(GLO)- Xã Ya Hội (huyện Đak Pơ) có khá đông đồng bào dân tộc Mông sinh sống. Trong những ngày Tết, người Mông nơi đây thường tổ chức khá nhiều hoạt động vui chơi như: ném pao, ném còn, múa khèn, đẩy gậy... Tuy nhiên, trò chơi thu hút được sự chú ý và tham gia của nhiều người, nhất là trò đánh quay.
Khi tiết trời chuyển lạnh, những cơn mưa phùn lất phất báo hiệu xuân sắp về, những đứa trẻ người dân tộc Mông ở Ya Hội lại lên rừng chặt những cây gỗ cứng về để đẽo quay. Ông Lý Văn Sình (làng Mông 1) cho biết, đây là trò chơi truyền thống của người Mông, chủ yếu chỉ chơi trong mấy ngày Tết. “Ở đây, vào ngày mùng 1, mùng 2 và mùng 3 Tết, cả thanh niên, người lớn đều cùng nhau đánh quay. Người ta chia phe ra, mỗi bên 4-5 người rồi thi đấu. Chơi là để giải trí cho vui và giao lưu tình cảm. Sau cuộc đấu, ai thua ai thắng cũng đều vui. Nếu là trẻ con thì được phát kẹo, còn người lớn thì vào nhà nhau uống chén rượu xuân”-ông Sình kể.
 |
| Ảnh minh họa. |
Những ngày này, đến Ya Hội rất dễ bắt gặp một nhóm nhỏ 3-4 đứa trẻ đang tập trung cùng nhau đánh quay để chuẩn bị cho những cuộc đấu hào hứng trong dịp Tết sắp tới. Theo lời ông Lý Nguyên Hùng (làng Ghép), đánh quay theo tiếng Mông được gọi là Tầu tù lu. Con quay thường được làm từ những loại gỗ cứng như sồi, lim, nghiến hay gốc sơn tra... có đường kính 7-10 cm.
Con quay có 2 đầu, đầu nhọn là điểm chạm đất, đầu kia gọt tù, hoặc nhọn. Để làm được một con quay đạt yêu cầu chỉ mất 40-60 phút. Khi chơi quay, người chơi thường chọn những bãi đất rộng, phía đối diện có ta-luy cao nhằm tránh cho con quay văng xuống núi và đảm bảo không gây thương tích cho những người xung quanh. Ông Hùng kể: “Ngày xưa, cả người lớn, người nhỏ đều chơi, nhưng hiện nay thì chủ yếu là trẻ em thôi. Trước kia người ta tham gia đông lắm, vì cái này nó cũng là rèn luyện sức khỏe mà. Làm cái quay, người ta phải đi lấy những cây gỗ cứng ở rừng, to bằng cánh tay, rồi về dùng dao, giũa gọt thành quay. Khi chơi thì lấy dây cuốn vào, ném xuống đất, nó quay rất hay. Người ở phe bên kia phải lấy cái quay khác ném vào cái quay đang quay đó, sao cho trúng và làm nó bị bay ra xa là thắng, là thể hiện sức mạnh”.
Thú chơi quay của người Mông giúp người chơi rèn luyện sức khỏe, độ khéo léo, tinh nhanh và phán đoán tốt. Thêm vào đó, người chơi còn nhận được sự cổ vũ rất nhiệt tình của mọi người. Tiếng reo hò cổ vũ vang cả một vùng, làm tăng thêm niềm hứng khởi trong những ngày đầu xuân.
Nguyễn Hiền
