Đằng sau những giải thưởng là nỗ lực phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng lực, sở trường, cùng yêu cầu xây dựng lực lượng kế cận để duy trì chất lượng giáo dục mũi nhọn.
Phát hiện năng lực, phát huy sở trường
Kỳ thi chọn học sinh giỏi lớp 12 cấp tỉnh năm học 2026-2027 có 1.329 thí sinh tham gia, trong đó có 499 em đạt giải (chiếm 37,55%), gồm 11 giải nhất, 94 giải nhì, 155 giải ba và 239 giải khuyến khích.
Bên cạnh các trường THPT chuyên, nhiều trường không chuyên đạt kết quả đáng ghi nhận. Trường THPT Chi Lăng (phường Hội Phú) có 46 giải; Trường THPT số 1 Phù Mỹ (xã Phù Mỹ) đạt 12 giải; Trường THPT Quốc học Quy Nhơn (phường Quy Nhơn) 9 giải; Trường THPT số 2 Phù Mỹ (xã Bình Dương) 8 giải; Trường THPT Lý Tự Trọng (phường Hoài Nhơn Bắc) 7 giải…
Đáng chú ý, Trường THPT số 1 Tuy Phước (xã Tuy Phước) đạt 5 giải, trong đó có 1 giải nhất môn Lịch sử. Đây là giải nhất duy nhất thuộc về trường THPT công lập không chuyên tại kỳ thi năm nay; 10 giải nhất còn lại thuộc về các trường THPT chuyên và tư thục (Trường THPT Chi Lăng).
Tại Trường THPT số 1 Phù Mỹ, 12 giải được ghi nhận ở 7 môn thi gồm: Ngữ văn (4 giải), Tiếng Anh và Địa lý (mỗi môn 2 giải); Toán, Vật lý, Lịch sử và Tin học (mỗi môn 1 giải).
Thầy Trần Ngọc Anh - Hiệu trưởng Trường THPT số 1 Phù Mỹ - cho biết: Công tác tạo nguồn học sinh giỏi gặp khó khăn nhất định khi học sinh có năng lực nổi trội từ bậc THCS có nhiều lựa chọn về môi trường học tập ở cấp THPT.
Vì vậy, nhà trường chú trọng phát hiện học sinh có năng lực ngay từ đầu cấp, chủ động tuyển chọn và tổ chức bồi dưỡng từ dịp hè theo kế hoạch của Sở GD&ĐT.
Năm nay, Trường THPT số 2 An Nhơn đạt 6 giải (1 giải nhì, 1 giải ba, 4 giải khuyến khích)iệc. V bồi dưỡng học sinh giỏi được nhà trường triển khai phù hợp với đặc thù từng môn.
Ở môn Ngữ văn, cô Phan Thị Hồng Ánh cho biết: Quá trình lựa chọn học sinh tham gia đội tuyển không chỉ dựa vào kết quả kiểm tra mà còn chú trọng khả năng cảm thụ văn học, lập luận và diễn đạt.
Trong các buổi bồi dưỡng, giáo viên khuyến khích học sinh đọc mở rộng, tích lũy kiến thức, rèn kỹ năng viết và phát triển tư duy độc lập, thay vì phụ thuộc vào bài văn mẫu.
Bên cạnh đó, giáo viên ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ tìm kiếm, tổng hợp và lựa chọn tài liệu tham khảo, góp phần làm phong phú nội dung bồi dưỡng.
Tạo nguồn lâu dài, duy trì chất lượng
Bên cạnh kết quả đạt được, công tác bồi dưỡng học sinh giỏi ở các trường THPT không chuyên vẫn gặp khó khăn về nguồn học sinh, thời gian và điều kiện tổ chức.
Nguồn học sinh có năng lực nổi trội ở từng môn không đồng đều giữa các khóa. Trong khi đó, học sinh lớp 12 phải cân đối việc học chính khóa, ôn luyện đội tuyển và chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT, xét tuyển đại học.
Thầy Huỳnh Vũ Quý - Hiệu trưởng Trường THPT số 2 An Nhơn - cho hay: Nhà trường chú trọng phát hiện học sinh có năng lực từ lớp 10, 11, đồng thời tham khảo kết quả học tập ở bậc THCS để xây dựng lực lượng kế cận.
Năm nay, kỳ thi được tổ chức sớm hơn nên thời gian chuẩn bị của các đội tuyển có phần hạn chế. Vì vậy, nhà trường chủ động xây dựng kế hoạch, phân công giáo viên bồi dưỡng và sắp xếp thời gian ôn luyện phù hợp, giúp học sinh vừa phát huy sở trường, vừa bảo đảm việc học chính khóa.
Kết quả kỳ thi còn ghi nhận nỗ lực của các trường ở những địa bàn có điều kiện khác nhau. Tại khu vực miền núi, Trường THPT Vĩnh Thạnh (xã Vĩnh Thạnh) có 2 giải khuyến khích, gồm 1 giải môn Ngữ văn và 1 giải môn Tiếng Anh.
Ở vùng nông thôn ven biển, Trường THPT Mỹ Thọ (xã Phù Mỹ Đông) có 7/9 học sinh dự thi đạt giải, gồm 2 giải nhì, 3 giải ba và 2 giải khuyến khích. Đặc biệt, cả 5 học sinh dự thi môn Địa lý đều đạt giải; môn Ngữ văn có 2 giải.
Thầy Trần Quang Long - Hiệu trưởng Trường THPT Mỹ Thọ - thông tin: Bên cạnh thời gian giảng dạy chính khóa, giáo viên còn dành nhiều công sức nghiên cứu tài liệu, xây dựng nội dung và hướng dẫn học sinh ôn luyện.
Trong điều kiện nguồn lực dành cho công tác bồi dưỡng còn hạn chế, nhà trường chú trọng phát huy tinh thần trách nhiệm của đội ngũ giáo viên, động viên học sinh nỗ lực học tập. Kết quả đạt được tại kỳ thi là sự ghi nhận đối với những cố gắng ấy, đồng thời tạo động lực để nhà trường tiếp tục duy trì chất lượng bồi dưỡng.
Ông Võ Ngọc Sỹ - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT - đánh giá: Kỳ thi năm nay ghi nhận thành tích đáng khích lệ của các trường THPT không chuyên, phản ánh nỗ lực của các cơ sở giáo dục trong công tác phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi.
Theo ông Sỹ, toàn tỉnh vừa lựa chọn được 180 học sinh tham gia kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia. Cùng với công tác chuẩn bị cho kỳ thi này, ngành Giáo dục tiếp tục chú trọng phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng lực ở các trường, các địa bàn.
Dự kiến tháng 3-2027, kỳ thi học sinh giỏi dành cho học sinh THCS và THPT tiếp tục được tổ chức, tạo thêm cơ hội để học sinh thể hiện năng lực, sở trường và các cơ sở giáo dục phát hiện những nhân tố mới.
