Địa đạo giữa rừng thiêng

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Nằm ở phía Nam của tỉnh Quảng Ngãi, phía Đông hướng ra biển, rừng Sầu Đâu án ngữ vị trí quan trọng trên địa bàn thôn Hải Môn. Rừng có diện tích hơn 7ha, bao bọc quanh làng, trải qua hàng trăm năm vẫn giữ được vẻ nguyên sinh.
 
Hầm địa đạo nằm sâu trong rừng Sầu Đâu (thôn Hải Môn, xã Phổ Minh, huyện Đức Phổ, Quảng Ngãi)
Gió thổi qua cửa biển Mỹ Á, xào xạc trên cánh rừng Sầu Đâu rồi như gặp phải “ngàn quân áo xanh” bỗng đứng lại yên ắng. Từ ba hướng trên đỉnh rừng len lỏi trong lòng đất là hầm địa đạo che chắn bộ đội, bảo vệ dân làng. Bao đời nay, rừng Sầu Đâu và hầm địa đạo trong rừng (thuộc thôn Hải Môn, xã Phổ Minh, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi) luôn đứng vững.
Đi tìm địa đạo
Nằm ở phía Nam của tỉnh Quảng Ngãi, phía Đông hướng ra biển, rừng Sầu Đâu án ngữ vị trí quan trọng trên địa bàn thôn Hải Môn. Rừng có diện tích hơn 7ha, bao bọc quanh làng, trải qua hàng trăm năm vẫn giữ được vẻ nguyên sinh. Ông Huỳnh Thanh Mười - Trưởng thôn Hải Môn, dẫn chúng tôi băng rừng tìm địa đạo. Ông Mười kể, tháng 1-1973, sau khi Hiệp định Paris được ký kết, ông lúc này vừa là xã ủy viên vừa là y tá, được phân công cùng với 2 đồng chí du kích lên rừng Hải Môn cắm cờ Tổ quốc. “Cả 3 người gói theo nắm cơm và ít nước lên rừng. 7 giờ sáng, tôi cùng 2 du kích đã lên tới bìa rừng, vì giặc vẫn còn phòng thủ nên chúng tôi phải núp chờ. Đến 5 giờ chiều, giặc đã rút, tôi cùng 2 du kích lên trên đỉnh núi cắm cờ Việt Nam. Khi bắt đầu xuống núi thì bị phục kích, 2 du kích đi trước hy sinh tại chỗ, tôi quay ngược lại, chạy theo hướng núi về tới xã”. Sau khi trở về, ông Mười cùng với các thanh niên của xã lên rừng tìm cách đưa các đồng chí ở địa đạo xuống. 
Ông Mười vừa đi vừa cố nhớ vị trí địa đạo, chúng tôi nhìn xung quanh chỉ thấy cây rừng phủ lối đi. Cuối cùng, chúng tôi đã phát hiện 2 miệng địa đạo nằm gần nhau, đi xa hơn khoảng vài trăm mét thì gặp địa đạo thứ 3. Các địa đạo này đến nay vẫn còn rõ lối dẫn vào trong.
Lịch sử ghi nhận rằng, xã Phổ Minh có nhiều ngọn núi giúp dân chống giặc, như: núi Giàng ở thôn Tân Tự, núi Mồ Côi ở thôn Trường Sanh, núi Sầu Đâu ở thôn Hải Môn… Người dân đào hầm địa đạo kiên cố chống được bom hạng nặng. Hầm được đào sâu vào núi, nóc hầm dày trên 5m, rộng trên 1m, cao trên 1,6m, ra vào thuận tiện, có lỗ thông hơi, trong hầm có nhiều ngách nhỏ thông nhau để đề phòng địch hun khói.
Trăn trở ở Hải Môn
Trải qua thời gian, đến nay địa đạo ở rừng Sầu Đâu đã xuống cấp, một phần miệng hầm bị vùi lấp, một số đoạn bị sập, cây cỏ mọc phủ các lối đi, miệng địa đạo đường kính chỉ còn khoảng 60 - 80cm. Phải có dịp hay đoàn công tác đến thăm địa đạo, ông Mười và ông Võ Đi - Trưởng ban Mặt trận Tổ quốc thôn Hải Môn mới lên lại rừng để kiểm tra địa đạo, tỉa nhánh cây. Bởi lẽ, đường vào địa đạo được che chắn bởi rừng Sầu Đâu, mỗi năm lại càng khó đi, cây cối um tùm.
Ông Đi cho biết: “Gọi là rừng Sâu Đâu, thế nhưng trong rừng không có cây sầu đâu nào, chỉ có sến, bìn nin, cây trâm, bời lời…, thậm chí các cây ăn quả như thị vải, nhãn lồng cũng mọc san sát nhau”. Xưa kia, hàng năm các lão làng chỉ cho phép người dân vào rừng một ngày để thu nhặt củi, lá rụng về đun nấu, không cho chặt cây rừng. Khi chiều đến, người dân mang tất cả “sản phẩm” nhặt từ rừng về cho các lão làng kiểm tra mới được đưa về nhà. 
Người dân thôn Hải Môn có ý thức giữ rừng từ xa xưa và đến nay vẫn vậy. Nếu không có rừng Sầu Đâu, những trận cuồng phong từ cửa biển Mỹ Á, gió lốc kéo theo những cơn bão hàng năm đã cuốn bay nhà dân. Cánh rừng Sầu Đâu được xem như “rừng thiêng”, trải qua bao trận càn quét trong chiến tranh nhưng rừng vẫn đứng vững và trở thành “lá chắn” bao bọc, chở che cho dân làng trước bom đạn, cuồng phong.
Lịch sử Đảng bộ của xã Phổ Minh cũng ghi lại rằng, sau khi hoàn thành công sự địa đạo những năm 1945 - 1950, Bộ Tư lệnh Liên khu 5 gồm các ông Nguyễn Chánh, Chính ủy Liên khu, cùng các đồng chí Nguyễn Chánh Cần, Hồ Văn Điềm đã 2 lần lên kiểm tra trực tiếp hầm địa đạo của thôn Hải Môn. Sau đó, xã Phổ Minh được Bộ Tư lệnh Liên khu 5 tặng bằng khen. Năm 1948, Cục Dân quân Bộ Quốc phòng trực tiếp kiểm tra toàn huyện Đức Phổ về công tác bố phòng, đã công nhận toàn huyện có thành tích xuất sắc trong công tác xây dựng hầm hào chiến đấu và hầm ngầm của huyện vào hàng chất lượng cao nhất. Nhiều hầm địa đạo sau kháng chiến đều bị sập, riêng địa đạo trong rừng Sầu Đâu thôn Hải Môn vẫn còn.
Ông Nguyễn Tấn Phát, Phó Chủ tịch HĐND xã Phổ Minh, cho biết: “Ba năm gần đây, để tiếp tục bảo vệ rừng và địa đạo, xã đã thành lập Ban quản lý rừng Hải Môn gồm có 15 thành viên là cán bộ thôn, xã và người dân. Cắm biển cấm chặt phá rừng. Người dân chấp hành rất tốt trong việc giữ rừng và giữ gìn địa đạo”. 
Khi đời sống kinh tế phát triển, người dân thôn Hải Môn đều có nguyện vọng tôn tạo, giữ gìn và phát huy giá trị lịch sử rừng Sầu Đâu và hầm địa đạo. Ông Mười nói: “Thôn cũng đề nghị các cấp, chính quyền làm hồ sơ công nhận di tích để có phương án bảo vệ, tôn tạo nơi đây. Đây cũng là trăn trở của các lão thành cách mạng. Tuy nhiên, đến nay vẫn còn nhiều khó khăn...”.
Nguyễn Trang (SGGP)

Có thể bạn quan tâm

Tỷ phú nuôi bò ở Chư A Thai

Tỷ phú nuôi bò ở Chư A Thai

(GLO)- Sáng nào cũng vậy, khi mặt trời vừa lên khỏi dãy núi Chư A Thai, ông Nguyễn Kim Tống (thôn Thanh Thượng, xã Chư A Thai) lại tự lái ô tô vượt quãng đường gần 40 km sang xã Pờ Tó để kiểm tra từng khu chuồng trại, từng đàn bò.

Rẫy chung ở Đak Đoa

Rẫy chung ở Đak Đoa

(GLO)- Giữa những đồi cà phê vào độ chín rộ ở xã Đak Đoa, có những khu rẫy không thuộc về riêng một hộ nào. Đó là rẫy chung - mảnh đất “không chia phần” của cộng đồng, nơi bà con cùng góp công vun trồng, chăm sóc qua từng mùa, lặng lẽ tích lũy thành nguồn lực chung để lo việc thôn, việc làng.

Xuân về làng gốm 500 năm tuổi

Xuân về làng gốm 500 năm tuổi

Từng đoàn khách dập dìu men theo con đường nhỏ dẫn vào làng gốm Thanh Hà (phường Hội An Tây, TP. Đà Nẵng). Ngôi làng nhỏ gần 500 năm tuổi bên dòng Thu Bồn, nơi các thế hệ truyền nhau gìn giữ làng nghề nổi danh xứ Quảng.

Dựng cơ đồ bạc tỷ trên cát trắng

Dựng cơ đồ bạc tỷ trên cát trắng

(GLO)- Trên vùng đất cát trắng bạc màu, “khỉ ho cò gáy”, nông dân Nguyễn Xuân Ánh (SN 1972, thôn Thuận Phong, xã Hội Sơn) đã bền bỉ dựng nên một trang trại tổng hợp gần 10 ha, bình quân lợi nhuận 500 - 700 triệu đồng/năm.

Bình yên sau những ngày lạc lối

Trở về con đường sáng sau những ngày lạc lối

(GLO)- Thời gian qua, lực lượng Công an tỉnh Gia Lai đã kiên trì bám cơ sở, cùng cấp ủy, chính quyền địa phương, người có uy tín cảm hóa, thức tỉnh những đối tượng từng nghe theo tổ chức phản động FULRO. Nhờ đó, nhiều người đã từ bỏ những việc làm sai trái, quay về với con đường sáng và vòng tay yêu thương của buôn làng.

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

(GLO)- Ở khu vực phía Tây tỉnh, trên vùng đất Chư A Thai, truyền thuyết về Pơtao Apui - Vua Lửa của người Jrai đến nay vẫn còn vang vọng. Điều này không chỉ lưu giữ một di sản độc đáo của Tây Nguyên, mà đang trở thành không gian văn hóa - du lịch.

Mưu sinh bên miệng 'tử thần'

Mưu sinh bên miệng 'tử thần'

Khi màn đêm còn phủ đặc sương mặn, cũng là lúc những chiếc thuyền thúng nhỏ bé bắt đầu nghiêng mình lao vào biển động. Ở các làng chài bãi ngang Quảng Ngãi, mùa mưa bão không phải thời điểm trú ẩn, mà trái lại là “mùa vàng” hiếm hoi.

Ký ức lúa nương thiêng

Ký ức lúa nương thiêng

(GLO)- Trên những triền núi ở xã Vân Canh (tỉnh Gia Lai), đồng bào người Chăm H’roi và Bahnar vẫn gieo trồng lúa nương. Với họ, đây không chỉ là vụ mùa mà quan trọng hơn là cách gìn giữ ký ức của cha ông, hương vị thiêng quý của núi rừng.

Tìm lại mình từ bóng tối

Tìm lại mình từ bóng tối

Những cơn “phê” chớp nhoáng, những phút ngông cuồng tuổi trẻ, nông nổi đã đẩy nhiều thanh niên ở Quảng Ngãi lao vào vòng xoáy ma túy. Khi tỉnh lại, trước mắt họ chỉ còn là gia đình tan tác, sức khỏe tàn phá và tương lai bị bóng tối nghiện ngập nuốt chửng.

Vào rốn lũ cứu người

Vào rốn lũ cứu người

Giữa lúc thiên nhiên thử thách, họ đã chọn hành động; giữa hiểm nguy, họ chọn dấn thân và giữa bao nỗi lo, họ mang đến hy vọng. Những chàng trai từ Đà Lạt, Phan Thiết đã vượt hàng trăm kilomet giữa mưa lũ, sạt lở để đến với người dân vùng lũ Khánh Hòa, Phú Yên (cũ).

Chuyện cổ tích của buôn làng

Chuyện cổ tích của buôn làng

(GLO)- Ở làng Tươl Ktu (xã Đak Đoa), khi nhắc đến vợ chồng bác sĩ Nay Blum - H’Nơn, người dân nơi đây luôn kể về họ như kể lại những câu chuyện cổ tích. Với họ, đôi vợ chồng bác sĩ ấy là quà của Yang tặng cho làng Tươh Ktu.

Chiêu trò “việc nhẹ, lương cao”: Vỏ bọc tội phạm mua bán người - Kỳ cuối: Cùng ngăn chặn tội ác

Chiêu trò “việc nhẹ, lương cao”: Vỏ bọc tội phạm mua bán người - Kỳ cuối: Cùng ngăn chặn tội ác

(GLO)- Các cơ quan chức năng, nhất là ngành Công an, chính quyền địa phương là lực lượng chủ công trong phòng, chống mua bán người. Tuy nhiên, toàn xã hội cũng phải cùng vào cuộc và quan trọng nhất là mỗi cá nhân phải chủ động bảo vệ mình bằng cách nâng cao nhận thức, hiểu biết pháp luật.

null