Họ đang chạy đua cùng “tử thần” để giành giật sự sống cho những bệnh nhân cận kề cái chết. Trong chiếc hộp bảo quản tạng có nhiệt độ gần ngưỡng đóng băng là hy vọng cứu người cháy bỏng.
Chuyến bay đặc biệt nhất sự nghiệp
Làm phi công cho hãng hàng không Vietnam Airlines (VNA) đã 8 năm, nhưng gần đây, cơ trưởng Lê Việt Hùng (Đội bay A321) mới có chuyến bay đáng nhớ nhất trong sự nghiệp. Chuyến bay mang số hiệu VN 1549 với lộ trình từ Hà Nội vào Huế, ban đầu chỉ mang mục đích vận tải hành khách. Nhưng vào phút chót, những hành khách lạ bất ngờ xuất hiện, mang theo một chiếc hộp lớn, được bảo vệ nhiều lớp như báu vật.
Đó là đội ngũ y bác sĩ của Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), mang trọng trách đưa một trái tim được hiến tặng đến Bệnh viện Trung ương Huế để cứu sống một bệnh nhân suy tim đang nguy kịch. “Khi nhận được thông báo, tôi có chút bất ngờ nhỏ. Nhưng tôi hiểu trách nhiệm của mình không chỉ là đưa hành khách đến nơi đúng giờ, mà còn phải hạ cánh sớm nhất có thể. Mỗi phút, giây được tiết kiệm đều quý như vàng”, anh Hùng chia sẻ.
Sau khi máy bay cất cánh, anh Hùng liên tục phối hợp với bộ phận kiểm soát không lưu để chọn quãng đường bay ngắn nhất và tránh vùng nhiễu động gây rung lắc, ảnh hưởng xấu đến nội tạng trong hộp bảo quản. Khi gần tới điểm đến, anh liên lạc với bộ phận mặt đất tại sân bay quốc tế Phú Bài (Huế) để tìm nơi hạ cánh phù hợp nhất.
Theo Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia, mỗi cơ quan nội tạng đều có một thời gian bảo quản tiêu chuẩn ở môi trường bên ngoài, tính từ thời điểm lấy từ người hiến tạng đến khi ghép vào cơ thể người nhận. Ví dụ, thời gian bảo quản của tim và phổi là 6 tiếng, của gan là 8 tiếng, của thận là từ 8-12 tiếng… Do đó, những chuyến bay vận chuyển tim và phổi sẽ chịu áp lực lớn nhất về thời gian.
Chuyến bay đã thành công tốt đẹp. Sau hành trình hơn 600 km từ Hà Nội vào Huế, trái tim được vận chuyển tới Bệnh viện Trung ương Huế sớm hơn dự kiến khoảng 1 tiếng, mang về nhịp đập của sự sống cho bệnh nhân suy tim.
“Tôi cảm thấy mình không chỉ hoàn thành tốt công việc được giao, mà còn làm được điều ý nghĩa. Đôi khi, phi công không chỉ chở hành khách tới đúng địa điểm, mà còn chở sự sống về cho con người”, anh Hùng chia sẻ.
Mô, tạng hiến được “ngồi” ghế thương gia
Không chỉ vận tải hành khách, nhiều hãng hàng không tại Việt Nam như Vietnam Airlines (VNA), Bamboo Airways (BAV), Vietjet Air (VJC) sẵn sàng vận chuyển miễn phí mô, tạng cho các bệnh nhân đang hấp hối. Họ đã nhiều lần cứu sống những bệnh nhân đang nằm bên bờ vực sinh tử. Nhưng chiến thắng “tử thần” là điều không hề đơn giản, khi những quãng đường vận chuyển mô, tạng có thể dài cả nghìn cây số.
Lãnh đạo VNA cho biết, do tính chất đặc biệt quan trọng, các chuyến bay vận chuyển mô, tạng sẽ được ưu tiên khai thác hơn các chuyến bay thương mại, và phải tuân theo quy trình riêng do hãng xây dựng. Hãng sẽ ưu tiên chọn chuyến bay sớm nhất giữa 2 địa phương. Giờ khởi hành sẽ được điều chỉnh sớm hoặc muộn hơn, tùy theo kế hoạch được thống nhất giữa bệnh viện, hãng hàng không và Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia.
Mô, tạng phải được bảo quản trong hộp đựng chuyên dụng có nhiệt độ từ 2-8 độ C. Khi đưa lên máy bay, hộp đựng sẽ được xếp chỗ ngồi riêng ở hạng phổ thông hoặc thương gia, thắt dây an toàn đầy đủ như một “hành khách” đặc biệt.
Bên cạnh đó, ê-kíp tham gia vận chuyển mô, tạng cũng được VNA ưu tiên đặt chỗ, làm thủ tục và xếp chỗ ngay lập tức. Nếu máy bay đã đầy chỗ và không còn chuyến khác khả thi, VNA sẵn sàng lên phương án giải tỏa bớt hành khách để nhường chỗ cho ê-kíp vận chuyển và hộp đựng mô, tạng.
Việc vận chuyển mô, tạng cũng phải đáp ứng những quy định nghiêm ngặt về giấy tờ do Hiệp hội Vận tải hàng không Quốc tế (IATA) đặt ra. Đó là giấy xác nhận hiến mô, tạng hợp pháp; giấy xác nhận loại mô, tạng đang vận chuyển; biên bản vận chuyển có xác nhận từ những bệnh viện, sân bay nơi lấy và nhận mô, tạng và các hãng hàng không…
Ngoài ra, các hãng hàng không cũng thường xuyên phối hợp với Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương để thực hiện những chuyến bay vận chuyển miễn phí máu trên cả nước. Những chuyến bay ấy tuy không mang áp lực thời gian lớn như vận chuyển mô, tạng nhưng có vai trò sống còn với các bệnh viện đang cạn kiệt nguồn máu, nhất là ở những vùng sâu, vùng xa hay trong tình huống khẩn cấp.
Cảng Hàng không quốc tế (HKQT) Nội Bài là điểm hẹn đặc biệt của những hành trình nhân đạo. Từ tháng 3-5/2025, cảng là điểm khởi đầu và đích đến của 8 chuyến bay vận chuyển mô, tạng, tất cả đều diễn ra suôn sẻ và đúng thời gian vàng.
Đã tham gia vào công tác điều hành 5 chuyến bay vận chuyển mô, tạng ở cả chiều đến và đi, anh Lê Văn Toàn, Trực ban trưởng Trung tâm điều hành Sân bay Nội Bài (Cảng HKQT Nội Bài), cho biết, Cảng đã xây dựng quy trình ưu tiên đặc biệt với những chuyến bay này. “Thông thường, xe cứu thương sẽ đỗ ở cổng nhà ga đến đưa hoặc nhận mô, tạng. Nhưng trong một số trường hợp khẩn cấp, chúng tôi sẵn sàng tạo điều kiện để xe cứu thương được vào khu vực hạn chế, đỗ ngay ở chân cầu thang máy bay”, anh Toàn nói.
Ông Nguyễn Đức Hùng, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) chia sẻ, ACV luôn yêu cầu các cảng hàng không trực thuộc phải tối giản thủ tục, tối đa tốc độ cho các chuyến bay vận chuyển mô, tạng, với ưu tiên hàng đầu là tính mạng của người bệnh. “Mọi công đoạn phải được thực hiện chính xác tuyệt đối đến từng phút, từng giây. Một sự chậm trễ dù nhỏ nhất có thể tước đi cơ hội sống sót của người bệnh hay phá hỏng ước nguyện tốt đẹp của người hiến tạng”, ông Hùng nói.
Theo Việt Khôi (TPO)
