Vượt biên sang Thái Lan, ôm mộng đổi đời, thoát tội, nhưng nơi đất khách, Nay Tri thấm thía sự cô độc và nhận ra quê hương mới là ánh sáng, là hy vọng. Cuộc hồi hương của Nay Tri đã được dân làng đón nhận bằng sự bao dung.
Vỡ mộng nơi xứ người
Ngồi trong căn nhà sàn truyền thống mới dựng ở buôn Ia Rnho, ông Nay Tri vẫn chưa dám tin hạnh phúc hiện tại là thật. Vợ ông-bà Kpă H’Dun lặng lẽ ngồi phía sau, dựa vào vai chồng. Cả hai ầng ậng nước mắt. Họ không ngờ sau những ngày tháng khốn cùng, gia đình lại có thể đoàn tụ, sống yên bình ngay trên mảnh đất quê hương.
Ông Nay Tri kể lại quãng thời gian bên kia biên giới như một hành trình tăm tối. Vì vướng vào vụ phá rừng, ông luôn sống trong nỗi lo sợ bị truy tố. Nghe theo lời xúi giục của kẻ xấu, bỏ lại vợ con, buôn làng, ông vội vã vượt biên.
Nhưng khác xa những lời đường mật về “việc nhẹ, lương cao”, ông phải sống chui lủi trong căn nhà trọ chật chội, không có việc làm. Không những vậy, ông luôn nơm nớp lo sợ vì không giấy tờ tùy thân ở một nơi xa lạ, không cùng tiếng nói. Vậy nhưng, khi kẻ xấu tiếp tục lôi kéo ông nói xấu Đảng, Nhà nước để nhanh có việc làm, ông kiên quyết từ chối.
Giữa những ngày tháng mất phương hướng nơi xứ người ấy, ông mới nhận ra giá trị của quê hương và tình người. “Đi rồi mới hiểu, không nơi nào bằng quê nhà. Ở quê hương dù còn nghèo, nhưng có chính quyền bảo vệ, có buôn làng che chở, có người thân dang tay đón mình trở về. Bên kia tưởng là thiên đường, là đất hứa, hóa ra lại là nơi khổ nhất, không như mình tưởng”-ông Tri lặng lẽ nói.
Cuối tháng 7-2024, từ sự nỗ lực vận động của Công an huyện Krông Pa (cũ) cùng chính quyền xã Đất Bằng, ông Nay Tri trở về quê hương. Tòa án tuyên phạt Nay Tri 1 năm 6 tháng tù (cho hưởng án treo), thời gian thử thách 3 năm, đồng thời phải bồi thường thiệt hại đã gây ra.
Với ông, bản án ấy không phải là kết thúc mà là khởi đầu-một cột mốc để sửa sai, làm lại. Không còn phải trốn chạy, ông lựa chọn đối mặt với mọi khó khăn khi bắt đầu lại từ đầu. Và ông chọn tin vào lao động, vào sự bao dung của Đảng, chính quyền và buôn làng.
Hồi sinh trong tình người và ánh sáng chính nghĩa
Trung tá Ksor Tia-Trưởng Công an xã Đất Bằng-cho biết: Ngay sau khi Nay Tri trở về, Công an xã và chính quyền địa phương kịp thời quan tâm thăm hỏi, hỗ trợ gạo, động viên, hướng dẫn từ việc làm đến sinh kế. Ông cũng toàn tâm chăm lo làm ăn nên gia đình từ hộ cận nghèo cũng dần khấm khá hơn.
Cùng với sự hỗ trợ của lực lượng Công an, chính quyền xã Đất Bằng đã chủ động vào cuộc, giúp ông Tri có thêm điểm tựa ổn định cuộc sống. Ông Rô Krik-Chủ tịch UBND xã Đất Bằng-cho biết: “Chính quyền và hệ thống chính trị tại địa phương thường xuyên xuống tận nhà để động viên, tuyên truyền, giúp ông Tri hiểu rõ hơn về các chính sách, đồng thời cảnh giác trước sự lôi kéo, kích động của các phần tử xấu. Không chỉ khơi sáng nhận thức, xã còn xét hỗ trợ gia đình ông 3 con bò sinh sản. Được gia đình chăm sóc tốt nên 1 năm sau, bò đã đẻ thêm 2 con”.
Vợ chồng ông còn chăm chỉ làm lụng, từng bước cải thiện thu nhập. Họ xây được một căn nhà khang trang. “Cấp ủy, chính quyền tin tưởng, chia sẻ và tiếp tục đồng hành để gia đình ông Tri có thêm động lực phát triển, đóng góp trở lại cho cộng đồng”-Chủ tịch UBND xã Đất Bằng khẳng định.
Trong văn hóa người Jrai, mỗi cá nhân là một phần máu thịt của buôn làng. Chính vì thế, sự trở về của một người từng lầm lỡ như Nay Tri không bị xa lánh mà được cộng đồng đón nhận trong sự bao dung. Bà Rcăm H’Cưa (buôn Ia Rnho) kể: “Khi thấy Nay Tri trở về, ai cũng mừng. Mọi người đều mong ông có mặt để uống rượu cần, cùng nhau đổi công lao động, cùng đi làm để kiếm tiền nuôi con ăn học. Mong ông hay bất cứ người làng nào cũng đừng dại dột vượt biên như thế nữa”.
Câu chuyện của ông Tri không chỉ là một bài học tỉnh ngộ, mà còn là minh chứng sống động cho chính sách khoan hồng đầy nhân văn của Đảng và Nhà nước. Đó là một cuộc trở về-không chỉ về mặt địa lý, mà là sự trở về với niềm tin, với nghĩa tình buôn làng. “Mình trở về được sống bình an như ngày hôm nay là nhờ chính quyền quan tâm, động viên, cho cơ hội để sửa sai. Mình tập trung làm ăn để con cái được đi học đàng hoàng, có tương lai tươi sáng hơn”-ông Tri bộc bạch.
