Theo đánh giá của các cơ quan tố tụng, trong cả 3 vụ án hình sự nghiêm trọng, gây bức xúc dư luận, ông Nguyễn Đức Chung, cựu Chủ tịch UBND TP.Hà Nội, đều có vai trò “quyết định” và "chủ mưu cầm đầu”.
 |
| Bị cáo Nguyễn Đức Chung tại phiên tòa xét xử về tội danh "chiếm đoạt tài liệu bí mật Nhà nước". Ảnh TTXVN |
Đến thời điểm này, ông Nguyễn Đức Chung, cựu Chủ tịch UBND TP.Hà Nội, đang là bị án, bị can của 3 vụ án hình sự nghiêm trọng xảy ra tại các cơ quan, tổ chức do chính ông Chung là người đứng đầu, gồm: vụ án "chiếm đoạt tài liệu bí mật Nhà nước" xảy ra tại cơ quan đơn vị thuộc UBND TP.Hà Nội; 2 vụ án "lợi dụng chức vụ quyền hạn khi thi hành công vụ" xảy ra tại UBND TP.Hà Nội và các đơn vị liên quan.
Ông Nguyễn Đức Chung (54 tuổi, quê H.Kinh Môn, Hải Dương), từng giữ các chức vụ Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội. Trước khi là chính khách, ông Chung có nhiều năm là điều tra viên cao cấp, phục vụ trong ngành công an và được phong danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang khi mới 37 tuổi.
Trong con đường quan lộ, ông Nguyễn Đức Chung được đánh giá là có bước thăng tiến cực nhanh, hiếm có ai bì kịp. Năm 2010, ông Chung chỉ mới là Trưởng phòng Cảnh sát hình sự, nhưng trong vòng 5 năm sau đó, ông Chung đã lần lượt được bổ nhiệm các chức vụ quan trong của thủ đô: Phó giám đốc Công an TP.Hà Nội; Giám đốc Công an TP.Hà Nội; Phó bí thư thành ủy Hà Nội; Chủ tịch UBND TP.Hà Nội.
Trong giai đoạn giữ các chức vụ chủ chốt của Hà Nội, ông Nguyễn Đức Chung được đánh giá là một chính trị gia có tiềm năng theo đường lối cứng rắn với với nhiều chủ trương gây tranh cãi như thay thế cây xanh Hà Nội, cải tạo ô nhiễm ao hồ trên địa bàn thành phố, thay thế lát đá vỉa hè…
Tại thời điểm đó, ông Nguyễn Đức Chung đã có nhiều phát ngôn gây sốc, chiếm thiện cảm của nhiều người dân khi từng cho rằng “80% quán bia hơi vỉa hè có công an đứng đằng sau chống lưng”; hay “Có bãi trông giữ xe là người nhà bí thư hay chủ tịch”…
Thế nhưng, lời nói của vị lãnh đạo này đã không đi đôi với việc làm.
Vai trò quyết định ở cả 3 đại án
Tháng 5.2019, Cơ quan cảnh sát điều tra (C03) Bộ Công an đã đồng loạt khám xét và khởi tố vụ án "buôn lậu; vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" xảy ra tại Công ty TNHH thương mại và dịch vụ kỹ thuật Nhật Cường (Công ty Nhật Cường) và một số đơn vị liên quan.
Công ty Nhật Cường do Bùi Quang Huy (46 tuổi, ngụ Q.Hoàn Kiếm, Hà Nội) làm người đại diện theo pháp luật kiêm Tổng giám đốc.
Mở rộng điều tra, C03 đã khởi tố bổ sung thêm các tội danh "rửa tiền"; "vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại UBND TP.Hà Nội, Sở KH-ĐT Hà Nội và một số đơn vị liên quan. Với tính chất nghiêm trọng, phức tạp, vụ án này đã được Ban chỉ đạo T.Ư về phòng, chống tham nhũng đưa vào diện đôn đốc, chỉ đạo. Cũng từ đây, các cơ quan tố tụng đã phát hiện ra hàng loạt bê bối của ông Nguyễn Đức Chung.
Theo hồ sơ từ các cơ quan tố tụng, từ khi là cán bộ ở phòng Cảnh sát hình sự, Công an TP.Hà Nội, ông Nguyễn Đức Chung đã có mối quan hệ thân thiết với Bùi Quang Huy. Mối quan hệ này đã nhanh chóng tạo ra những phi vụ làm ăn mang tính chất doanh nghiệp thân hữu.
Ngay tại những thời điểm ông Nguyễn Đức Chung hùng hồn phát ngôn về việc ngăn chặn doanh nghiệp “sân sau” của quan chức Hà Nội, thì Công ty Nhật Cường, khởi đầu chỉ là cửa hàng sửa chữa điện thoại nhỏ lẻ, đã nhanh chóng phát triển thành hệ thống buôn bán điện thoại trên toàn quốc, đồng thời lấn sân sang mảng công nghệ thông tin, và vượt mặt nhiều “đại gia” công nghệ như Vietel, FPT để trúng thầu liên tiếp nhiều dự án lớn của TP.Hà Nội. Quá trình này gắn liền với sự nghiệp chính trị của ông Nguyễn Đức Chung.
Cũng theo hồ sơ từ các cơ quan tố tụng, ở thời điểm Công ty Nhật Cường bị Bộ Công an điều tra, ông Nguyễn Đức Chung lo ngại bị phanh phui các mối quan hệ làm ăn với doanh nghiệp của mình và vợ, nên đã thông qua trung gian tiếp cận với cán bộ điều tra thuộc C03 để lấy các thông tin về quá trình điều tra vụ Nhật Cường (là tại liệu thuộc danh mục bí mật Nhà nước).
Trong vụ án này, ông Chung được xác định giữ vai trò chủ mưu cầm đầu khi chỉ đạo những cán bộ thân tín nhất của mình móc nối với cán bộ thuộc C03 để thu thập tài liệu mật. Mặt khác, với kinh nghiệm từng công tác tại các cơ quan bảo vệ pháp luật, có kinh nghiệm, am hiểu pháp luật và công tác nghiệp vụ đấu tranh phòng chống tội phạm, Nguyễn Đức Chung và đồng phạm có thủ đoạn hoạt động phạm tội hết sức tinh vi - triệt để lợi dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật tiên tiến, mạng internet để thực hiện hành vi phạm tội, xóa dấu vết, che giấu tội phạm, gây khó khăn cho công tác điều tra.
Chính vì thế, ngày 11.12.2020, TAND TP.Hà Nội đã tuyên phạt bị cáo Nguyễn Đức Chung 5 năm tù về tội “chiếm đoạt tài liệu bí mật Nhà nước”.
Cũng liên quan đến Công ty Nhật Cường, từ năm 2016, khi đã vững chắc trên vị trí Chủ tịch UBND TP.Hà Nội, ông Nguyễn Đức Chung đã thao túng hoạt động đấu thầu tại Sở KH-ĐT Hà Nội bằng thủ đoạn sử dụng thẩm quyền Chủ tịch UBND TP.Hà Nội yêu cầu Sở KH-ĐT đình chỉ gói thầu khi đang chuẩn bị đấu thầu rộng rãi; sau đó chỉ đạo cấp dưới cho Công ty Nhật Cường tham gia đấu thầu, trúng thầu và hưởng lợi.
Đồng thời, ông Chung để Công ty Minh Hoa (do bà Nguyễn Trúc Chi Hoa, vợ ông Chung, làm Giám đốc) ký kết hợp đồng kinh tế với Công ty Nhật Cường nhằm mục đích để Liên danh Nhật Cường - Đông Kinh sử dụng hợp thức hóa hồ sơ năng lực để dự thầu và trúng thầu. Cơ quan điều tra xác định, hợp đồng ký giữa Công ty Minh Hoa và Công ty Nhật Cường là hợp đồng khống.
Trong vụ án này, cơ quan tố tụng xác định “hành vi lợi dụng chức vụ quyền hạn là Chủ tịch UBND TP.Hà Nội can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đấu thầu của bị can Nguyễn Đức Chung là hành vi khởi đầu, là nguyên nhân xuyên suốt dẫn đến các cán bộ, lãnh đạo Sở KH-ĐT (cấp dưới ông Chung) phải thực hiện các hành vi sai phạm và bị xử lý hình sự”, chưa kể cấp dưới của ông Chung đã có người tìm đến cái chết trong tủi nhục.
Ép cấp dưới phi tang, xóa bỏ các sai của bản thân và gia đình
Trong vụ án mới nhất vừa được Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an hoàn tất kết luận điều tra, ông Nguyễn Đức Chung tiếp tục được xác định có vai trò chủ mưu, lợi dụng chức vụ quyền hạn để chỉ đạo Công ty TNHH MTV thoát nước Hà Nội - doanh nghiệp trực thuộc UBND thành phố mua hóa chất của Công ty TNHH thương mại dịch vụ Arktic - là doanh nghiệp do vợ ông Chung thành lập và con trai đứng tên. Qua đó, mang lại lợi ích không chính đang cho Công ty gia đình của ông Chung số tiền hơn 36 tỉ đồng. Đây cũng là khoản tiền được xác định thiệt hại trong vụ án này.
Chưa hết, trước khi cơ quan bảo vệ pháp luật phát hiện và khi đang bị dư luận nghi ngờ, ông Nguyễn Đức Chung đã tiếp tục dùng quyền lực để ép cấp dưới phi tang, xóa bỏ các sai phạm có liên quan đến bản thân và gia đình.
“Hành vi phạm tội của bị can Nguyễn Đức Chung là dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt (chỉ đạo miệng trái với chỉ đạo bằng văn bản), hợp thức hóa hồ sơ pháp lý, đổ tội cho người khác, lợi dụng chức vụ, quyền hạn ép buộc cấp dưới nhằm che giấu hành vi phạm tội”, Cơ quan Cảnh sát điều tra kết luận.
Theo Thái Sơn (TNO)
