Bình Ðịnh là một trong số ít địa phương vinh dự ghi dấu chân của cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc và người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành. Dù thời gian Người ở đây không dài, nhưng các địa danh gắn với Người đã trở thành những “địa chỉ đỏ” quý giá, mang giá trị lớn trong giáo dục truyền thống và lý tưởng cho thế hệ trẻ hôm nay.
Huyện đường Bình Khê - cuộc hội ngộ cha con và hành trình tiếp bước
Năm 1909, cụ Nguyễn Sinh Sắc được bổ làm Tri huyện Bình Khê (nay thuộc xã Tây Giang, huyện Tây Sơn). Tại đây, cụ nổi tiếng là một vị quan liêm chính, thẳng thắn trừng trị cường hào, giúp đỡ dân nghèo. Tuy nhiên, do xử án nghiêm khắc vượt chuẩn mực triều đình, cụ bị cách chức. Nơi cụ từng làm việc nay đã được phục dựng thành Khu tưởng niệm Nguyễn Sinh Sắc, gồm nhà lưu niệm, đền thờ, nhà bia... trở thành điểm đến giúp thế hệ trẻ cảm nhận sâu sắc hình ảnh người trí thức Nho học yêu nước, suốt đời vì dân.
 |
| Trong chương trình hoạt động trải nghiệm và giáo dục địa phương, học sinh khối lớp 10 Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (TP Quy Nhơn) đến tham quan, chụp ảnh lưu niệm tại Tượng đài Nguyễn Sinh Sắc - Nguyễn Tất Thành vào ngày 10.5. Ảnh: H.THU |
Cũng trong năm ấy, Nguyễn Tất Thành đã vượt dặm dài từ Huế vào Bình Khê thăm cha. Cuộc hội ngộ ngắn ngủi ấy là lần cuối hai cha con gặp nhau. Từ đây, Nguyễn Tất Thành tiếp tục vào Nam, bắt đầu hành trình tìm đường cứu nước.
Bình Khê vì thế không chỉ là địa danh gắn với một vị quan mẫu mực, mà còn là nơi khơi dậy ý chí lớn trong tâm hồn một người thanh niên yêu nước, mở đầu cho hành trình lịch sử vĩ đại của dân tộc.
Tư gia cụ Phạm Ngọc Thọ- nơi Người học tiếng Pháp và nuôi dưỡng hoài bão
Khi vào Quy Nhơn, Nguyễn Tất Thành tạm trú tại gian nhà tập thể của cụ Phạm Ngọc Thọ- một nhà giáo uy tín, giàu lòng yêu nước và cũng chính là phụ thân của liệt sĩ, bác sĩ Phạm Ngọc Thạch. Tại đây, cụ Thọ đã dạy tiếng Pháp cho Người. Theo sách “Nguyễn Tất Thành ở Bình Định”, nơi ở của cụ Phạm Ngọc Thọ nằm trong khuôn viên khu tập thể liên cơ (8B Trần Bình Trọng); tuy nhiên theo các nghiên cứu gần đây, địa chỉ này chính là kho lương thực cũ 147 Trần Hưng Đạo, đối diện Tòa Giám mục Quy Nhơn.
Sự chỉ dạy tận tình của cụ Phạm Ngọc Thọ không chỉ trang bị cho Nguyễn Tất Thành tri thức cần thiết mà còn góp phần bồi đắp lý tưởng và khát vọng lớn lao. Ngôi nhà ấy được xem là nơi khởi đầu cho trí tuệ khai sáng và lý tưởng cách mạng của Người.
Tượng đài, quảng trường, ao cá - hình tượng giáo dục sống động
Tại TP Quy Nhơn, Quảng trường Nguyễn Tất Thành rộng hơn 6 ha được xây dựng như một không gian văn hóa - lịch sử quan trọng. Trung tâm là tượng đài Nguyễn Sinh Sắc - Nguyễn Tất Thành với hình tượng cha con đứng bên nhau, cùng hướng về biển lớn - biểu trưng cho lý tưởng, tầm nhìn và lòng yêu nước vĩ đại. Phía sau là phù điêu dài 76 m, miêu tả khái quát bối cảnh Việt Nam đầu thế kỷ XX bị thực dân Pháp xâm lược, khắc họa hình ảnh hành trình từ nơi Bác Hồ sinh ra đến những chặng dừng chân của Người trên đường vào Nam trước khi ra đi tìm đường cứu nước. Đây là một điểm đến sinh động trong giáo dục truyền thống, được nhiều trường học tổ chức tham quan, ngoại khóa cho học sinh, sinh viên.
Hồ Phú Hòa (ở khu vực phía Đông Nam TP Quy Nhơn), người dân địa phương từ lâu vẫn quen gọi là “ao cá Bác Hồ”. Dù chưa có văn bản xác lập chính thức, nhưng cách gọi này thể hiện lòng ngưỡng mộ và sự gần gũi trong tâm thức cộng đồng, tạo nên một dấu ấn dân gian đậm chất truyền thống.
* * *
Các địa danh gắn với cụ Nguyễn Sinh Sắc và Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Bình Định đều mang giá trị lịch sử, văn hóa sâu sắc. Việc đưa những “địa chỉ đỏ” này vào chương trình giáo dục địa phương, tổ chức các hoạt động trải nghiệm, học tập thực tế là cách hiệu quả để nuôi dưỡng lý tưởng, lòng yêu nước và ý chí vươn lên cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.
TS VÕ MINH HẢI
