Trạm 'cấp cứu' ghe sắt 'nuôi sống' hành trình mưu sinh khắp miền Tây

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Mỗi ngày, tại bãi sửa chữa ghe sắt Thế Anh ở phường Thới Long, thành phố Cần Thơ, những người thợ cứ miệt mài cắt, hàn và gia cố để phương tiện sớm trở lại dòng sông, tiếp tục hành trình mưu sinh khắp miền Tây.

Mỗi ghe sắt có "căn bệnh" khác nhau

Đến bãi sửa chữa ghe sắt Thế Anh ở khu vực Lăng Ông, phường Thới Long, từ xa đã tiếng máy hàn, máy cắt kim loại vang lên liên hồi. Dưới những thân ghe đồ sộ, từng tốp thợ tất bật xử lý các bộ phận hư hỏng. Người tháo dỡ, người cắt sắt, người hàn nối… để phương tiện sớm trở lại dòng sông, tiếp tục hành trình mưu sinh khắp miền Tây.

Trại sửa chữa ghe sắt ở Lăng Ông tất bật với công việc “cấp cứu” những chiếc ghe hàng. Ảnh: Duy Tân
Trại sửa chữa ghe sắt ở Lăng Ông tất bật với công việc “cấp cứu” những chiếc ghe hàng. Ảnh: Duy Tân

Hơn 10 người thợ cùng lúc sửa chữa 5 chiếc ghe, trọng tải từ 80 đến hơn 100 tấn. Phần mũi, bửng và nhiều mảng vỏ ghe được tháo dỡ để gia cố, thay mới. Với người ngoài, đó là những khối sắt thép nặng nề, nhưng với thợ lành nghề, mỗi chiếc ghe lại có một "căn bệnh", đòi hỏi kinh nghiệm và sự tỉ mỉ để xử lý.

Ở một góc bãi, anh Duy Tân (23 tuổi) cùng đồng nghiệp di dời bửng, nâng mũi ghe. Công việc đòi hỏi phải tính toán chính xác vị trí cắt, hàn và lắp ghép từng tấm thép, bởi chỉ một sai lệch cũng có thể ảnh hưởng đến kết cấu và khả năng vận hành của phương tiện.

Hơn 10 người thợ cùng lúc sửa chữa, gia cố 5 chiếc ghe sắt có trọng tải từ hàng chục đến hơn 100 tấn. Ảnh: Duy Tân
Hơn 10 người thợ cùng lúc sửa chữa, gia cố 5 chiếc ghe sắt có trọng tải từ hàng chục đến hơn 100 tấn. Ảnh: Duy Tân

Gắn bó với nghề khoảng 2 năm, anh Duy Tân đã quen với lao động nặng nhọc. Mỗi tháng, anh có thu nhập khoảng 9 triệu đồng. Với người thợ trẻ như anh, đây là nguồn thu nhập đáng kể để trang trải cuộc sống và là động lực để tiếp tục học hỏi, tích lũy kinh nghiệm.

Kế bên, ông Phạm Tuy Anh (48 tuổi) chăm chú với việc sửa chữa. Ông đã gắn bó với nghề 17 năm, từ những ngày làm phụ việc cho đến khi thành thạo kỹ thuật.

"Làm riết quen nghề. Hồi trước chủ yếu là ghe gỗ, sau này ghe sắt nhiều hơn nên tôi chuyển sang sửa ghe sắt", ông Tuy Anh chia sẻ.

Những chiếc ghe từ nhiều địa phương miền Tây tìm đến trại sửa chữa để gia cố, tân trang sau thời gian vận chuyển hàng hóa. Ảnh: Duy Tân
Những chiếc ghe từ nhiều địa phương miền Tây tìm đến trại sửa chữa để gia cố, tân trang sau thời gian vận chuyển hàng hóa. Ảnh: Duy Tân

Theo ông, người làm nghề không chỉ cần sức khỏe mà còn phải hiểu đặc tính từng loại ghe, biết xử lý những vị trí hư hỏng và phối hợp nhịp nhàng với đồng nghiệp. Một ngày làm việc thường bắt đầu từ 7 giờ, nghỉ trưa một chút rồi tiếp tục làm đến khoảng 17 giờ. Thu nhập của ông từ 10 - 11 triệu đồng/tháng.

Chạy đua với mùa vận chuyển lúa

Theo ông Tuy Anh, nghề sửa chữa ghe sắt ở Thới Long gắn liền với nhịp sản xuất nông nghiệp miền Tây. Những chiếc ghe ngày ngày chở lúa từ các vùng trồng lúa đến điểm thu mua, nhà máy xay xát hoặc bến trung chuyển. Sau những chuyến hàng dài, phương tiện cần được kiểm tra, bảo dưỡng và gia cố để tiếp tục hoạt động.

Anh Duy Tân cùng đồng nghiệp di dời bửng, nâng mũi ghe sắt. Ảnh: Duy Tân
Anh Duy Tân cùng đồng nghiệp di dời bửng, nâng mũi ghe sắt. Ảnh: Duy Tân

Số lượng ghe đến sửa chữa thường biến động theo mùa vụ. Vào cao điểm vận chuyển lúa, chủ ghe thường tranh thủ duy trì hoạt động để kịp giao hàng. Sau mỗi đợt thu hoạch, khi phương tiện có thời gian nghỉ, nhiều người mới đưa ghe đến trại để sửa chữa lớn, sơn mới hoặc cải tạo kết cấu.

Đặc biệt, thời điểm chuẩn bị cho vụ lúa mới, các trại sửa chữa thường phải chạy đua với thời gian.

Ghe từ nhiều địa phương trong vùng lần lượt cập bến chờ đến lượt gia cố, tân trang. Với chủ ghe, mỗi ngày phương tiện nằm bờ đồng nghĩa với việc mất cơ hội vận chuyển hàng hóa, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập. Vì vậy, người thợ phải cố gắng hoàn thành công việc đúng hẹn nhưng vẫn bảo đảm chất lượng.

Sau 2 năm với chuyên môn là hàn và gắn bó với nghề, anh Duy Tân đã dần thành thạo các công việc sửa chữa ghe tàu. Ảnh: Duy Tân
Sau 2 năm với chuyên môn là hàn và gắn bó với nghề, anh Duy Tân đã dần thành thạo các công việc sửa chữa ghe tàu. Ảnh: Duy Tân

Anh Nguyễn Nho, một thợ sơn có khoảng 2 năm làm nghề, cho biết thu nhập mỗi ngày khoảng 400.000 đồng, có thể lên 500.000 đồng nếu tăng ca. Thời gian làm việc thường từ 7 giờ đến khoảng 16 giờ, tùy khối lượng công việc.

Trong đội, thợ có tay nghề đảm nhận những phần việc đòi hỏi kỹ thuật; người ít kinh nghiệm bắt đầu từ việc cạo sơn, chà nhám và làm sạch bề mặt. Qua từng công đoạn, họ dần học cách nhận biết tình trạng thân ghe, phân biệt những vị trí cần xử lý kỹ và nắm quy trình tân trang phương tiện.

Ông Phạm Tuy Anh đã có 17 năm gắn bó với nghề sửa chữa ghe, từ thời ghe gỗ dần chuyển sang ghe sắt. Ảnh: Duy Tân
Ông Phạm Tuy Anh đã có 17 năm gắn bó với nghề sửa chữa ghe, từ thời ghe gỗ dần chuyển sang ghe sắt. Ảnh: Duy Tân

Anh Dương Quốc Hậu có 3 năm làm công việc chà sơn. Chưa chuyển sang sửa chữa kết cấu, anh vẫn miệt mài với phần việc của một thợ sơn. Công việc liên tục, thường xuyên tiếp xúc với bụi sơn, kim loại và thời tiết nóng bức, nhưng mang lại nguồn thu nhập ổn định.

Mất 10 ngày để "hồi sinh" một chiếc ghe

Một trong những hạng mục phức tạp tại bãi sửa chữa là di dời bửng, nâng mũi và điều chỉnh kết cấu thân ghe. Với chiếc ghe đang được đội thợ nhận sửa theo hình thức khoán, công việc dự kiến kéo dài 10 ngày, với chi phí khoảng 28 triệu đồng. Nếu chỉ sửa chữa thông thường, không cần cải tạo nhiều bộ phận, một chiếc ghe có thể hoàn thành trong khoảng 5 ngày, tùy mức độ hư hỏng.

Những người thợ phối hợp cắt, hàn, gia cố các bộ phận hư hỏng trên thân ghe. Ảnh: Duy Tân
Những người thợ phối hợp cắt, hàn, gia cố các bộ phận hư hỏng trên thân ghe. Ảnh: Duy Tân

Khó nhất là xử lý phần mũi và bửng ghe. Thợ phải cắt, tháo những tấm sắt ở vị trí cần thiết, sau đó di dời, lắp ghép lại theo tính toán. Các công đoạn đo đạc, cắt sắt, hàn nối và kiểm tra kết cấu phải được phối hợp chặt chẽ. Những tấm thép lớn, nặng được xử lý từng bước để bảo đảm độ chính xác, hạn chế ảnh hưởng đến các bộ phận còn lại.

Công việc sửa chữa ghe sắt đòi hỏi sức khỏe, kinh nghiệm và sự tỉ mỉ trong từng công đoạn. Ảnh: Duy Tân
Công việc sửa chữa ghe sắt đòi hỏi sức khỏe, kinh nghiệm và sự tỉ mỉ trong từng công đoạn. Ảnh: Duy Tân

Việc điều chỉnh phần mũi không đơn thuần là thay đổi hình dáng bên ngoài. Theo kinh nghiệm của thợ, kết cấu thân ghe và cách phân bố tải trọng ảnh hưởng đến độ ổn định khi vận hành. Vì vậy, quá trình cải tạo phải căn cứ đặc điểm từng phương tiện, yêu cầu của chủ ghe và bảo đảm phù hợp với hiện trạng, đăng kiểm.

Đội thợ sơn 6 người tất bật tân trang chiếc ghe sắt từ bên trong ra bên ngoài. Ảnh: Duy Tân
Đội thợ sơn 6 người tất bật tân trang chiếc ghe sắt từ bên trong ra bên ngoài. Ảnh: Duy Tân

Một chiếc ghe sau sửa chữa không chỉ cần diện mạo mới mà còn phải đáp ứng yêu cầu vận hành an toàn. Khi rời bến, phương tiện có thể chở hàng chục, thậm chí hàng trăm tấn hàng hóa, di chuyển trên những tuyến sông dài với điều kiện dòng chảy, thời tiết luôn thay đổi.

Từ xóm ghe gỗ đến trại sửa chữa ghe sắt

Theo những câu chuyện được người dân địa phương lưu truyền, trước đây, khu vực bên kia chợ Ô Môn, phường Ô Môn từng hình thành một xóm đóng ghe, xuồng gỗ kéo dài từ vàm rạch Ba Rích đến khu vực ngang chợ.

Khi nguồn gỗ còn dồi dào, những bè gỗ từ vùng biên giới An Giang theo sông Hậu xuôi về, tập kết dọc bờ sông. Các trại mộc nằm liền kề, tạo thành xóm nghề nhộn nhịp, phục vụ nhu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa của cư dân sông nước.

Thu nhập mỗi ngày từ nghề sơn ghe khoảng 400.000 đồng, có thể đạt 500.000 đồng khi tăng ca. Ảnh: Duy Tân
Thu nhập mỗi ngày từ nghề sơn ghe khoảng 400.000 đồng, có thể đạt 500.000 đồng khi tăng ca. Ảnh: Duy Tân

Khoảng giữa thập niên 1980, giá đóng ghe gỗ tăng cao. Nhiều người không còn đủ điều kiện đóng ghe mới, khiến các trại mộc dần thu hẹp rồi ngừng hoạt động. Trong quá trình ấy, ghe sắt từng bước xuất hiện và được người dân lựa chọn.

Ban đầu, không ít chủ ghe e ngại sắt dễ gỉ sét khi tiếp xúc lâu ngày với nước, nhất là trên những tuyến vận tải qua vùng nước mặn. Tuy nhiên, cùng sự phát triển của kỹ thuật gia công và sơn bảo vệ kim loại, ghe sắt ngày càng phổ biến nhờ độ bền và khả năng chuyên chở.

Thợ cạo lớp sơn cũ, làm sạch bề mặt kim loại trước khi phủ lớp sơn mới. Ảnh: Duy Tân
Thợ cạo lớp sơn cũ, làm sạch bề mặt kim loại trước khi phủ lớp sơn mới. Ảnh: Duy Tân

Khi ghe sắt phát triển, nhu cầu bảo dưỡng, sửa chữa, sơn chống gỉ cũng tăng lên, mở ra hướng mưu sinh mới cho những người thợ từng gắn bó với nghề ghe tàu. Từ đóng mới ghe gỗ, một bộ phận lao động chuyển sang sửa chữa, gia công ghe sắt. Kinh nghiệm về hình dáng phương tiện, cách vận hành trên sông và nhu cầu của chủ ghe tiếp tục được truyền lại, dù vật liệu, kỹ thuật làm nghề đã thay đổi.

Ghe sắt được gia cố, sơn mới để kéo dài tuổi thọ và sẵn sàng tiếp tục hành trình vận chuyển hàng hóa. Ảnh: Duy Tân
Ghe sắt được gia cố, sơn mới để kéo dài tuổi thọ và sẵn sàng tiếp tục hành trình vận chuyển hàng hóa. Ảnh: Duy Tân

Ngày nay, các trại sửa chữa ở Thới Long đón ghe từ nhiều địa phương trong vùng. Có chiếc chỉ cần sơn mới, thay vài tấm thép; có chiếc phải gia cố nhiều bộ phận trước khi tiếp tục hoạt động. Công việc không chỉ kéo dài tuổi thọ phương tiện mà còn duy trì sinh kế cho những lao động sống bằng nghề cơ khí đường thủy.

Giữ nhịp mưu sinh trên những sông ở miền Tây

Phía sau nhịp làm việc khẩn trương ở các trại sửa chữa là không ít nhọc nhằn. Người thợ thường xuyên tiếp xúc với sắt thép sắc cạnh, máy cắt, máy hàn và các thiết bị cơ khí tiềm ẩn nguy cơ tai nạn. Công việc bên trong khoang ghe còn chật hẹp, nóng bức; những ngày nắng, nhiệt độ từ thân thép và thiết bị càng khiến việc lao động thêm vất vả.

Nghề sửa chữa ghe sắt ở Thới Long gắn liền với nhịp vận chuyển lúa và mùa vụ nông nghiệp miền Tây. Ảnh: Duy Tân
Nghề sửa chữa ghe sắt ở Thới Long gắn liền với nhịp vận chuyển lúa và mùa vụ nông nghiệp miền Tây. Ảnh: Duy Tân

Dù vậy, tiến độ sửa chữa luôn được đặt lên hàng đầu. Mỗi chiếc ghe nằm bờ là một phương tiện tạm ngưng kiếm tiền. Người thợ phải tranh thủ hoàn thành đúng hẹn, nhưng không vì thế mà làm qua loa. Từng mối hàn, tấm thép thay mới hay lớp sơn đều cần được xử lý cẩn thận, bởi sai sót có thể ảnh hưởng đến độ bền và an toàn của phương tiện.

Với người mới vào nghề, công việc bắt đầu từ những phần việc đơn giản. Qua thời gian, họ học cách sử dụng thiết bị, hiểu kết cấu thân ghe và xử lý những hư hỏng phức tạp hơn. Nghề vì thế không chỉ cần sức khỏe mà còn đòi hỏi sự kiên trì, khả năng quan sát và kinh nghiệm tích lũy qua thực tế.

Những người thợ miệt mài “cấp cứu” ghe sắt, góp phần giữ nhịp vận tải hàng hóa trên sông Hậu. Ảnh: Duy Tân
Những người thợ miệt mài “cấp cứu” ghe sắt, góp phần giữ nhịp vận tải hàng hóa trên sông Hậu. Ảnh: Duy Tân

Giữa tiếng máy hàn tóe lửa và những tấm thép được cắt, ghép liên tục, mỗi người thợ ở Thới Long đều có một phần việc riêng. Họ không trực tiếp chèo lái những chuyến ghe chở lúa trên sông Hậu, nhưng góp phần giữ cho những phương tiện ấy tiếp tục vận hành.

Khi chiếc ghe hoàn tất sửa chữa, lớp sơn mới phủ lên thân thép, các bộ phận được lắp ráp chắc chắn, phương tiện lại sẵn sàng rời bến. Những người thợ trở về với công việc thường ngày, chờ đón những chiếc ghe khác tìm đến "cấp cứu".

Ghe sắt sau khi sửa chữa, tân trang đã tiếp tục hành trình. Ảnh: Duy Tân
Ghe sắt sau khi sửa chữa, tân trang đã tiếp tục hành trình. Ảnh: Duy Tân

Cứ thế, giữa dòng sông Hậu mênh mang, những trại sửa chữa ghe sắt vẫn lặng lẽ đỏ lửa, góp phần giữ nhịp vận tải hàng hóa và duy trì một nghề mưu sinh đặc thù của miền Tây.

Theo Duy Tân (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Tiếp nối Chiến dịch Quang Trung: Từ cứu trợ khẩn cấp đến an dân bền vững - Kỳ 1: Cấp bách di dời dân khỏi vùng nguy hiểm

Kỳ 1: Cấp bách di dời dân khỏi vùng nguy hiểm

(GLO)- Gia Lai có địa hình phức tạp, thường xuyên đối mặt với thiên tai cực đoan. Sau Chiến dịch Quang Trung năm 2025, Tỉnh ủy tiếp tục triển khai giai đoạn 2, di dời gần 2.000 hộ dân khỏi khu vực nguy hiểm, hướng đến an cư bền vững.

Nơi suối tìm về phố

Nơi suối tìm về phố

(GLO)- Hơn nửa thế kỷ trôi qua, dòng suối Hội Phú đã đi qua những cây cầu ván chông chênh, những khu vườn, xóm nhỏ, rồi có lúc trở thành “dòng nước đen” giữa lòng phố núi Pleiku. Sau 6 năm công trường phủ bụi đỏ, một tuyến kè được hình thành.

Khắc khoải về làng gốm cổ Hương Canh

Khắc khoải về làng gốm cổ Hương Canh

Từng có gần 400 hộ làm nghề, gốm Hương Canh (xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ) nay chỉ còn 4 hộ bền bỉ giữ lửa cho nghề gốm cổ. Được tạo nên từ nguồn đất trầm tích đặc biệt của địa phương, dòng gốm sành không men đang đối mặt với những khó khăn về đầu ra và nguy cơ thiếu người kế nghiệp.

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

Ở một số bản làng miền núi Quảng Ngãi, hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” vẫn âm ỉ tồn tại, len vào những mâu thuẫn đời thường, những cơn bệnh chưa được lý giải bằng khoa học. Từ một lời phán của thầy cúng, hàng xóm có thể thành kẻ thù, người vô tội bị cô lập, đánh đập, thậm chí mất mạng.

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

null