Trao đổi với phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai, ông Nguyễn Minh Thảo - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ - cho rằng, điều quan trọng nhất không nằm ở thứ hạng, mà ở việc chuyển đổi số có thực sự mang lại lợi ích cho người dân và doanh nghiệp (DN).
* Nhìn lại chặng đường vừa qua, ông đánh giá công tác chuyển đổi số của tỉnh như thế nào?
- Chúng ta có thể khẳng định chuyển đổi số của tỉnh thời gian qua đã có những chuyển biến tích cực, đặc biệt là về nhận thức và quyết tâm chính trị của cả hệ thống. Tuy nhiên, nhìn một cách tổng thể, quá trình chuyển đổi số vẫn đang cần tiếp tục được củng cố để phát triển đồng bộ và bền vững hơn.
Hạ tầng số, nhất là tại một số địa bàn vùng sâu, vùng xa, còn cần tiếp tục được đầu tư; nguồn nhân lực phục vụ chuyển đổi số từng bước được hình thành nhưng chưa thật sự đồng đều; công tác bảo đảm an toàn, an ninh thông tin mạng vẫn là nội dung phải thường xuyên quan tâm.
Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ số trong hoạt động của các cơ quan nhà nước, DN và đời sống người dân đã có nhiều chuyển biến tích cực, song hiệu quả triển khai ở một số lĩnh vực vẫn cần tiếp tục được nâng cao. Đó là chưa kể, nhiều nền tảng, hệ thống số được xây dựng và đưa vào vận hành, nhưng mức độ khai thác, sử dụng trong thực tế của người dân và DN còn chưa đồng đều, đòi hỏi tiếp tục chú trọng nâng cao kỹ năng số.
* Kế hoạch nâng cao chỉ số DTI của UBND tỉnh có những điểm mới, khác biệt gì so với trước đây?
- Kế hoạch lần này được xây dựng bám sát Bộ chỉ số DTI, gắn từng nhiệm vụ cụ thể với từng chỉ số, chỉ số thành phần, tránh tình trạng làm nhiều nhưng không cải thiện được kết quả thực tế.
Về nội dung, Kế hoạch tập trung vào 6 trụ cột của chuyển đổi số. Trong đó, hạ tầng và nền tảng số được xác định là nền móng. Tỉnh sẽ tiếp tục đầu tư hạ tầng viễn thông, internet băng rộng, từng bước triển khai 5G; xây dựng Trung tâm dữ liệu tỉnh theo hướng điện toán đám mây; phát triển các nền tảng số dùng chung, tạo điều kiện cho dữ liệu được kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả.
Bên cạnh đó là phát triển nhân lực số, bởi nếu con người không thay đổi thì công nghệ khó phát huy hiệu quả. Tỉnh chú trọng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; đồng thời phổ cập kỹ năng số cho người dân và cộng đồng DN.
* Trong các giải pháp đưa ra, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo được xem là điểm mới, tỉnh đang tiếp cận vấn đề này như thế nào, thưa ông?
- Chúng tôi xác định trí tuệ nhân tạo là công cụ hỗ trợ rất hiệu quả nếu biết cách ứng dụng phù hợp. Thời gian qua, tỉnh đã triển khai trợ lý ảo hỗ trợ cán bộ, công chức, viên chức trong xử lý công việc tại địa chỉ trolyao.gialai.gov.vn. Qua thực tế sử dụng, công cụ này giúp tiết kiệm thời gian, hỗ trợ tra cứu văn bản, thông tin nhanh hơn.
Thời gian tới, Sở KH&CN sẽ phối hợp với Văn phòng UBND tỉnh và các đơn vị liên quan mở rộng các ứng dụng AI để hỗ trợ người dân, DN trong tiếp cận thông tin, dịch vụ công. Mục tiêu là để người dân có thể hỏi - được trả lời nhanh, đúng, dễ hiểu, qua đó nâng cao trải nghiệm khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến.
* Một trong những yếu tố quan trọng để chuyển đổi số đạt hiệu quả là sự tham gia của người dân và DN. Ông có thể chia sẻ rõ hơn về vai trò của lực lượng này?
- Người dân và DN vừa là đối tượng phục vụ, vừa là chủ thể của chuyển đổi số. Nếu người dân không sử dụng dịch vụ công trực tuyến, không quen với thanh toán số, định danh điện tử thì chuyển đổi số sẽ rất khó đi vào thực chất.
Chính vì vậy, tỉnh tiếp tục triển khai sâu rộng phong trào “Bình dân học vụ số”, phổ cập kỹ năng số cho người dân, người lao động và DN. Khi người dân hiểu, biết và thấy tiện lợi, họ sẽ chủ động tham gia, từ đó tạo ra hiệu ứng lan tỏa trong toàn xã hội.
* Còn những lợi ích mà việc nâng cao chỉ số DTI mang lại?
- Với người dân, lợi ích dễ thấy nhất là tiết kiệm thời gian và chi phí. Thủ tục hành chính được thực hiện nhanh hơn, minh bạch hơn, hạn chế đi lại và giấy tờ. Người dân từng bước tiếp cận các tiện ích của xã hội số như định danh điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, sổ sức khỏe điện tử, qua đó nâng cao chất lượng cuộc sống.
Với DN, chuyển đổi số giúp cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ thủ tục hành chính. Việc ứng dụng thương mại điện tử, hợp đồng điện tử, nền tảng số giúp DN mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước hình thành hệ sinh thái kinh tế trên địa bàn tỉnh.
Do vậy, tôi muốn nhấn mạnh lại quan điểm xuyên suốt là lấy người dân và DN làm trung tâm. Chuyển đổi số không phải là câu chuyện của riêng ngành nào, mà là việc chung của cả hệ thống chính trị. Mỗi cơ quan, đơn vị cần chủ động, quyết liệt hơn, tránh làm hình thức.
* Xin cảm ơn ông!