Trước thay đổi này, nhiều thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự đã linh hoạt lựa chọn các ngành nghề kỹ thuật khác.
Rẽ hướng học nghề kỹ thuật
Sau khi xuất ngũ, anh Nguyễn Ngọc Trình (21 tuổi, ở xã Tuy Phước Bắc) đã dành thời gian tìm hiểu chính sách hỗ trợ học nghề sơ cấp cho thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự và nhanh chóng đăng ký học nghề Vận hành, sửa chữa thiết bị lạnh tại Trường CĐ Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn. “Tôi thấy nghề điện lạnh phù hợp với nhu cầu lao động ở nhiều nơi. Tôi xác định sau khi hoàn thành trình độ sơ cấp sẽ tiếp tục học nâng cao lên trung cấp để có tay nghề vững hơn”, anh Trình chia sẻ.
Chung lớp anh Trình, anh Huỳnh Ngọc Thân (21 tuổi, ở xã Vĩnh Thạnh) dự định học xong lớp sơ cấp nghề sẽ về quê làm việc luôn. Anh Thân nói: “Ban đầu, tôi định học lái xe. Nhưng khi biết không còn được hỗ trợ thì tôi chuyển hướng học ngành Vận hành, sửa chữa thiết bị lạnh. Được thầy hướng dẫn dễ hiểu, dễ thực hành nên tôi thấy yên tâm”.
Từ những trải nghiệm thực tế sau 1 tháng học nghề điện lạnh, anh Võ Ngọc Sơn (23 tuổi, phường Quy Nhơn Nam) bày tỏ sự hứng thú: “Tôi đã tự tin tiếp cận, sửa các “bệnh” cơ bản của tủ lạnh. Hiện tại, trường đang dạy tiếp phần liên quan đến máy điều hòa. Toi xác định đây sẽ là nghề lâu dài để mình mưu sinh”.
Cũng có định hướng rõ ràng, anh Lê Thành Bằng (25 tuổi, xã Xuân An) chọn theo học nghề Hàn. Với mong muốn lập nghiệp từ kỹ năng tay nghề, anh Bằng chia sẻ: “Tôi tưởng nghề Hàn chỉ dùng máy hàn hồ quang thôi, nhưng vào học mới biết có nhiều loại máy hiện đại như CNC, cần biết cả thiết kế trên phần mềm AutoCAD 2D. Nhờ thầy chỉ dạy tận tình, tôi tiếp thu nhanh và cùng với bạn trong lớp đã có những thành phẩm đầu tiên từ các tiết học. Nghề Hàn có tính ứng dụng cao, xuất hiện trong nhiều lĩnh vực và có cơ hội nghề nghiệp lớn sau khi học xong”.
Sự chuyển hướng này không chỉ diễn ra rải rác mà trở thành xu thế. Tại Trường CĐ Cơ điện - Xây dựng và Nông lâm Trung bộ, trong tháng 7 vừa qua, 90 thanh niên là bộ đội xuất ngũ đã theo học nghề Vận hành máy thi công. Dự kiến, tháng 9.2025, trường sẽ khai giảng lớp sơ cấp nghề Vận hành máy thi công tiếp theo dành cho thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự.
Bà Ngô Thị Hồng Tân, Tổ trưởng Tổ truyền thông và tư vấn tuyển sinh Trường CĐ Cơ điện - Xây dựng và Nông lâm Trung bộ, cho biết: “Đây là nghề đang rất khát nhân lực, dễ tìm việc và có thể làm ngay sau khi học xong. Từ thực tiễn tuyển sinh dành cho nhóm đối tượng bộ đội xuất ngũ năm nay có thể thấy, các em đã chủ động hơn trong lựa chọn nghề, mạnh dạn rẽ sang các lối đi mới”.
Nhà trường đồng hành
Ông Nguyễn Thanh Sang, Tổ trưởng bộ môn Hàn (Khoa Cơ khí, Trường CĐ Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn), nhìn nhận: Trước đây, phần lớn bộ đội xuất ngũ chỉ học lái xe nên công tác tuyển sinh các nghề kỹ thuật rất khó khăn. Từ năm 2025, quy định mới không còn hỗ trợ học sơ cấp đối với lái xe nên các em đã mở rộng chọn nghề. Nhà trường đã yêu cầu các khoa chuyên môn đổi mới chương trình đào tạo để phù hợp với nhu cầu người học, thực tiễn xã hội trong giai đoạn nền công nghiệp đất nước đang chuyển đổi mạnh mẽ.
Đặc biệt, các trường nghề chú trọng gắn kết đào tạo với nhu cầu thị trường. “Chương trình đào tạo sơ cấp nghề Hàn đặt mục tiêu đào tạo người lao động có kỷ luật, đạo đức nghề nghiệp, có kiến thức cơ bản về chuyên môn; có kỹ năng thực hành nghề nghiệp tương xứng với trình độ đào tạo. Kết thúc khóa học, người học có thể tham gia vào các vị trí việc làm như thợ hàn kết cấu, thợ vận hành máy cắt laser CNC, làm chủ cơ sở sản xuất cơ khí nhỏ”, ông Sang cho biết thêm.
Về phía Khoa Điện Trường CĐ Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn, ông Phan Văn Thảo, Phó Trưởng khoa kiêm Trưởng bộ môn Điện lạnh, cho biết: “Năm nay, lớp nghề Vận hành, sửa chữa thiết bị lạnh sơ cấp có 38 học viên là bộ đội xuất ngũ. Từng trải qua môi trường quân ngũ, các em có tính kỷ luật cao, học tập rất nghiêm túc, tự giác. Đó là điểm cộng lớn khiến nhiều DN sẵn sàng tuyển dụng ngay sau khi các em hoàn thành khóa học”.
Sau học nghề, cùng với chứng chỉ sơ cấp nghề Vận hành, sửa chữa thiết bị lạnh, học viên sẽ biết lắp đặt, bảo dưỡng, sửa chữa máy điều hòa không khí, tủ lạnh dân dụng; gia công sửa chữa các hệ thống đường ống dùng trong ngành lạnh… Cũng theo ông Thảo, nhà trường luôn tạo điều kiện cho học viên muốn học tiếp lên trung cấp. “Những nội dung đã học ở sơ cấp sẽ được miễn khi các em học hệ trung cấp. Qua ghi nhận, một số em dự định đăng ký học tiếp lên hệ trung cấp sau khi nhận chứng chỉ sơ cấp, thể hiện sự nghiêm túc trong việc chọn nghề và hướng đi lâu dài với nghề”, ông Thảo nói.
