Trước thực tế đó, xây dựng chiến lược tiêu thụ đa kênh đang trở thành hướng đi quan trọng, giúp hợp tác xã (HTX) mở rộng thị trường, gia tăng giá trị và phát triển bền vững.
Mở rộng các kênh tiêu thụ
Bán hàng đa kênh là mô hình kết hợp linh hoạt nhiều hình thức như tiêu thụ trực tiếp, liên kết DN, xây dựng điểm bán hàng, phát triển đại lý và đẩy mạnh thương mại điện tử (TMĐT). Đây là xu thế được nhiều HTX trên địa bàn tỉnh triển khai nhằm thích ứng với biến động thị trường và xu hướng tiêu dùng hiện đại.
Tiêu biểu như HTX Nông nghiệp II Nhơn Thọ (phường An Nhơn Nam) - đơn vị từ năm 2009 đã liên kết với Tập đoàn ThaiBinh Seed phát triển vùng sản xuất lúa giống quy mô gần 200 ha, với sự tham gia của hơn 600 hộ dân. Mỗi năm, HTX tiêu thụ hàng nghìn tấn lúa giống giá thu mua cao hơn thị trường 30%, mang lại doanh thu trên 50 tỷ đồng, giá trị gia tăng hơn 5 tỷ đồng cho thành viên và người dân liên kết. Bên cạnh đó, HTX còn phát triển 10 ha rau, quả an toàn, sản lượng đạt từ 50 - 120 tấn/năm.
Ông Phạm Văn Tân, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc HTX Nông nghiệp II Nhơn Thọ, chia sẻ: Chúng tôi không chỉ liên kết với DN tiêu thụ sản phẩm, mà còn chủ động chuyển đổi sang bán hàng đa kênh: Từ triển khai hợp đồng điện tử, tích cực quảng bá qua hội chợ thương mại đến quảng bá sản phẩm qua các nền tảng số. Nhờ vậy, thị trường được mở rộng ra ngoài tỉnh.
Tương tự, HTX Nông nghiệp Thương mại và Dịch vụ Tơ Tung (xã Tơ Tung) hiện phát triển 3 sản phẩm OCOP là măng le rừng Kbang, tinh dầu sả Java nguyên chất, bí đao sấy khô Thanh Hương. Bà Nguyễn Thị Thanh Hương, Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX, cho biết HTX đang tích cực khai thác kênh TMĐT. 5 năm qua, HTX đã xây dựng fanpage, chủ động giới thiệu sản phẩm trên các nền tảng số và đưa lên sàn TMĐT. Nhờ đó, thị trường tiêu thụ lan tỏa đến TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng…; với doanh số từ TMĐT chiếm khoảng 40% tổng doanh thu.
Hiện, nhiều HTX ở Gia Lai đã chủ động đưa sản phẩm OCOP và nông sản sạch lên sàn TMĐT để tiếp cận người tiêu dùng cả nước. Tuy nhiên, không chỉ dừng lại ở việc mở gian hàng trực tuyến, bán hàng trên nền tảng số đòi hỏi HTX phải có tư duy mới về xây dựng thương hiệu, hình ảnh sản phẩm, quản lý tồn kho, kỹ năng livestream, chăm sóc khách hàng…
Hướng đi tất yếu, cần sự đồng hành
Toàn tỉnh hiện có 764 HTX hoạt động ở nhiều lĩnh vực, trong đó có 579 HTX nông nghiệp (chiếm 75,8%), với gần 196 nghìn thành viên, tạo việc làm thường xuyên cho hơn 4.500 lao động. Trong đó, 172 HTX nông nghiệp (chiếm 29,7% tổng số HTX nông nghiệp) đã triển khai tiêu thụ sản phẩm tập trung, chủ yếu thông qua 2 hình thức tự tiêu thụ hoặc liên kết với DN.
Ông Y Nguyên Ênuôl, Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn (Sở Nông nghiệp và Môi trường) cho biết: Trong số này, 79 HTX đã xây dựng được 185 sản phẩm OCOP và đang triển khai tiêu thụ qua nhiều kênh như cửa hàng HTX, đại lý, siêu thị, gian hàng hội chợ, sàn TMĐT. Ngoài ra, có 70 dự án liên kết sản xuất, tiêu thụ theo chuỗi giá trị được Nhà nước hỗ trợ với khoảng 29 tỷ đồng.
“Một số HTX nông nghiệp đã chủ động xây dựng chuỗi liên kết, nâng cao chất lượng nông sản, cải tiến mẫu mã, bao bì...; một số hình thành được vùng nguyên liệu lớn, liên kết hiệu quả với DN để mở rộng thị trường”, ông Ênuôl đánh giá.
Một trong những HTX điển hình là HTX Sản xuất, Kinh doanh và Dịch vụ nông nghiệp Tâm Thành (xã Ia Hrung) đang liên kết 150 hộ thành viên trồng hơn 320 ha cà phê theo tiêu chuẩn 4C (hệ thống chứng nhận được quốc tế công nhận cho toàn ngành cà phê, tập trung vào tính bền vững trong toàn bộ chuỗi cung ứng). HTX cùng phối hợp với DN đối tác thường xuyên hỗ trợ kỹ thuật, hướng dẫn quy trình canh tác, quản lý độ ẩm… và bao tiêu sản phẩm với mức giá cao hơn thị trường.
Hay, HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Hùng Thơm Gia Lai (xã Hra) đang liên kết với các hộ nông dân trên địa bàn xã phát triển vùng nguyên liệu chanh dây 300 ha, trong đó có 85 ha trồng theo tiêu chuẩn GlobalGAP. Bên cạnh xuất khẩu trái tươi, HTX còn đầu tư dây chuyền chế biến và hiện có 15 sản phẩm từ chanh dây, góp phần nâng cao giá trị và tính ổn định của đầu ra.
Tuy nhiên, vẫn còn không ít HTX gặp khó khăn khi tiếp cận hệ thống phân phối hiện đại hoặc chưa có đủ năng lực để triển khai TMĐT một cách chuyên nghiệp.
Phó Giám đốc Sở Công Thương Nguyễn Duy Lộc cho biết: Thời gian qua, ngành Công Thương đã phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức nhiều lớp tập huấn, hỗ trợ HTX nâng cao năng lực kinh doanh, kỹ năng bán hàng trực tuyến, quảng bá thương hiệu; tổ chức các hội chợ, phiên chợ nông sản, triển lãm kết nối cung cầu. Đặc biệt, hoạt động livestream giới thiệu nông sản trên TikTok Shop với hỗ trợ của Hiệp hội Thương mại điện tử bước đầu giúp nhiều sản phẩm của HTX của tỉnh lan tỏa tới người tiêu dùng cả nước.
“Xúc tiến thương mại bằng công nghệ đang là hướng đi hiệu quả, song để tạo bước đột phá, các HTX cũng cần chủ động thay đổi tư duy, xây dựng thương hiệu bài bản, đầu tư chuyển đổi số và chuyên nghiệp hóa hoạt động kinh doanh”, ông Lộc nhấn mạnh.
