Thời gian qua, chủ tài khoản Facebook “N.N.” nhiều lần đăng tải, chia sẻ trên trang Facebook “Quy Nhơn - Bình Định” một số thông tin cho rằng mình bị hai mẹ con người phụ nữ (cùng đang sinh sống tại TP Quy Nhơn) lừa gạt, quỵt nợ sau khi vay mượn số tiền hàng trăm triệu đồng. Kèm với đó là clip, hình ảnh nhân vật liên quan, giấy vay tiền, tin nhắn điện thoại và giấy tờ tùy thân của họ. Thậm chí tài khoản này còn có lời lẽ xúc phạm những người liên quan.
Điều đáng nói, cách hành xử này vẫn thường xảy ra trên mạng xã hội. Để gây sức ép lên con nợ, nhiều người đã đăng hình ảnh và các thông tin cá nhân của họ như nơi ở, số CCCD, bí mật đời tư, thậm chí chửi bới, đe dọa. Chủ nợ không ý thức được rằng việc làm này chẳng những gây tổn hại danh dự, nhân phẩm người khác mà còn tự đẩy bản thân vào rủi ro pháp lý. Thực tế đã có trường hợp chủ nợ bị xử lý hình sự sau khi đến nhà chửi rủa, xúc phạm con nợ đồng thời quay phát trực tiếp trên mạng xã hội, trong khi món nợ vẫn chưa đòi được.
Theo luật gia Huỳnh Văn Chưa, Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật (Hội Luật gia tỉnh), người xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác có thể phải hầu tòa nếu bị khởi kiện theo quy định tại khoản 2 Điều 34 Bộ luật Dân sự năm 2015. Hành vi này cũng có thể bị xử lý hành chính hoặc hình sự, tùy vào tính chất, mức độ, hậu quả gây ra.
Trong những trường hợp nói trên, người xúc phạm danh dự, uy tín người khác có thể bị xử phạt hành chính theo điểm a khoản 1 Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi khoản 37 Điều 1 Nghị định 14/2022/NĐ-CP). Cụ thể, phạt tiền từ 5 - 10 triệu đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín, danh dự, nhân phẩm của người khác.
Đồng thời, hành vi trên còn có thể bị xử phạt hành chính từ 5 - 10 triệu đồng vì thu thập, sử dụng thông tin của người khác mà không được sự đồng ý hoặc sai mục đích theo quy định của pháp luật, căn cứ theo điểm e, khoản 3, Điều 102 nghị định này.
Đặc biệt, người vi phạm có thể bị xử lý hình sự về tội làm nhục người khác, theo quy định tại Điều 155 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), với các mức phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10 - 30 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm; trường hợp gây ảnh hưởng nghiêm trọng, như làm nạn nhân tự sát, mức phạt tù cao nhất có thể đến 5 năm.
“Việc vay mượn tiền là quan hệ dân sự, trong trường hợp người mượn tiền vi phạm hợp đồng, chủ nợ có thể khởi kiện ra tòa. Trường hợp người nợ tiền có dấu hiệu của tội lợi dụng tín nhiệm, lừa đảo chiếm đoạt tài sản thì chủ nợ có thể gửi đơn đề nghị cơ quan CA khởi tố vụ án theo yêu cầu bị hại. Việc đòi nợ dù bằng cách nào thì cũng nên văn minh, tỉnh táo, thượng tôn pháp luật”, luật gia Huỳnh Văn Chưa chia sẻ.
ĐỨC MINH
