Những năm gần đây, Toán học tại Bình Định có nhiều bước tiến vượt bậc, với hàng loạt công trình nghiên cứu nổi bật, giải thưởng khoa học uy tín và sự tham gia đông đảo của nghiên cứu sinh, đóng góp vào sự phát triển chung của Toán học Việt Nam và quốc tế.
Thành lập tháng 4.1991, đến nay, Hội Toán học Bình Định có 325 hội viên, trong đó có 7 PGS, 30 TS và một số hội viên là nghiên cứu sinh (NCS) ở nước ngoài. Nhờ vậy, không chỉ ngày một phát triển với nhiều công trình nghiên cứu mới, để lại nhiều dấu ấn mới mẻ, Hội còn là nơi tập trung, tổ chức nhiều hoạt động nghiên cứu, hỗ trợ các nhà khoa học nghiên cứu.
Nhiều hoạt động mang tính đột phá
Năm 2024, Hội Toán học Bình Định tổ chức nhiều hoạt động cho học sinh, sinh viên; phối hợp cùng Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM), Sở GD&ĐT tổ chức khóa bồi dưỡng cho giáo viên về mạch kiến thức hình học và đo lường theo chương trình mới. Các hội thảo thuộc dự án Mathematics seminar “Nội dung và giải pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi môn Toán cấp trung học” thu hút đông đảo đại biểu tham gia.
 |
| Nhiều nghiên cứu sinh tham gia nghiên cứu, phát triển luận án tiến sĩ ngành Toán học tại Trường ĐH Quy Nhơn năm 2024. Ảnh: H.T.ĐIỂM |
Cũng trong năm này, Toán học Bình Định có 3 báo cáo tham gia tại hội thảo quốc tế “Toán học Miền Trung - Tây Nguyên lần thứ V”, với hơn 250 nhà nghiên cứu, nhà toán học đến từ 6 quốc gia trên thế giới.
Ông Huỳnh Duy Thủy, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Toán học Bình Định, cho biết: Các thành viên trong Hội đã chủ động bắt nhịp, kết nối, phối hợp cùng Hội Toán học Việt Nam, Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán, Khoa Toán và Thống kê (Trường ĐH Quy Nhơn) triển khai và thực hiện hiệu quả nhiều hoạt động mang tính thực chiến; biên tập, xây dựng nguồn học liệu phong phú về lĩnh vực Toán học; chú trọng các nội dung trong chương trình Giáo dục phổ thông 2018, đáp ứng mục tiêu phát triển năng lực Toán học cho học sinh phổ thông.
Ngoài ra, việc thúc đẩy sự tham gia của NCS trong các công trình nghiên cứu là một yếu tố quan trọng giúp nâng cao chất lượng khoa học, xây dựng đội ngũ có trình độ cao, sẵn sàng đóng góp vào sự phát triển của lĩnh vực Toán học.
Chú trọng nâng cao chất lượng từ các cơ sở
Năm 2020, Khoa Toán và Thống kê (Trường ĐH Quy Nhơn) được Chương trình trọng điểm quốc gia phát triển Toán học giai đoạn 2021 - 2030 lựa chọn là trung tâm đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng Toán học, làm “đầu tàu” phát triển, hỗ trợ triển khai thực hiện các chương trình Toán học ở khu vực Miền Trung - Tây Nguyên. Đến nay, 92% giảng viên của Khoa đạt trình độ tiến sĩ, hầu hết đều tốt nghiệp từ các cơ sở đào tạo và nghiên cứu Toán học uy tín, thực hiện nhiều công trình nghiên cứu với các nhà Toán học trên thế giới; chủ trì các đề tài nghiên cứu khoa học các cấp như Nafosted, Bộ GD&ĐT, Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VinIF).
Đến nay, các nghiên cứu về lý thuyết đại số, lý thuyết đồ thị, tối ưu hóa và ứng dụng trong khoa học máy tính, kinh tế, kỹ thuật… của Trường được trình bày tại nhiều hội nghị khoa học lớn; có giá trị về mặt lý thuyết và tính ứng dụng, đặc biệt trong cải thiện hệ thống cơ sở hạ tầng và công nghệ tại các đô thị.
Theo PGS. TS Lê Công Trình, một số dự án tiêu biểu như: Dự án “Một số hướng mới của Giải tích điều hòa, Tối ưu và Điều khiển với ứng dụng vào phân tích dữ liệu và công nghiệp” do PGS.TSKH Huỳnh Văn Ngãi (chủ nhiệm) thực hiện trong 3 năm (2020 - 2023); công trình khoa học “Simultaneous diagonalization via congruence of Hermitian matrices: Some equivalent conditions and a numerical solution” (Đường chéo đồng thời thông qua sự đồng dạng của ma trận Hermitian: Một số điều kiện tương đương và một giải pháp số) của TS Lê Thanh Hiếu, được đăng trên tạp chí hàng đầu trong lĩnh vực nghiên cứu SIAM Journal on Matrix Analysis and Applications, được trao giải nhì giải thưởng Công trình Toán học xuất sắc năm 2023… đã khẳng định sự lớn mạnh và ứng dụng của Toán học tại Bình Định trong các lĩnh vực khoa học thực tiễn.
Đến nay, Trường ĐH Quy Nhơn đã có 19 NCS bảo vệ thành công luận án tiến sĩ cấp Trường, trong đó có 8 NCS ngành Đại số và lý thuyết số, 11 NCS ngành Toán giải tích; nhiều bài báo được công bố trên tạp chí Web of Science (WoS).
 |
| Trường ĐH Quy Nhơn được xem là “đầu tàu” trong việc triển khai các hoạt động của Chương trình Toán ở khu vực Miền Trung - Tây Nguyên. Ảnh: THÀNH TUÂN |
Bảo vệ thành công luận án tại Trường vào tháng 10.2024, NCS Nguyễn Trí Đạt bày tỏ: “Với tôi, Toán học là một ngôn ngữ trừu tượng, có tính phổ quát chung, có thể giúp chúng ta diễn đạt các vấn đề phức tạp một cách đơn giản nhất có thể. Trong quá trình nghiên cứu, các giảng viên và các NCS trong Khoa luôn hợp tác, chia sẻ và học hỏi lẫn nhau, điều này giúp tôi tiến bộ và thêm đam mê Toán học”.
Thêm động lực để tạo bước tiến mới…
Các công trình nghiên cứu không chỉ nâng cao chất lượng nghiên cứu trong nước mà còn mở rộng mối quan hệ hợp tác khoa học quốc tế, thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực Toán học. PGS.TS Lê Công Trình cho biết thêm: Thời gian tới, Khoa sẽ phối hợp với nhà trường thiết lập các chính sách phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho NCS tham gia các đề tài/dự án nghiên cứu của giảng viên hướng dẫn; tạo cơ hội cho NCS tiếp cận với xu hướng mới, mở rộng hợp tác quốc tế và phát triển các công trình có tính ứng dụng cao.
| “Chúng tôi tự hào về những thành tựu mà Toán học tỉnh Bình Định đã đạt được trong thời gian qua, với nhiều công trình nghiên cứu có giá trị cả về lý thuyết và ứng dụng. Điều quan trọng là chúng tôi luôn tạo ra một môi trường nghiên cứu mang tính học thuật năng động, sáng tạo, có sự kết hợp với nhiều đơn vị; mỗi nhà nghiên cứu được tiếp cận, kết nối, tự do phát triển ý tưởng và thực hiện các dự án nghiên cứu độc lập”. Ông HUỲNH DUY THỦY, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Toán học Bình Định |
Ông Huỳnh Duy Thủy bày tỏ: “Chúng tôi tự hào về những thành tựu mà Toán học tỉnh Bình Định đã đạt được trong thời gian qua, với nhiều công trình nghiên cứu có giá trị cả về lý thuyết và ứng dụng. Điều quan trọng là chúng tôi luôn tạo ra một môi trường nghiên cứu mang tính học thuật năng động, sáng tạo, có sự kết hợp với nhiều đơn vị; mỗi nhà nghiên cứu được tiếp cận, kết nối, tự do phát triển ý tưởng và thực hiện các dự án nghiên cứu độc lập”.
Những bước tiến mạnh mẽ trong nghiên cứu Toán học tại Bình Định đã và đang góp phần quan trọng, làm phong phú thêm kho tàng Toán học; giải quyết các vấn đề tối ưu hóa hệ thống, quản lý dữ liệu và các bài toán trong lĩnh vực công nghệ.
Với những thành tựu trên, Toán học Bình Định được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, trở thành nguồn cảm hứng và động lực cho các thế hệ NCS, giảng viên và các nhà khoa học trong khu vực.
