Qua theo dõi truyền hình trực tiếp phiên khai mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra vào sáng 20/1, nghe đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm trình bày báo cáo tại Đại hội Đảng với mục tiêu rất rõ ràng: Vì một chính quyền lấy dân làm trung tâm, phục vụ nhân dân, lấy sự hài lòng của người dân làm tiêu chí đánh giá bộ máy chính quyền, giới chuyên gia và nhân dân Hà Nội rất kỳ vọng vào một nhiệm kỳ mới với những quyết sách mới mang tính đột phá về kinh tế-xã hội, nhất là trong kỷ nguyên mới về kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.
Tiến sỹ khoa học Nguyễn Hữu Cường, Bộ Khoa học và Công nghệ, cho biết trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang trải qua những biến động địa chính trị phức tạp và sự chuyển dịch mạnh mẽ của các dòng vốn đầu tư, Đại hội XIV của Đảng không chỉ là một sự kiện chính trị thuần túy mà còn được kỳ vọng là "vườn ươm" cho những quyết sách kinh tế mang tính định hình tương lai.
Vì vậy, một chiến lược phát triển tích hợp, nơi kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn không còn vận hành đơn lẻ mà hội tụ thành một hệ sinh thái cộng sinh, tạo ra năng suất lao động vượt trội.
Theo Tiến sỹ Nguyễn Hữu Cường, cần có chính sách cụ thể để kinh tế số phát triển và bứt phá, vì kinh tế số là nền tảng để giải bài toán năng suất lao động đang có dấu hiệu chững lại. Đất nước ta cần một bước chuyển mình từ "ứng dụng công nghệ" sang "làm chủ công nghệ", với trọng tâm là xây dựng hành lang pháp lý cho các tài sản số và dữ liệu lớn.
Việc coi dữ liệu là một nguồn tài nguyên chiến lược ngang hàng với đất đai hay vốn đầu tư sẽ là cú hích để hình thành Chính phủ số minh bạch và một nền kinh tế không tiền mặt.
Đặc biệt, cộng đồng khởi nghiệp đang chờ đợi các cơ chế "Sandbox" thực thụ - những không gian thử nghiệm pháp lý đủ rộng và đủ an toàn để các giải pháp AI, Blockchain hay Fintech có thể phát triển, giúp Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu thụ mà còn là trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực, Tiến sỹ Nguyễn Hữu Cường nhấn mạnh.
Đồng quan điểm này, chuyên gia kinh tế Nguyễn Vinh Phú cho biết mong muốn lớn nhất của người dân hiện nay là Đảng tiếp tục đổi mới tư duy mạnh mẽ, đưa đất nước bước vào "Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc" - nơi mà các nghị quyết của Đảng thực sự "trúng" và "đúng" với hơi thở của đời sống, mang lại hạnh phúc thực chất cho nhân dân.
Do vậy, việc tăng trưởng không thể tách rời khỏi trách nhiệm môi trường và đó là lý do kinh tế xanh trở thành yêu cầu cấp thiết trong mọi kiến nghị gửi tới Đại hội.
Kỳ vọng đặt ra là một sự chuyển dịch năng lượng công bằng, nơi Nhà nước đóng vai trò kiến tạo để khu vực tư nhân tham gia mạnh mẽ vào điện gió ngoài khơi và các giải pháp lưu trữ năng lượng.
Điểm mấu chốt được mong chờ nhất chính là việc vận hành thị trường tín chỉ carbon nội địa. Đây được xem là công cụ kinh tế tối ưu để "định giá" các giá trị sinh thái, biến việc bảo vệ môi trường từ một chi phí tuân thủ thành một nguồn thu lợi nhuận thực sự cho doanh nghiệp và cộng đồng.
Một nền kinh tế xanh sẽ là "tấm thẻ thông hành" quan trọng nhất để hàng hóa Việt Nam vượt qua các hàng rào thuế quan carbon khắt khe từ Liên minh châu Âu (CBAM) hay Hoa Kỳ trong tương lai gần.
Để kết nối hai trụ cột kinh tế số, kinh tế xanh một cách bền vững, mô hình kinh tế tuần hoàn được kỳ vọng sẽ trở thành "triết lý sản xuất" mới. Thay vì tiếp tục tiêu tốn tài nguyên thiên nhiên, mong muốn Đại hội lần này sẽ xác lập một lộ trình luật hóa toàn diện về Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR).
Sự đột phá nằm ở việc tái cấu trúc các khu công nghiệp truyền thống thành các khu công nghiệp sinh thái cộng sinh, nơi chất thải không còn là gánh nặng mà là nguyên liệu đầu vào, tạo ra một chu kỳ giá trị khép kín.
Việc áp dụng công nghệ số để truy xuất nguồn gốc và quản lý vòng đời sản phẩm chính là điểm giao thoa giữa "số" và "tuần hoàn", giúp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng tài nguyên quốc gia, chuyên gia kinh tế Nguyễn Vinh Phú chia sẻ.
Bà Nguyễn Ngọc Trinh, Bí thư Chi bộ số 10 phường Bạch Mai, cho biết mô hình kinh tế tuần hoàn như một giải pháp cứu cánh cho vấn đề môi trường ở địa phương. Bà kỳ vọng vào những chính sách đột phá về phân loại rác thải tại nguồn gắn liền với công nghệ xử lý hiện đại.
"Tôi mong Đại hội sẽ quyết sách xây dựng các trung tâm tái chế tập trung và cơ chế khuyến khích doanh nghiệp thu gom rác thải làm nguyên liệu. Nếu rác thải thực sự trở thành tài nguyên thông qua kinh tế tuần hoàn, bộ mặt đô thị sẽ thay đổi từ gốc rễ và áp lực lên các bãi chôn lấp sẽ không còn là gánh nặng cho địa phương", bà Nguyễn Ngọc Trinh bày tỏ.
Với tư cách là người trực tiếp triển khai các phong trào tại địa phương, bà Nguyễn Ngọc Trinh đặt niềm tin vào sự chuyển dịch sang kinh tế xanh thông qua các mô hình "phố xanh", "ngõ xanh". Bà kỳ vọng Đại hội XIV của Đảng sẽ có những cơ chế tài chính linh hoạt để hỗ trợ người dân lắp đặt điện mặt trời mái nhà hay cải tạo các không gian công cộng cũ thành những điểm xanh cộng đồng.
Kinh tế xanh không chỉ là giảm phát thải mà là tạo ra một môi trường sống chất lượng cho nhân dân. Khi các hộ dân tự chủ được một phần năng lượng và giảm bớt chi phí sinh hoạt, niềm tin của họ vào những quyết sách bền vững của Đảng sẽ được củng cố vững chắc hơn bao giờ hết, Bí thư Chi bộ số 10 phường Bạch Mai khẳng định.
Theo bà Nguyễn Ngọc Trinh mọi quyết sách về số-xanh-tuần hoàn chỉ thực sự phát huy tác dụng khi nó chạm được vào nhu cầu sát sườn của mỗi gia đình.
Đại hội lần thứ XIV của Đảng chính là bệ phóng để những giá trị hiện đại này "thẩm thấu" vào từng căn bếp, ngõ nhỏ, biến khát vọng phát triển đất nước thành hiện thực ngay từ đơn vị hành chính cơ sở./.
Theo Nam Giang (TTXVN/Vietnam+)
