Tại xã Vân Canh, theo kế hoạch định kỳ 2 lần/tháng, cán bộ dân số và y sĩ Trạm Y tế xã tổ chức hoạt động truyền thông về chăm sóc sức khỏe sinh sản, nâng cao chất lượng dân số tại các thôn, làng. Công tác tuyên truyền được triển khai linh hoạt, hướng đến phụ nữ, các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ, phụ nữ mang thai và bà mẹ mới sinh. Nội dung tập trung vào sàng lọc trước sinh, sơ sinh; tư vấn chăm sóc thai kỳ; giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; hướng dẫn chăm sóc sản phụ và trẻ sơ sinh tại gia đình.
Chị Nguyễn Thị So Ne (27 tuổi, làng Hà Lũy) chia sẻ: “Tôi mới sinh con hơn 1 tháng, nhờ cán bộ y tế đến tận nhà tư vấn nên hiểu rõ hơn cách chăm sóc sau sinh và nuôi con nhỏ. Trước đây chưa biết nhiều về kế hoạch hóa gia đình, nhưng sau khi được giải thích, tôi thấy biện pháp đặt vòng là phù hợp. Khi sức khỏe ổn định, tôi sẽ đến Trạm Y tế xã để thực hiện”.
Theo y sĩ Đinh Thị Xuân Bình - Phó Trưởng Trạm Y tế xã Vân Canh, toàn xã có 3.722 hộ với 13.954 nhân khẩu, trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) chiếm trên 63%. Năm 2025, trạm đã tổ chức 65 lượt truyền thông, tư vấn chăm sóc sức khỏe sinh sản cho hàng trăm lượt người; triển khai biện pháp tránh thai cho 1.925 cặp vợ chồng; tư vấn, khám sức khỏe tiền hôn nhân cho 316 lượt người; thực hiện sàng lọc sau sinh cho 55 trẻ.
“Thông qua các hoạt động truyền thông, nhận thức của người dân về chăm sóc sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều cặp vợ chồng đã chủ động áp dụng biện pháp tránh thai phù hợp, từng bước thay đổi thói quen sinh nhiều con, hướng tới sinh ít, sinh đủ để chăm lo tốt hơn cho con cái, nâng cao chất lượng cuộc sống” - y sĩ Bình cho biết.
Tại xã Ia Khươl, nơi có trên 85% dân số là đồng bào DTTS, trước đây, người dân chưa chú trọng chăm sóc sức khỏe sinh sản. Nhiều bà mẹ thiếu kiến thức nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ nhỏ dẫn đến trẻ thường xuyên ốm đau, suy dinh dưỡng. Từ thực tế đó, năm 2025, Trạm Y tế xã đã tổ chức 36 lượt tuyên truyền cho 852 lượt người; khám thai cho 742 lượt phụ nữ; đồng thời tăng cường theo dõi thai kỳ, hướng dẫn dinh dưỡng và tiêm chủng cho trẻ. Nhờ đó, nhận thức của người dân từng bước được nâng lên, góp phần cải thiện chất lượng dân số.
Bác sĩ Rơ Châm Hoàng - Trưởng Trạm Y tế xã Ia Khươl - cho biết, tình trạng sinh con tại nhà trên địa bàn xã vẫn còn xảy ra, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Năm 2026, trạm tập trung triển khai các giải pháp nhằm giảm tình trạng này.
Trong đó, trạm tham mưu UBND xã lồng ghép tiêu chí “không sinh con tại nhà” vào hương ước, quy ước thôn, làng; đẩy mạnh truyền thông thay đổi hành vi, nâng cao nhận thức về lợi ích sinh con tại cơ sở y tế; duy trì và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe bà mẹ trước, trong và sau sinh; đồng thời tăng cường theo dõi, giám sát để kịp thời hỗ trợ các trường hợp nguy cơ.
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, năm 2025, công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản tiếp tục có nhiều chuyển biến tích cực nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp. Các TTYT, trạm y tế trong tỉnh đã thực hiện tốt công tác quản lý thai, khám thai định kỳ, tiêm phòng uốn ván và vận động phụ nữ sinh con tại cơ sở y tế; triển khai biện pháp tránh thai cho 9.140 trường hợp; có 974/2.357 ca sinh tại nhà được cán bộ y tế hỗ trợ kịp thời; tổ chức truyền thông, tư vấn chăm sóc thai kỳ, dinh dưỡng và thay đổi hành vi cho 3.880 phụ nữ mang thai và nuôi con nhỏ.
Bên cạnh đó, từ Dự án 7 Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025, nhiều hoạt động hỗ trợ được triển khai hiệu quả như xét nghiệm sàng lọc cho phụ nữ mang thai, cấp dụng cụ theo dõi tại nhà, hỗ trợ cán bộ y tế và cô đỡ thôn bản chăm sóc bà mẹ trong và sau sinh. Toàn tỉnh có 3.698 bà mẹ được chăm sóc đủ 3 lần trong 42 ngày sau sinh và gần 10.000 lượt trẻ dưới 24 tháng tuổi được khám sức khỏe định kỳ.
Ông Nguyễn Thanh Truyền - Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh - cho biết: Năm 2026, Trung tâm sẽ tăng cường công tác phối hợp, chỉ đạo các TTYT, trạm y tế, nhất là ở vùng đồng bào DTTS tăng cường chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng bà mẹ và trẻ em nhằm giảm tử vong mẹ và trẻ em, nâng cao tầm vóc, thể lực người dân.
Bên cạnh đó, tiếp tục triển khai hiệu quả các gói chính sách hỗ trợ trước, trong và sau sinh; đẩy mạnh truyền thông thay đổi hành vi, vận động người dân sinh con tại các cơ sở y tế, góp phần nâng cao chất lượng dân số vùng đồng bào DTTS…
