Trăm năm vó ngựa thị thành: Ông Tây mê ngựa Việt

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Yêu ngựa VN, hai người đàn ông ngoại quốc lập trại nuôi và dành cả đời mình cho ngựa Việt.

"Nào, nhanh hơn một chút, dang hai tay ra. Không sợ, có bác ở đây, dũng cảm lên nào", Amaury hét lớn động viên. Trên lưng ngựa, cậu bé 6 tuổi Kai Fritzen chầm chậm làm theo lời hướng dẫn, gương mặt từ lo lắng chuyển dần sang phấn khích. Ngoài sân, cha cậu vẫn đang chăm chú theo dõi, miệng nở nụ cười… Đó là một trong những buổi dạy trẻ em cưỡi ngựa thường ngày của anh Mập.

Thực hiện giấc mơ kỵ sĩ

"Anh Mập" là tên gọi thân thương của nhân viên dành cho Amaury Le Blan, 59 tuổi, chủ trại ngựa Sài Gòn Pony Club. Sinh ra trong một câu lạc bộ (CLB) ngựa ở Lille (miền Bắc nước Pháp), tuổi thơ lớn lên cùng câu chuyện về những vị vua Louis, Napoleon, về các hiệp sĩ châu Âu tung hoành trên lưng ngựa đã khiến Amaury yêu và gắn bó với ngựa từ nhỏ. Những kỹ thuật nuôi, huấn luyện, cưỡi ngựa của ông đều điêu luyện. Tuy vậy, khi trưởng thành, do đi học và làm việc ở nước ngoài nên Amaury phải tạm rời xa ngựa.

Ông Amaury hướng dẫn cho cậu bé 6 tuổi Kai Fritzen

Ông Amaury hướng dẫn cho cậu bé 6 tuổi Kai Fritzen

Đến VN từ năm 1994 để tìm kiếm cơ hội kinh doanh nhưng duyên nợ với ngựa vẫn còn nên đến năm 2003 Amaury trở thành người nuôi, dạy cưỡi ngựa. Ông lang thang khắp các lò ngựa vùng Đức Hòa - Long An hay Trảng Bàng - Tây Ninh để tìm hiểu về giống ngựa bản địa.

Trái ngược với những người VN yêu ngựa châu Âu, Amaury dành toàn bộ tình yêu cho ngựa VN. "Ngựa Pháp khó thích nghi với khí hậu nóng ẩm ở VN, chúng sẽ nổi nóng và trở chứng bất cứ lúc nào, chưa kể giá lại khá đắt đỏ. Trong khi đó, ngựa bản xứ quen khí hậu lại nhỏ nhắn, thân thiện, rất phù hợp với trẻ em", ông lý giải.

Năm 2007, Amaury chi nhiều tỉ đồng để thành lập Sài Gòn Pony Club - CLB cưỡi ngựa đầu tiên ở VN. Quy củ, gọn gàng và chuyên nghiệp là những gì có thể thấy tại trang trại ngựa 20 con (hầu hết đều là ngựa mini có nguồn gốc từ trong nước) này. Giấc mơ kỵ sĩ từ thuở nhỏ nay được ông truyền lại cho thế hệ sau. CLB mở cửa dạy cưỡi ngựa suốt tuần, cho đủ mọi lứa tuổi nhưng đông nhất vẫn là trẻ em (khoảng 100 em, nhỏ nhất là 4 tuổi, và có em đã học ở đây được… 10 năm).

Những kỵ sĩ nhí

Những kỵ sĩ nhí

Sáng cuối tuần trại khá đông. Sân trước dành cho nhóm mới bắt đầu những bài tập cơ bản: ngồi vững, chạy bước nhỏ, đều. Sân trong dành cho nhóm tập lâu năm với những bài nâng cao: chạy nhanh, nhảy xa, vượt chướng ngại vật…

GS Scott Fritzen, Chủ tịch Trường ĐH Fulbright VN, cho biết: "Con trai tôi là Kai Fritzen, 6 tuổi, đã học ở đây được 6 tháng. Nó thích cưỡi ngựa nhanh nên bị té một lần, nhưng không sao, chuyện nhỏ. Cưỡi ngựa giúp nó tự tin hơn, có kỷ luật hơn và quan trọng là được hoạt động ngoài trời thay vì cắm đầu vào tivi hay máy tính bảng".

Amaury Le Blan tâm tình: "VN đã là quê hương thứ hai của tôi. Ở đây tôi có mọi thứ: một người vợ VN, một cô con gái xinh xắn và một trang trại với đàn ngựa yêu quý. Tôi muốn truyền lại tình yêu ngựa qua việc dạy cưỡi ngựa cho bọn trẻ ở VN".

Hậu duệ ngựa của Hoàng gia Anh tặng VN

Ngựa như người, phải ghi đầy đủ dòng giống cha mẹ, kể cả việc mua tinh trùng để phối giống và chăm sóc thú y. Theo nhiều lão làng trong giới nuôi ngựa, đầu thập niên 1990, hoàng gia Anh có tặng VN 2 con ngựa. Vì vậy, việc tạo ra các thế hệ sau được coi là niềm tự hào của những ai sở hữu được giống ngựa quý này. Thế hệ F1 là con Vang, con Khứu được nuôi ở sân Phú Thọ đã chết nhưng vẫn kịp để lại hậu duệ. Vài con trong số đó là Kim Bông, Hương Thành (ngựa cái), Đực Khúc (bạch mã đực mà hãng xe công nghệ đã thuê để cưỡi ngoài đường) và con ngựa đực Đông Triều.

Nỗi buồn xếp vó

Ngày 1.4.2023, Jean Yves Baudron (78 tuổi) đăng bán con ngựa cuối cùng của mình trên một diễn đàn về ngựa đua. Ngựa ông bán là con Đông Triều nổi tiếng khắp xứ miền Đông nhờ dáng đẹp và thành tích bất khả chiến bại ở trường đua Đại Nam. Giá bán Đông Triều là 160 triệu đồng.

Ông Baudron (khi chưa giải nghệ) và con ngựa yêu của mình.

Ông Baudron (khi chưa giải nghệ) và con ngựa yêu của mình.

Jean Yves Baudron có cha là người Pháp tham gia chiến trường VN, còn mẹ là một phụ nữ Sài Gòn. Cha đam mê ngựa nên từ nhỏ ông thường được dẫn đi xem đua ngựa. Về Pháp, ông lập gia đình, có con và sống khá êm đềm bằng nghề sửa và kinh doanh xe hơi. Thế nhưng, dòng máu Việt và gien mê ngựa đua vẫn cuồn cuộn trong ông.

Năm 1992, Jean Yves Baudron quyết định để vợ con bên Pháp, một mình khăn gói sang VN… nuôi ngựa. Thời gian trôi, ông cũng gầy dựng được bầy ngựa đua nổi tiếng, trong đó có con Nữ Long Phi (giá tới hơn 70 cây vàng).

Năm 2011, trường đua Phú Thọ đóng cửa, không đành lòng nhìn ngựa đua bị xẻ thịt, ông dồn tiền dành dụm, xin thêm một khoản từ vợ con ở Pháp để mua về nuôi. Đàn ngựa 9 con toàn những con lẫy lừng trường đua một thời như Nobel, Ericson, Huy Cường… Ông còn tập hợp những chủ ngựa đam mê để thành lập "Hội thể dục thể thao ngựa đua", mượn đất làm đường đua dã chiến để dượt cho ngựa đỡ chồn chân. Nhiều khi Jean Yves Baudron không giấu cảm xúc của mình trên trang cá nhân: "Tại sao ngựa đua ở châu Âu, ở Mỹ tạo ra lợi nhuận hàng tỉ USD mỗi năm, trong khi đó ngựa đua ở VN cũng hấp dẫn không kém thì chưa thấy trở lại?".

Ông Amaury hướng dẫn một pha cưỡi ngựa vượt chướng ngại vật

Ông Amaury hướng dẫn một pha cưỡi ngựa vượt chướng ngại vật

Nhưng rồi không có sân chơi cho ngựa đua, lại dính mấy năm dịch Covid-19, giấc mơ ngựa Việt đành xếp lại. Sau 20 năm lặn lội nuôi ngựa, chi nhiều tỉ đồng đã tích cóp suốt thời trai trẻ, ông đành buông xuôi khi bán Đông Triều. "Tôi mua lại của Đại Nam giá 200 triệu đồng. Nay già rồi, sức khỏe không còn như trước, đã rất mỏi mệt nên đành buông. Bán lại Đông Triều cho mọi người nuôi, chờ ngày cất vó hoặc làm giống cho thế hệ sau", ông viết.

Chị Nguyễn Thị Duyên Trang, trợ lý của Sài Gòn Pony Club, tiếc nuối: "Chú Baudron không còn nuôi ngựa nữa là một điều đáng tiếc cho phong trào nuôi ngựa ở Sài Gòn. Người tâm huyết như chú đã ít giờ lại càng hiếm hơn". Ông Huỳnh Văn Lào (Sáu Lào, chủ lò ngựa lớn nhất miền Nam) tâm sự: "Tôi biết Jean Yves Baudron từ rất lâu. Anh giỏi chuyên môn và có tình yêu đặc biệt với ngựa đua. Tất cả chúng tôi đều hy vọng về một trường đua mới sẽ được hình thành, nhưng có lẽ anh đã chờ quá lâu rồi. Tôi không biết rồi mình có buông nghề ngựa như anh không"…

Ngày trước, Baudron từng tâm sự với Thanh Niên: "Ngựa đua sinh ra là để tung vó kiêu hãnh", và ông đã dành gần như cả đời mình để nuôi dưỡng điều đó. Vậy mà những ngày cuối đời, giấc mơ tung vó của ông Tây mê ngựa Việt Baudron cũng đành dang dở…

Người Pháp chơi đua ngựa ở Sài Gòn thuở trước

Cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, đua ngựa là hình thức giải trí của các sĩ quan Pháp. Họ xây trường đua nhỏ ở Sài Gòn, đắp đường để đua ngựa ở Gò Công và Mỹ Tho.

"Năm 1906, Jean Duclos chở ngựa lớn con, giống A Rập từ Hà Nội vào cáp độ Trường đua Sài Gòn, báo hại nhiều nhà thua phá sản. Qua năm 1912, de Monpezat cũng làm mửng ấy và chủ ngựa Hà Nội vét túi bọn trong Nam", theo Sài Gòn năm xưa (Vương Hồng Sển).

Năm 1932, người Pháp xây dựng trường đua Phú Thọ theo đúng tiêu chuẩn quốc tế thời bấy giờ.

Có thể bạn quan tâm

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

null