Hé lộ góc khuất cò ngư dân đi biển: Ngáo đá đi biển dài ngày

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
“Ngư dân nhảy xuống biển mất tích”, đây là những tin tức thường được báo chí đăng tải gần đây, nhưng lý do thì hầu như chưa được hé lộ. Vụ việc 2 ngư dân bị hành hạ dã man trên vùng biển Cà Mau là một phần của câu chuyện đó. Các chủ tàu ở các làng chài phía Nam hiện đang tuyển ngư dân thông qua cò, nên có khi ngư dân lên tàu là ngáo đá, khù khờ, bị ép buộc. Náo loạn bắt đầu từ đó...
Chủ sợ… bạn tàu
Sáng 15/10/2022, tại tọa độ 09 độ, 20 phút N-107 độ, 40 E, thuyền trưởng Bùi Đức Động khởi động máy, cài số tới, nhưng dưới hầm tàu cá BV 93279 TS phát ra âm thanh lạ như có người đang cầm bánh lái giữ lại. Anh Động gạt lại cần số và gọi 2 ngư dân đi bạn ngư phủ, thủy thủ trên tàu) là Nguyễn Văn Bé Hai, quê ở tỉnh Đồng Tháp và ngư dân Nguyễn Văn Cơ, quê ở An Giang vào ca bin và hỏi kiểu “vấn đề cơ mật”.

Máy tàu BV 93279 TS của thuyền trưởng Bùi Đức Động được niêm phong để điều tra vụ đổ cát, nước vào bồn nhớt. Ảnh: Hà Anh Đức
Máy tàu BV 93279 TS của thuyền trưởng Bùi Đức Động được niêm phong để điều tra vụ đổ cát, nước vào bồn nhớt. Ảnh: Hà Anh Đức
Khi máy tàu bị sự cố, thuyền trưởng Động phát hiện hộp số xì nhớt và vương vãi giẻ rách. Mất một ngày rưỡi mở tung hộp số giữa biển, anh Động bắt được bệnh lạ là vì ai đó nhét nửa ống quần, cộng với giẻ rách vào khe hộp số. Biết gặp phải ngư dân “thứ dữ”, anh Động hạ mình, nói bóng gió với 3 “ngư dân đối tượng” rằng, cố gắng đi cho đủ tháng rồi trả vô bờ.Trên tàu có 6 ngư dân, Cơ và Hai được thuyền trưởng xem như “phe mình”, còn 3 ngư dân mới vừa xuống tàu đi bạn, quê ở tỉnh Bạc Liêu đang bị cả nhóm xem như là “đối tượng”. Khi tàu xuất bến Phước Tỉnh vào sáng ngày 1/10, sát giờ đi biển thì ông H, người môi giới lao động (cò) mới dẫn xuống tàu 3 người lạ mặt theo hợp đồng miệng “cung cấp nhân lực đi biển”.
Thuyền trưởng Động không rời mắt khỏi 3 ngư dân mới và lo lắng nhất là 2 người tên Cảnh và Linh (Đoàn Văn Cảnh, SN 1993 và Nguyễn Vũ Linh, SN 1990, ở huyện Đông Hải, thị xã Bạc Liêu), cả hai đều ngáp vặt, chân đi loạng choạng giống người say rượu. Các ngư dân này luôn miệng nói tục, bóng gió chuyện “giờ tao muốn về nhà chơi thôi tụi bây!”.
Tuy nhiên, các ngư dân “ngáo đá” kia vẫn liên tục buông lời rủ rê tổ chức đánh nhau. Đến 7 giờ 30 phút ngày 23/10, máy tàu tiếp tục bị phá lần thứ 2, máy tàu bị nhồi cát, đổ nước. Con tàu chết máy trôi ở tọa độ 09 độ 50 phút N-107 độ 45 phút E và phải gọi cứu hộ.
Cho máy ăn… đường

Ngư dân Nguyễn Vũ Linh thú nhận có bỏ cát, nước vào bồn nhớt. Ảnh: Hà Anh Đức
Ngư dân Nguyễn Vũ Linh thú nhận có bỏ cát, nước vào bồn nhớt. Ảnh: Hà Anh Đức
Nhờ một người địa phương dẫn đường, cuối cùng chúng tôi tiếp cận được cò ngư dân tên H, ở ấp Phước Hương, xã Phước Tỉnh. Nhấp điếu thuốc và phà khói thật nhanh để giấu cảm xúc tức giận, H, lặng nhìn vào 2 nhân lực (ngư dân đi bạn) đã được đưa về nhà và chờ chủ tàu a lô là đưa xuống đi biển và nói “tụi này khi cần là tự xuống ghe chứ không cần phải dẫn dắt”.
“Ngư dân tự đi và dẫn dắt” là hai giá trị hoàn toàn khác nhau ở các làng chài phương Nam hiện nay. Nếu người do cò và người nhà đi kèm thì thường là tuyển trúng thanh niên dân chơi, nhận tiền xong định bỏ trốn, hoặc là những thanh niên bị dụ dỗ đi “lượm cá, việc nhẹ, lương cao”... Đây phần nhiều là ngư dân bị cò ở các tỉnh bán sang tay lòng vòng.
Câu chuyện ngư dân cò đi bạn phá banh máy giữa biển bằng cách đổ nước, nhồi cát vào bồn nhớt được báo chí đăng tải không làm làng chài Phước Tỉnh xôn xao. Trong quán cà phê ven biển lúc 4 giờ sáng, các ngư dân nhân vụ việc đó bắt đầu thống kê lại hàng loạt vụ bạn chài phá tàu. Chiêu tàn độc nhất là ngư dân lấy đường đổ vô bồn nhớt để phá máy nên ít để lại dấu vết.
Một vụ phá máy tàu rùng rợn và công khai nhất là vụ xảy ra trên tàu cá BV 8191 TS của Bà Rịa-Vũng Tàu, vào ngày 12/7/2022 tại tọa độ 07 độ 21 phút N-109 độ 05 phút E. Ngư dân Nguyễn Văn Triệu, 40 tuổi, quê ở huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang chui xuống hầm tàu cắt ống bơm nước, đổ đường vào hộp số. Khi bị phát hiện, Triệu cố thủ, thách thức tất cả mọi người. Khi thuyền trưởng Nguyễn Văn Long (quê ở tỉnh An Giang) xông vào khống chế thì bị tên Triệu sử dụng dao đâm vào đùi và ngực.
Mỗi tháng đi biển, ngư dân được trả tiền công 12-15 triệu đồng; mỗi phiên biển trên tàu giã cào kéo dài 3-4 tháng, thu nhập từ nghề đi lưới giã cào không còn huy hoàng như thời trước nên không còn viễn cảnh bạn chài từ miền Trung vào xin được xuống tàu đi biển. Các chủ tàu không thể kiếm được bạn chài nên hoàn toàn lệ thuộc vào cò.
Ngày 24/10/2022, Đồn Biên phòng Phước Tỉnh có thông báo số 04/TP-TBTP gửi Viện Kiểm sát nhân dân huyện Long Điền, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, thông báo về việc tiếp nhận tin báo, tố giác của ngư dân Bùi Đức Động, thuyền trưởng tàu cá BV 93279 TS tố cáo việc ngư dân đi bạn tổ chức phá máy tàu. Bộ đội biên phòng đã lấy lời khai và xác định 2 ngư dân đi bạn tổ chức bỏ cát, đổ nước vào máy chính, nhét giẻ vào hộp số vì muốn chủ tàu phải chạy vào bờ sau 23 ngày đi biển, mặc dù trước đó 2 bên đã giao kèo đi biển 3 tháng.
Ngư dân khù khờ
Mờ sáng ở làng chài Phước Tỉnh, 2 ngư dân xách túi du lịch hỏi đường ra nơi đón xe khách và cho biết, quê ở tỉnh Tây Ninh và được xe ôm đưa xuống Phước Tỉnh để làm nghề “nhặt cá”. Theo người môi giới, mọi người làm việc nhẹ, lương cao ở bến, lương từ 15-20 triệu đồng. Nhưng khi xuống tới nơi mới hay biết là phải theo tàu đi đánh cá 3 tháng mới vô bờ, các ngư dân sợ quá trèo tường trốn khỏi nhà cò.
Trong một ngôi nhà ở giữa làng chài, ngư dân tên L, sinh năm 1990, quê ở tỉnh Bạc Liêu, dáng người gầy, miệng hơi móm đang nằm trong tay cò. Tôi đoán người này hoàn toàn không có ý thức trốn hay ở lại. Khi phóng viên hỏi “mỗi tháng đi biển cò trả bao nhiêu tiền? Có gởi về nhà hay không, vợ tên là gì?”. L, lắc đầu ấm ớ, “không nhớ họ, chỉ biết tên”. Một ngư dân khác cùng quê và đi bạn với L, khi hỏi gì cũng gục, lắc, mỉm cười, hỏi họ tên thì trả lời có lúc họ Nguyễn, có khi họ Trần…
Phải mất nhiều ngày, tôi mới nghiệm ra rằng, cò cung cấp ngư dân đi bạn cho 1.414 tàu cá làm nghề lưới kéo (giã cào) ở tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, nếu tuyển được ngư dân khù khờ thì có khi là món hời. Các chủ tàu luôn nói khẽ vì sợ mất lòng cò. Ngư dân tên Hòa cho biết, “nếu cò muốn giữ chân đám ngư dân khù khờ này thì mỗi khi vô bờ là cho hát karaoke, có tí em út, ăn uống thoải mái, sau đó ghi nợ vào sổ… cứ vậy mà dính lại đây mãi”.
Về phía các chủ tàu, khi nhận trúng ngư dân khù khờ thì dễ sai bảo, có khi đá đít thì cũng không có việc gì, nhưng nếu xui xẻo tuyển trúng con nghiện thì con tàu bị phá tanh bành.
(Còn nữa)
Theo Hà Anh Đức (TPO)

Có thể bạn quan tâm

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Phía sau đầu sóng Trường Sa

Bán đảo Cam Ranh nắng gió có một khu đô thị đặc biệt mang tên Khu đô thị Căn cứ quân sự Cam Ranh (Khánh Hòa). Sau những ô cửa bình yên nơi đây là mái ấm của các gia đình quân nhân, trong đó có những người vợ đang ngày ngày thay chồng chăm lo tổ ấm, khi các anh làm nhiệm vụ nơi đầu sóng Trường Sa.

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Thầy tôi là nhà cách mạng làm thơ

Tôi gọi cha tôi bằng 'thầy' vì ông cụ muốn tôi nhớ lại gốc gác của mình từ một làng nào đó ở đất Nghệ An. Người Bắc hay gọi cha là thầy, mẹ là u. Bên nội tôi là người di dân, vào Quảng Ngãi từ mấy trăm năm trước.

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

Lưu giữ ký ức thời hoa lửa bằng công nghệ

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những người trực tiếp đi qua những năm tháng khốc liệt ấy, nay đều đã ở tuổi xế chiều. Nhưng thời gian không chờ đợi ai. Khi những nhân chứng dần vắng bóng, cũng là lúc nhiều mảnh ghép ký ức về lịch sử dân tộc không còn cơ hội được kể lại.

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

Ruổi rong đời chăn vịt

Ruổi rong đời chăn vịt

(GLO)- Sau mỗi mùa gặt, những cánh đồng lúa ở các xã An Lương, An Hòa, An Vinh, Tuy Phước… lại rộn ràng bởi đàn vịt hàng nghìn con tìm về kiếm ăn. Gắn với đàn vịt, những người chăn vịt miệt mài rong ruổi qua nhiều cánh đồng, lấy mùa gặt làm nhịp mưu sinh.

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Nửa đời tìm cha, một đời lưu giữ ký ức

Nửa đời tìm cha, một đời lưu giữ ký ức

(GLO)- Hơn nửa thế kỷ sau chiến tranh, cựu chiến binh Trần Duy Đức vẫn lặng lẽ đi tìm những mảnh ghép của quá khứ. Từ hành trình tìm lại hình bóng người cha liệt sĩ, ông dành cả cuộc đời sưu tầm, ghi chép và lưu giữ lịch sử quê hương cùng những câu chuyện về những con người đã làm nên lịch sử.

Những dấu vết bí ẩn ven sông Ba

Những dấu vết bí ẩn ven sông Ba

(GLO)- Men theo bờ sông Ba đoạn chảy qua buôn Tơnia (xã Ia Rsai, tỉnh Gia Lai), khi nắng cuối ngày hắt những tia vàng lấp lánh trên mặt nước, chúng tôi bắt gặp những vật thể lạ nhô lên khỏi lớp đất sét. 

Miếu thờ liệt sĩ bên suối Hội Phú

Miếu thờ liệt sĩ bên suối Hội Phú

(GLO)- Không biết tên tuổi, quê quán những người lính hy sinh trong trận đánh Tết Mậu Thân 1968 tại Pleiku, người dân bên suối Hội Phú (phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai) vẫn âm thầm thắp những nén nhang rồi lập miếu thờ ngay nơi các anh từng nằm xuống. 

Vị Xuyên - Bạn tôi vẫn còn đó

Vị Xuyên - Bạn tôi vẫn còn đó

(GLO)- Vùng biên giới Vị Xuyên, tỉnh Tuyên Quang (Hà Giang cũ) hôm nay đã đổi thay, nhưng những người đồng đội của tôi vẫn còn đó, nằm ngay ngắn trong đội hình “hàng thẳng hàng, lối thẳng lối, quân dung tươi tỉnh” tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên.

null