm thiết bị quan trắc không khí cố định, tự động; 3 trạm thiết bị quan trắc môi trường nước mặt cố định, tự động.
- Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, ngày 29-6-2023, Sở Tài nguyên và Môi trường có Công văn số 2300/STNMT-KHTC&TK xin ý kiến của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc có tiếp tục bố trí nguồn kinh phí bổ sung (37,361 tỷ đồng) cho tỉnh để tiếp tục thực hiện dự án và hoàn thành trong năm 2023 hay không? Ngày 7-7-2023, Bộ Tài nguyên và Môi trường có Công văn số 5304/BTNMT-KHTC nêu rõ: “Hiện nay, Bộ Tài nguyên và Môi trường chưa có cơ chế hỗ trợ địa phương thực hiện nhiệm vụ, đề án về công tác bảo vệ môi trường từ nguồn kinh phí sự nghiệp bảo vệ môi trường trung ương. Do vậy, đề nghị Sở Tài nguyên và Môi trường báo cáo UBND tỉnh chủ động cân đối, bố trí từ nguồn ngân sách địa phương và các nguồn kinh phí hợp pháp khác để triển khai thực hiện”.
- Theo Quyết định số 254/QĐ-UBND ngày 17-3-2021 của UBND tỉnh, nguồn vốn thực hiện dự án nâng cấp, bổ sung trang-thiết bị quan trắc môi trường tỉnh 50% ngân sách trung ương (nguồn vốn sự nghiệp bảo vệ môi trường trung ương), 50% vốn ngân sách địa phương, thời gian thực hiện dự án 2021-2023. Theo Công văn số 5304/BTNMT-KHTC của Bộ Tài nguyên và Môi trường thì hiện nay, Bộ Tài nguyên và Môi trường chưa có cơ chế hỗ trợ từ nguồn sự nghiệp bảo vệ môi trường, năm 2023 UBND tỉnh không bố trí kinh phí để thực hiện dự án này. Như vậy, dự án này đến thời điểm hiện nay chỉ thực hiện đối với các nội dung công việc đã bố trí kinh phí giai đoạn 2021-2022.
2. Một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện:
- Về quy hoạch mạng lưới quan trắc
+ Hiện nay theo Quyết định số 561/QĐ-UBND ngày 29-8-2011 và Quyết định số 568/QĐ-UBND ngày 22-6-2020 của UBND tỉnh về việc phê duyệt điều chỉnh, bổ sung mạng lưới quan trắc môi trường trên địa bàn tỉnh đến năm 2020 không còn vị trí lắp đặt các trạm quan trắc nước mặt, không khí tự động, liên tục đã được phê duyệt.
+ Theo quy định của Luật Quy hoạch năm 2017 và Nghị định số 37/2019/NĐ-CP ngày 7-5-2019 của Chính phủ về quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Quy hoạch, quy định: Phương án về điểm, thông số, tuần suất quan trắc chất lượng môi trường trong phương án bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học phải được quy hoạch trong quy hoạch tỉnh. Tuy nhiên, hiện nay, quy hoạch tỉnh đang trong quá trình hoàn thiện chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
- Về vị trí lắp đặt các trạm quan trắc tự động:
Theo dự án được duyệt có tổng cộng 9 trạm, đã lắp đặt 2 trạm, đang lắp đặt 3 trạm. Tại thời điểm lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án nâng cấp, bổ sung thiết bị quan trắc môi trường tỉnh giai đoạn 2021-2023 (được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 254/QĐ-UBND ngày 17-3-2021), thì Thông tư số 24/2017/TT-BTNMT ngày 1-9-2017 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định kỹ thuật quan trắc môi trường không quy định tiêu chí lựa chọn vị trí lắp đặt các trạm quan trắc nước mặt, không khí tự động, liên tục. Tuy nhiên, hiện nay việc lựa chọn vị trí để lắp đặt các trạm quan trắc nước mặt, không khí tự động, liên tục thực hiện theo quy định tại Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT ngày 30-6-2021 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định kỹ thuật quan trắc môi trường và quản lý thông tin, dữ liệu quan trắc môi trường, yêu cầu vị trí lắp đặt các trạm quan trắc cần đảm bảo các tiêu chí để lắp đặt (như: vị trí quan trắc ưu tiên thuộc vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt theo quy định của Luật Tài nguyên nước; khu vực thượng lưu các dòng sông, gần biên giới với các quốc gia; điểm ở hạ lưu lân cận khu vực tập trung cơ sở sản xuất công nghiệp có quy mô xả thải lớn, tiềm ẩn nguy cơ về sự cố môi trường…). Do đó, một số vị trí đã lựa chọn trước đây không còn phù hợp. Sau khi quy hoạch tỉnh được phê duyệt, Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ phối hợp với UBND cấp huyện xác định các vị trí phù hợp với quy hoạch để lắp đặt theo quy định các trạm còn lại.
