Chúng tôi đến làng Đăk Hlá-Tơ Drăh (xã Lơ Pang) khi người dân nơi đây đang ra quân dọn dẹp vệ sinh trên các tuyến đường chính và tại khuôn viên nhà sinh hoạt cộng đồng của làng. Mặc cho tiết trời buổi chiều nắng nóng, mọi người vẫn tất bật thu gom rác thải, cắt tỉa cây xanh trong rộn ràng tiếng cười nói.
Trực tiếp huy động người dân tham gia dọn dẹp vệ sinh, ông Bơi-Bí thư Chi bộ làng Đăk Hlá-Tơ Drăh-cho hay: Trước đây, người dân trong làng vẫn còn hay vứt rác bừa bãi dẫn đến ô nhiễm. Chi bộ phải trực tiếp chỉ đạo thôn tổ chức họp dân để bàn giải pháp huy động người dân tổ chức các đợt ra quân dọn dẹp vệ sinh nhằm tạo môi trường sạch sẽ; qua đó, vận động người dân không vứt rác bừa bãi và hướng dẫn bà con cách thu gom, phân loại, xử lý rác thải. Nhờ đó, cảnh quan môi trường của làng từng bước được cải thiện rõ rệt.
“Mới đây, làng còn thành lập Tổ Tự quản bảo vệ môi trường (BVMT). Hiện Các thành viên trong Tổ đang tập trung vận động người dân đào hố rác sau nhà, hạn chế sử dụng túi ni lông và sản phẩm nhựa dùng 1 lần, trồng thêm cây xanh dọc các tuyến đường. Đồng thời, đổi công xây dựng nhà tắm, nhà tiêu hợp vệ sinh nhằm đảm bảo các chỉ tiêu về môi trường trong xây dựng nông thôn mới”-Bí thư Chi bộ khẳng định.
Nhìn các tuyến đường được phát dọn quang đãng, chị Hnoch (làng Đăk Hlá-Tơ Drăh) vui vẻ chia sẻ: "Từ khi làng tổ chức các đợt ra quân dọn dẹp vệ sinh, đường làng ngõ xóm thông thoáng, sạch đẹp hẳn. Từ đó, người dân chúng tôi cũng tự giác thu gom rác thải để gìn giữ vệ sinh sạch sẽ. Tới đây, chúng tôi cũng sẽ trồng thêm hoa để tạo sự tươi mới cho không gian chung của làng".
Tại làng Đê Kốp-Duol (thị trấn Kon Dơng), chúng tôi khá ấn tượng với những tuyến đường sạch sẽ, tươi mới bởi những khóm hoa giấy rực sắc. Cùng chúng tôi đi dạo quanh làng, ông Thúy-Bí thư Chi bộ kiêm trưởng thôn Đê Kốp-Duol phấn khởi-cho biết: Để có được cảnh quan xanh-sạch-đẹp như hôm nay, làng đã tổ chức rất nhiều đợt họp bàn. Với 250 hộ dân, làng chia làm 4 tổ, trong đó, tổ trưởng là thành viên của Ban Nhân dân thôn. Mỗi tổ đào 1 hố rác chung. Tổ trưởng có trách nhiệm phối hợp với các cấp phụ nữ trên địa bàn hướng dẫn người dân cách thu gom, phân loại và xử lý rác thải thành 3 loại, trong đó, rác thải vô cơ đưa ra hố rác chung của làng, rác thải tái chế thì thu gom bán và rác thải hữu cơ thì ủ bón cho cây trồng. Cứ đến chiều chủ nhật, các tổ trưởng sẽ đến từng nhà để kiểm tra và nhắc nhở các hộ quét dọn sân vườn, nhà cửa, đoạn đường đi qua trước nhà sạch sẽ. Sau đó, tổ trưởng sẽ đi ra bãi rác để đốt các rác thải nhằm hạn chế rác tồn đọng nhiều gây ô nhiễm.
“Ngoài giải pháp trên, mỗi tháng 1 lần, làng huy động người dân ra quân dọn dẹp vệ sinh tại các tuyến đường và các khu vực công cộng; riêng Chi đoàn phụ trách việc hỗ trợ người dân làm nhà tắm, nhà tiêu hợp vệ sinh, di dời chuồng trại ra xa nhà ở, nạo vét cống rãnh. Ngoài ra, làng cũng phối hợp với Hội LHPN thị trấn hỗ trợ cây giống và hướng dẫn các hộ dân trồng và chăm sóc hoa giấy trước cổng của mỗi nhà để tạo cho làng một không gian tươi mới, mát mẻ”-ông Thúy chia sẻ kinh nghiệm.
Đang tưới nước cho những cây hoa giấy trồng trước cổng nhà, chị Kha (làng Đê Kốp- Doul) phấn khởi nói: "Được hướng dẫn, tôi sắp xếp nhà cửa ngăn nắp, gọn gàng và trồng thêm hoa trước cổng để tạo sự tươi mới. Bên cạnh đó, tôi tham gia các hoạt động ra quân cùng bà con dọn dẹp vệ sinh tại các khu vực công cộng. Nhìn khu dân cư ngày càng sạch, đẹp, tôi và người dân nơi đây ai nấy cũng thấy phấn khởi".
Trong khi đó, người dân tại làng Đê Hrel (thị trấn Kon Dơng) cũng có sự thay đổi tích cực trong tham gia các hoạt động BVMT. Ông Nươm-Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Đê Hrel-cho biết: "Ban Nhân dân thôn thành lập Tổ Tự quản BVMT để tổ chức các đợt huy động bà con ra quân dọn dẹp vệ sinh tại các tuyến đường, khu vực công cộng; đồng thời, thường xuyên phối hợp với Hội LHPN thị trấn tuyên truyền, hướng dẫn người dân thu gom-phân loại và xử lý rác thải, di dời chuồng trại ra xa nhà ở để đảm bảo vệ sinh.
Nhờ triển khai thường xuyên các hoạt động trên, hiện nay người dân trong làng không còn vứt rác thải bừa bãi nữa và biết cách thu gom, phân loại, xử lý rác thải ngay tại nguồn để đảm bảo vệ sinh. Bên cạnh đó, 100% hộ chăn nuôi đều đã di dời chuồng trại ra xa nhà ở và thực hiện nuôi nhốt để đảm bảo vệ sinh; hơn 80% các hộ có nhà tắm, nhà tiêu hợp vệ sinh. Ông Khân (làng Đê Hrel) chia sẻ: Trước đây, tôi nuôi nhốt bò ngay bên cạnh nhà nên ô nhiễm. Được Ban Nhân dân thôn vận động và người dân trong làng hỗ trợ ngày công, năm 2020, tôi di dời chuồng nuôi bò ra xa nhà ở. Bên cạnh đó, gia đình tôi cũng đào hố xử lý rác thải và tích cực tham gia các buổi trồng cây xanh, dọn dẹp vệ sinh tại các khu vực công cộng để góp phần làm đẹp cho làng.
Trao đổi với P.V, bà Phan Thị Ngọc Phượng-Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Mang Yang-cho hay: Toàn huyện có 78/80 thôn, làng, tổ dân phố có đồng bào dân tộc thiểu số. Để nâng cao ý thức BVMT cho người dân trên địa bàn, đặc biệt là tại các làng có đông đồng bào DTTS, thời gian qua, phòng tích cực phối hợp với các cấp mặt trận, hội, đoàn thể trên địa bàn tổ chức các đợt tuyên truyền quy định về BVMT, hướng dẫn người dân thực hiện tốt phong trào “5 không 3 sạch”, phân loại rác thải tại nguồn và thành lập các Tổ Tự quản BVMT trong làng đồng bào DTTS.
Tuy nhiên, do tỷ lệ hộ đồng bào DTTS cao nên một số hộ chưa có ý thức cao, còn vứt rác bừa bãi và không phân loại gây khó khăn cho việc thu gom-xử lý rác thải. Bên cạnh đó, do nguồn kinh phí hạn hẹp nên một số xã chưa được đầu tư bãi xử lý rác thải. Do đó, trong thời gian tới, phòng sẽ tiếp tục phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể và các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định về BVMT, tích cực hướng dẫn người dân phân loại rác thải tại nguồn và nhân rộng các mô hình hay, cách làm sáng tạo về BVMT nhằm góp phần cải thiện cảnh quan môi trường xanh-sạch-đẹp.
