Trước việc Scotland sẽ trưng cầu dân ý vào ngày 18.9 tới về việc tách ra khỏi Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland (UK), hôm nay (11.9), những người theo chủ nghĩa dân tộc tại xứ Catalan thuộc Tây Ban Nha tuyên bố sẽ xuống đường đòi tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý tương tự cho mình.
 |
| Người Catalan xây "castell" (tức tháp người) truyền thống tại nhiều nơi trên khắp châu Âu để nhấn mạnh nỗ lực đòi độc lập khỏi Tây Ban Nha. Trong ảnh là tháp người tại đồi Gianicolo của Italy. |
"Nếu một xứ như Scotland có thể trưng cầu dân ý thì tại sao xứ Catalan lại không?” - lãnh đạo xứ Catalan Artur Mas phát biểu.
Ông Mas đã thách thức Madrid bằng cách kêu gọi tổ chức trưng cầu dân ý vào ngày 9.11 tới về nền độc lập cho Catalan.
"Nếu người dân Catalan muốn bỏ phiếu quyết định tương lai của mình thì trên thực tế, (Madrid) sẽ không thể ngăn cản mãi được điều đó" - ông Mas tuyên bố.
Chính phủ Tây Ban Nha kịch liệt phản đối mọi động thái dẫn tới nền độc lập cho xứ Catalan. Madrid tuyên bố cuộc trưng cầu dân ý như thế này là trái với pháp luật và sẽ kiên quyết ngăn chặn mọi kế hoạch bỏ phiếu.
Liên minh châu Âu (EU) cảnh báo sẽ tự động huỷ tư cách thành viên của Scotland và Catalan nếu hai xứ này trở thành những quốc gia độc lập. Tuy nhiên, ông Mas dự đoán: "Nếu phe ủng hộ độc lập (của Scotland) thắng, tôi dám chắc rằng những cuộc đàm phán sẽ nhanh chóng diễn ra, thậm chí ngay lập tức, nhằm giữ Scotland ở lại EU".
Hôm nay là dịp kỉ niệm 300 năm ngày quốc khánh của xứ Catalan (11.9.1714 - 11.9.2014). Nhiều người dân Catalan xem đây là ngày họ đánh mất quyền tự trị, khi Barcelona thất thủ trước quân Anh và Pháp trong trận chiến cách đây 300 năm.
Ngày 10.9, ông Mas khởi động các chương trình kỉ niệm sự kiện này bằng cách đặt vòng hoa tưởng nhớ trước một ngôi mộ tập thể những người Catalan bị thiệt mạng vào năm 1794.
Hôm nay, những người ủng hộ nền độc lập cho xứ Catalan đã sẽ tụ tập tại 2 đại lộ ở trung tâm Barcelona, xếp hình chữ V khổng lồ với ý nghĩa "bỏ phiếu" theo tiếng Anh. Ban tổ chức sự kiện xuống đường này hy vọng dòng người tham gia sẽ kéo dài 11km. Theo ban tổ chức, hơn nửa triệu người đã đăng ký biểu tình với cờ hai màu đỏ, vàng của xứ Catalan.
Tự hào với ngôn ngữ và văn hoá Catalan độc đáo, nhiều người trong số 7,5 triệu dân Catalan cảm thấy như bị chính phủ theo đường lối dân tộc chủ nghĩa tại Madrid lừa dối thông qua hoạt động phân phối lại tiền thuế của họ. Catalan chiếm 1/5 tổng giá trị kinh tế Tây Ban Nha. Xứ này bị ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc khủng hoảng tài chính bùng phát năm 2008, làm thổi bùng mạnh mẽ hơn làn sóng ủng hộ ly khai.
Lực lượng phản đối độc lập cho rằng việc tách khỏi Tây Ban Nha là một thảm hoạ kinh tế. Hôm nay, tại thị trấn Tarragona ở phía Nam Barcelona, Phong trào Xã hội Dân sự Catalan (SCC) kêu gọi tuần hành để phản đối nền độc lập mà họ xem là "đích chết".
Phó Chủ tịch SCC Joaquim Coll phát biểu, sự ly khai "không có ý nghĩa về kinh tế, không hợp lý về chính trị và làm chia rẽ xã hội". Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy cảnh báo, kế hoạch trưng cầu dân ý "không thể diễn ra và sẽ không diễn ra".
Ông Mas tuyên bố sẽ thông qua một bộ luật của xứ Catalan mà theo đó, ông này được phép tiến hành hoạt động "tham khảo ý kiến người dân". Tuy nhiên, nỗ lực của lãnh đạo xứ Catalan có nguy cơ bị toà án hiến pháp Tây Ban Nha cản trở.
Tố Uyên (Theo AFP)
