(GLO)- Nắng hạn cùng với sâu bệnh bùng phát gây hại nhiều diện tích cây trồng, rồi dịch tả heo châu Phi “càn quét” ngành chăn nuôi khiến người nông dân huyện nghèo Ia Pa càng thêm khốn khó.
Thiên tai, sâu bệnh hoành hành
Dưới cái nắng nóng rát giữa tháng 8, chị Nay HBuên (buôn Broăi, xã Ia Broăi) vẫn cùng với 6 người trong gia đình thu hoạch 7 sào bắp trên cánh đồng Dang Driêng. Chị HBuên bóc mấy trái bắp teo tóp vì hạn, sâu bệnh ra xem, vỏ bắp đã khô mà bên trong vẫn còn lòi ra mấy con sâu keo mùa thu đang gặm nhấm những hạt bắp còn lại. “Tôi phải thuê người phun thuốc đến 4 lần rồi, mất hơn 2 triệu đồng mà sâu vẫn không hết. Đám ruộng này đất tốt, các năm trước mỗi cây bắp cho 2 trái to bằng bắp tay người lớn, nhưng nay cây chỉ còn 1 trái, mà cũng chỉ bé bằng cổ tay. Các vụ trước thu hoạch được 6 tấn bắp tươi, nhưng năm nay sâu bệnh tàn phá như này có lẽ chỉ được hơn 1 tấn là cùng”-chị HBuên ngán ngẩm nói.
 |
| Nông dân trồng bắp xã Ia Broăi mất mùa vì sâu keo mùa thu gây hại. Ảnh: Đ.P |
Vụ mùa 2019, xã Ia Broăi gieo trồng được 615 ha bắp. Ông Rơ Ô Aluin-Phó Chủ tịch UBND xã-cho hay: Nắng hạn kết hợp bệnh sâu keo mùa thu bùng phát mạnh đã gây thiệt hại 438 ha bắp của bà con, trong đó có hơn 216 ha bị sâu keo mùa thu gây hại. Chính quyền và ngành chuyên môn đã tổ chức tập huấn, hướng dẫn người dân cách phòng trừ nhưng bệnh vẫn hoành hành. “Nhà tôi có 4 ha bắp ở cánh đồng Đang Apa cũng bị sâu keo mùa thu gây hại nghiêm trọng. Phun thuốc diệt đến 4 lần rồi mà sâu vẫn còn, thu hoạch chỉ được gần 1 tấn/ha, giảm tới 5 lần so với các năm trước”-ông Aluin cho biết.
Theo thống kê, vụ mùa 2019, toàn huyện Ia Pa có 282,6 ha bắp bị sâu keo mùa thu gây hại khiến năng suất giảm mạnh. Cùng với đó, bệnh khảm lá vi rút hại mì cũng bùng phát. Lãnh đạo Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện cho hay: Đến nay, toàn huyện đã có 791 ha/7.011 ha mì vụ mùa bị bệnh khảm lá vi rút gây hại. Các giống mì bị nhiễm bệnh gồm: KM419, KM98/5, KM140, HLS11. Trong các địa phương của huyện, xã Ia Ma Rơn có diện tích mì bị bệnh khảm lá vi rút nhiều nhất với 160 ha. Ông Tăng Xuân Duẩn-Chủ tịch UBND xã Ia Ma Rơn-cho biết: Hầu hết diện tích mì bị bệnh khảm lá vi rút là của người dân thôn Kim Năng xâm canh bên xã Ia Yeng (huyện Phú Thiện), chiếm đến hơn 100 ha.
Sau mấy vụ mía liên tiếp thất bát vì giá mía nguyên liệu giảm sâu, nhiều hộ gia đình đã phá bỏ loại cây này để trồng mì. Thế nhưng, hiện nay, nhiều hộ lại lâm vào cảnh khốn đốn khi mì bị sâu bệnh gây hại. Ông Nguyễn Thanh Bình-Trưởng thôn Kim Năng (xã Ia Ma Rơn) cho hay: “Bà con trong thôn chủ yếu trồng mì, nhà ít thì 5-7 sào, nhà nhiều thì 5-6 ha, thậm chí có những nhà trồng tới 20 ha. Bà con quanh năm thu nhập nhờ vào cây mì, nhưng giờ bị khảm lá vi rút gây hại làm cho cây mì quắt queo, chỉ cao ngang đầu gối thì làm sao mà có củ được. Thật khổ đủ bề”.
Nông dân càng thêm khốn khó
Trong khi sâu bệnh đang bùng phát phá hoại mùa màng thì bệnh dịch tả heo châu Phi tràn đến tàn phá nghiêm trọng chăn nuôi. Theo ông Trần Văn Hùng-Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Ia Pa, hiện nay, cả 9 xã trên địa bàn huyện đã công bố dịch tả heo châu Phi với số lượng heo bị bệnh, chết phải tiêu hủy đang tăng lên từng ngày.
Chiều 12-8, gia đình ông Nay Chiên (buôn Broăi, xã Ia Broăi) phải tập trung nhân lực để cùng với lực lượng của xã di chuyển 15 con heo thịt bị chết đi tiêu hủy. “Hơn 3 ha bắp bị bệnh sâu keo mùa thu tàn phá chỉ thu hoạch được trên 2 tấn, không đủ tiền vốn đầu tư, chăm sóc, giờ lại đến đàn heo bị dịch bệnh chết hết. Năm nay, gia đình tôi coi như mất trắng rồi”-ông Chiên chua xót bày tỏ.
Người nông dân thu nhập chủ yếu dựa vào trồng trọt và chăn nuôi. Nhưng năm nay, thiên tai, dịch bệnh liên tiếp xảy ra tàn phá mùa màng, chăn nuôi khiến họ đã nghèo lại thêm khó. Bên cạnh hàng trăm héc ta lúa bị thiếu nước từ giữa vụ ảnh hưởng đến năng suất thì cây mì bị bệnh khảm lá, đàn heo bị dịch tả châu Phi hoành hành gây nhiều thiệt hại cho người dân.
Ia Pa là một trong những huyện nghèo nhất tỉnh với 20,74% hộ nghèo (tương ứng 2.513 hộ). Thiên tai, dịch bệnh thời gian qua đã gây tác động xấu, ảnh hưởng rất lớn đến các chỉ tiêu kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của huyện, nhất là kế hoạch giảm nghèo trong năm 2019. Chẳng hạn như xã Ia Broăi, mới chỉ đạt có 8 tiêu chí nông thôn mới, thu nhập bình quân đầu người là 19 triệu đồng/năm, còn tới 39% hộ nghèo. “Với tình hình sản xuất và chăn nuôi bị thiệt hại nặng nề như năm nay, nông dân bị mất mùa, thu nhập giảm mạnh. Dự báo chỉ tiêu giảm 5% hộ nghèo của xã vì thế khó mà đạt được”-Phó Chủ tịch UBND xã Ia Broăi nhận định.
ĐỨC PHƯƠNG
