Tình yêu từ chiến hào: Bất tử Pò Hèn

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, rất nhiều người lính đã không chỉ cống hiến xương máu, bảo vệ từng tấc đất biên cương, mà còn coi nơi mình chiến đấu là quê hương thứ 2 để ươm mầm tình yêu, cho hạnh phúc hôm nay.

Trong Khu tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ Pò Hèn (xã Hải Sơn, TP.Móng Cái, Quảng Ninh), có 2 tấm bia đá ghi tên 86 liệt sĩ hy sinh tại Pò Hèn (73 người hy sinh ngày 17.2.1979, 13 người hy sinh từ 1980 - 1991). Trong số đó, có một đôi nam nữ chuẩn bị làm đám cưới, đó là thượng sĩ Bùi Văn Lượng và nữ tự vệ Hoàng Thị Hồng Chiêm.

Tượng đài liệt sĩ Pò Hèn
Tượng đài liệt sĩ Pò Hèn

Ra giêng anh cưới em

Chị Hoàng Thị Hồng Chiêm sinh năm 1954, quê ở thôn 4, xã Bình Ngọc, H.Móng Cái (nay là TP.Móng Cái, Quảng Ninh). Năm 1971, chị Chiêm nhập ngũ vào Trung đoàn 8, Quân khu Tả Ngạn (nay thuộc Sư đoàn 395, Quân khu 3).

Năm 1975, chị Chiêm chuyển ngành về Hợp tác xã Mua bán H.Móng Cái, làm mậu dịch viên của cụm thương nghiệp Pò Hèn gần Đồn Công an vũ trang 209 (nay là Đồn biên phòng Pò Hèn, Bộ đội biên phòng Quảng Ninh).

Ở Pò Hèn, chị Chiêm đã gặp và yêu thượng sĩ Bùi Văn Lượng (Bùi Anh Lượng), cán bộ đội vận động quần chúng của Đồn Pò Hèn. Thượng sĩ Lượng sinh năm 1955, quê ở xã Yên Hải, H.Yên Hưng (nay là TX.Quảng Yên, Quảng Ninh).

Ông Bùi Văn Huy (anh trai liệt sĩ Lượng, hiện ở TP.Hạ Long, Quảng Ninh) kể: "Tết Nguyên đán Kỷ Mùi 1979, Lượng dẫn Chiêm về quê giới thiệu và xin phép chuẩn bị làm lễ cưới. Cả nhà tôi sắm sửa trầu cau, háo hức chờ ngày ăn hỏi".

Cùng ngã xuống trên chiến hào

Chiều 16.2.1979, chị Hoàng Thị Hồng Chiêm lên kho Pò Hèn dọn dẹp hàng hóa. Xong việc, chị qua Đồn biên phòng Pò Hèn thăm người yêu Bùi Văn Lượng và ngủ lại Đồn.

Rạng sáng 17.2.1979, một trung đoàn bộ binh Trung Quốc chia làm 3 hướng tấn công vào các trận địa phòng ngự của Đồn biên phòng Pò Hèn. Ở hướng chính diện, Phó đồn trưởng Đỗ Sĩ Họa chỉ huy bộ đội kiên cường đánh trả 3 đợt tấn công của quân xâm lược. Hoàng Thị Hồng Chiêm, do đã trải qua 4 năm quân ngũ và đang là tự vệ nên cầm súng, lao ra chiến hào đánh địch.

Cán bộ và nhân dân TP.Móng Cái tri ân tại tượng đài nữ liệt sĩ Hoàng Thị Hồng Chiêm
Cán bộ và nhân dân TP.Móng Cái tri ân tại tượng đài nữ liệt sĩ Hoàng Thị Hồng Chiêm

Ở trận địa đồi Quế, anh Lượng và tiểu đội đối mặt với 1 tiểu đoàn bộ binh địch. Sau gần 3 giờ đồng hồ chỉ huy bộ đội đánh trả các đợt tấn công, không cho địch cô lập Đồn với hậu tuyến, anh Lượng thay thế vị trí của xạ thủ đại liên Đường Chống Quay vừa hy sinh. Khoảng 10 giờ sáng 17.2.1979, anh Lượng hy sinh và địch chiếm Đồi Quế.

Những cựu binh của Đồn Pò Hèn kể lại: Hoàng Thị Hồng Chiêm dùng các loại vũ khí, cơ động khắp trận địa đánh địch. Bị thương vào tay trái, chị vẫn không chịu để y tá Khổng Tiến Dũng băng bó, trụ lại chiến đấu và hy sinh khoảng 11 giờ ngày 17.2.1979.

Tập thể cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Pò Hèn chụp hình lưu niệm, tháng 12.1978
Tập thể cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Pò Hèn chụp hình lưu niệm, tháng 12.1978

Khi đạn đã hết, bộ đội Đồn biên phòng Pò Hèn xông lên đánh giáp lá cà. Những phút cuối cùng, vô tuyến điện của đồn bị hỏng, chiến sĩ cơ yếu Đoàn Tiến Phúc nhận lệnh tiêu hủy tài liệu mật. Chưa kịp thực hiện thì bị trúng đạn, chiến sĩ Phúc dùng hết sức cất giấu tài liệu và hy sinh cùng chính trị viên Nguyễn Xuân Tảo.

11 giờ 30 ngày 17.2.1979, đối phương chiếm Đồn Pò Hèn. Bên ta, 45 cán bộ, chiến sĩ bộ đội biên phòng và 28 dân quân tự vệ hy sinh. 11 chiến sĩ của Đồn phần nhiều bị thương, tìm cách ẩn náu và rút về phía sau.

38 năm sau ngày anh Lượng và chị Chiêm hy sinh, tháng 8.2017, gia đình liệt sĩ Bùi Văn Lượng ra Móng Cái gặp gia đình liệt sĩ Hoàng Thị Hồng Chiêm và tổ chức lễ rước dâu về TP.Hạ Long. Lễ cưới của 2 liệt sĩ rất đơn sơ dưới sự chứng kiến của họ hàng 2 bên và các đồng đội cũ.

Bộ đội Đồn biên phòng Pò Hèn kể lại gương chiến đấu hy sinh của các liệt sĩ
Bộ đội Đồn biên phòng Pò Hèn kể lại gương chiến đấu hy sinh của các liệt sĩ

Ông Bùi Văn Huy kể: "Đám cưới không có cô dâu chú rể, chỉ có 2 khung ảnh liệt sĩ hy sinh. Hôm ra Móng Cái, nhà trai chúng tôi đem lễ và ảnh của Lượng đến xin dâu và gửi lại nhà gái khung ảnh ấy, làm thủ tục trao rể. Khi về Hạ Long, chúng tôi rước ảnh chân dung của cô dâu Hoàng Thị Hồng Chiêm về và từ đó, trên bàn thờ có thêm di ảnh em dâu"…

Tấm gương sáng mãi

Sự hy sinh của đôi vợ chồng Bùi Văn Lượng và Hoàng Thị Hồng Chiêm đã trở thành bất tử. 5 ngày sau khi anh chị hy sinh (19 giờ 30 ngày 22.2.1979), Đài Tiếng nói VN đã lần đầu tiên phát thanh bài hát Bông hoa Hồng Chiêm do nhạc sĩ Dân Huyền sáng tác. Tháng 8.1979, tác giả Tống Khắc Hài cũng ra mắt truyện ký Hoàng Thị Hồng Chiêm. Năm 1979, T.Ư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh truy tặng Huy chương Tuổi trẻ anh hùng bảo vệ Tổ quốc cho liệt sĩ Hoàng Thị Hồng Chiêm.

Chị Hoàng Thị Hồng Chiêm khi đang tại ngũ
Chị Hoàng Thị Hồng Chiêm khi đang tại ngũ

Đặc biệt, năm 1988, Trường liên cấp 1 - 2 Bình Ngọc (TP.Móng Cái, Quảng Ninh) được mang tên nữ liệt sĩ Hoàng Thị Hồng Chiêm. Tuy nhiên, tháng 6.1998, Sở GD-ĐT Quảng Ninh đã đổi tên thành Trường THCS Bình Ngọc.

Di ảnh liệt sĩ Bùi Văn Lượng
Di ảnh liệt sĩ Bùi Văn Lượng

Hiện tại, trong khuôn viên Trường THCS Bình Ngọc (cũ) vẫn còn giữ nguyên tượng đài liệt sĩ Hoàng Thị Hồng Chiêm (được xây dựng từ năm 1982) và cuối năm 2023 đã được cải tạo, nâng cấp, trở thành địa chỉ tri ân của người dân… (còn tiếp)

Ngày 13.2.1979, Bộ Tư lệnh Công an nhân dân vũ trang (nay là Bộ đội biên phòng) ra lệnh báo động cấp 1. Chấp hành lệnh trên, Ban Chỉ huy Công an nhân dân vũ trang Quảng Ninh đã triển khai nhiệm vụ tới từng cán bộ, chiến sĩ.

Ta nhận định tình hình tạm yên ổn và dự định 7 giờ sáng 17.2.1979 sẽ khai mạc Đại hội đại biểu Đảng bộ Tiểu khu 76. Tuy nhiên, 5 giờ 30 sáng 17.2.1979, trời mùa đông biên giới còn chưa sáng, trên toàn tuyến biên giới Quảng Ninh từ Hải Hòa, Móng Cái đến Thán Phún, Pò Hèn, đối phương bắn phá dữ dội vào các Đồn biên phòng 211, 212, 210, 209 và các đội công nhân lâm nghiệp, khu dân cư.

Ở cửa khẩu Móng Cái, chiến sĩ Hoàng Như Thường làm nhiệm vụ canh gác ở cầu Bắc Luân, như thường lệ trèo lên cổng trạm biên phòng treo cờ Tổ quốc thì bị súng trung liên từ Đông Hưng (Trung Quốc) bắn sang làm bị thương. Tiếp đó, các loại pháo từ Trung Quốc nã dồn dập vào Đồn biên phòng 211, nhà máy sứ Móng Cái, khu dân cư thị trấn, Đồn 212, các xã Hải Hòa, Xuân Hải, Đoan Tĩnh.

(Trích: Lịch sử Bộ đội biên phòng Quảng Ninh)

Theo Mai Thanh Hải - Tường Linh (TNO)

Có thể bạn quan tâm

Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo "Hà Mòn" đi qua - Kỳ 3: Gieo lại niềm tin trên đất cũ

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo "Hà Mòn" đi qua - Kỳ 3: Gieo lại niềm tin trên đất cũ

(GLO)- Khi tà đạo “Hà Mòn” tan biến, trên những buôn làng ở xã Hra, xã Đak Pơ, niềm tin làm giàu đang được gieo lại từ chính mảnh đất cũ. Nhờ sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng cùng ý chí vươn lên của người dân, những vùng đất này đang chuyển mình mạnh mẽ. 

Xây thế trận lòng dân từ sâu rễ bền gốc nơi tà đạo Hà Mòn đi qua

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo Hà Mòn đi qua - Kỳ 2: Tỉnh ngộ sau chuỗi ngày tối tăm

(GLO)- Phía sau những lời hứa hẹn mơ hồ về một cuộc sống sung túc không cần lao động. Ở một số buôn làng, những mái nhà vốn yên ấm bị xáo trộn. Chỉ khi cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng kiên trì vận động, nhiều người mới dần nhận ra sự thật, tỉnh ngộ và quay về với cuộc sống bình thường.

Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo “Hà Mòn” đi qua - Kỳ 1: Nơi bóng tối tà đạo “Hà Mòn” đi qua

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo “Hà Mòn” đi qua - Kỳ 1: Nơi bóng tối tà đạo “Hà Mòn” đi qua

(GLO)- Có một thời, ở những ngôi làng Bahnar như Kret Krot (xã Hra), Kuk Kôn, Kuk Đak (xã Đak Pơ), nhịp sống bình yên bỗng chùng xuống. Tà đạo Hà Mòn như một “cơn gió độc” quét qua, để lại phía sau sự im ắng nặng nề, len lỏi vào từng mái nhà, khiến buôn làng trở nên khép kín, u ám.

Thúng chai lên phố

Thúng chai lên phố

Nghề đan thuyền thúng bằng tre (thúng chai) dùng để đi biển đánh bắt hải sản sau hàng trăm năm giờ đang dần mai một. Những ngư dân miền Trung vẫn âm thầm bám nghề bằng tình yêu mưa nắng đời người, và ngày càng nhiều những chiếc thúng chai rời biển về phố làm du lịch.

Những chuyện tình xuyên biên giới ở Ia O

Những chuyện tình xuyên biên giới ở Ia O

(GLO)- Trên vùng biên Ia O (tỉnh Gia Lai), dòng Pô Cô vừa là ranh giới tự nhiên, vừa là nhịp cầu kết nối lương duyên. Từ những lần qua lại thăm thân, dự lễ hội, nhiều mối tình nảy nở, hình thành nên những mái ấm xuyên biên giới bình dị, bền bỉ, góp phần dệt nên diện mạo riêng nơi phên giậu Tổ quốc.

Làng bồng bềnh trên dòng Pô Kô

Làng bồng bềnh trên dòng Pô Kô

Giữa miền biên viễn phía tây Gia Lai, trên dòng Pô Kô hùng vĩ, hàng chục gia đình từ Tây Nam bộ tìm đến lập nghiệp, dựng nên những căn nhà nổi chông chênh giữa sóng nước. Cuộc mưu sinh lặng lẽ thể hiện nghị lực của con người, ý chí bám trụ và khát vọng sống chan hòa cùng sông nước.

Bấp bênh xóm chài vùng biên

Bấp bênh xóm chài vùng biên

(GLO)- Xóm chài trên mặt hồ thủy điện Sê San (làng Tăng, xã Ia O) hiện có 17 hộ với 58 nhân khẩu, đến từ các tỉnh ở miền Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ. Không đất ở, thiếu giấy tờ tùy thân, họ tự dựng nhà bè, bám lấy con nước để mưu sinh.

Bám rừng giữ “báu vật” giáng hương

Bám rừng giữ “báu vật” giáng hương

(GLO)- Ẩn giữa rừng sâu xã Krong (tỉnh Gia Lai), những căn lán nhỏ được dựng ngay dưới gốc giáng hương cổ thụ. Đó là nơi lực lượng bảo vệ rừng ăn ngủ, thay nhau canh giữ từng cây hương quý - những “báu vật” của đại ngàn.

Bộ đội Biên phòng lan tỏa không khí bầu cử nơi biên giới

Bộ đội Biên phòng lan tỏa không khí ngày hội lớn của toàn dân nơi biên giới

(GLO)- Những ngày cận kề cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ia Mơ (tỉnh Gia Lai) phối hợp với chính quyền, già làng, người uy tín đến từng làng tuyên truyền, vận động bà con sẵn sàng tham gia ngày hội lớn của toàn dân.

Đội SOS Long Hải: Giữ bình yên cho những cung đường

Đội SOS Long Hải: Giữ bình yên cho những cung đường

Khi phố xá đã lên đèn và nhiều gia đình yên giấc, trên những tuyến đường thuộc xã Long Hải (TPHCM) vẫn có những ánh đèn xe lặng lẽ di chuyển. Đó là ánh đèn của Đội SOS Long Hải - nhóm thanh niên tình nguyện đã suốt 7 năm qua hỗ trợ người dân gặp sự cố giao thông trong đêm.

Đêm đập trống dưới ánh trăng rừng

Đêm đập trống dưới ánh trăng rừng

Giữa vùng lõi của Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, nơi núi đá vôi dựng đứng như những bức tường thành và rừng già nối tiếp đến tận biên Việt - Lào, có một lễ hội mà mỗi nhịp trống vang lên dường như làm nghiêng ngả cả đại ngàn: Lễ hội Đập trống của người Ma Coong.

'Rừng thiêng' giữa đại ngàn

'Rừng thiêng' giữa đại ngàn

Giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, nơi mây trắng quấn quýt những đỉnh núi của vùng cao Đà Nẵng, có một cánh rừng không chỉ xanh bởi lá, mà còn xanh bởi ký ức. Người dân gọi đó là 'rừng bác Năm Công'.

Cán bộ trại giam động viên, chia sẻ với phạm nhân.

Tình người sau cánh cổng trại giam

(GLO)- Từ những câu chuyện rất thật của người trong cuộc, có thể thấy tính nhân văn trong công tác giáo dục, cải tạo phạm nhân tại Trại tạm giam số 1, Công an tỉnh Gia Lai. Đó là nơi cán bộ, chiến sĩ đang kiên trì cảm hóa những người lầm lỗi bằng trách nhiệm và lòng nhân ái.

Vị linh mục hiến kế chống Pháp

Vị linh mục hiến kế chống Pháp

(GLO)- “Chuyện giặc Pháp xâm lăng ngang ngược, xin ra lịnh cho người có đạo giúp nước lập công, ai phản nghịch sẽ giết cả họ. Kẻ có đạo dù có thịt nát xương tan cũng cố báo đền ơn nước, quyết chẳng hai lòng”.

Ấm áp những ngôi nhà tái định cư

Ấm áp những ngôi nhà tái định cư

(GLO)- Về thăm những khu tái định cư vùng thiên tai trên địa bàn tỉnh Gia Lai, chúng tôi cảm nhận được mùa xuân ấm áp đang về cùng với sắc hoa tươi thắm, khung cảnh sản xuất, sinh hoạt nhộn nhịp đang định hình trên vùng đất mới.

Ngôi làng Bahnar bị "bỏ quên" giữa núi rừng.

Ngôi làng Bahnar bị "bỏ quên" giữa núi rừng

(GLO)- Một ngôi làng Bahnar không người ở, bị "bỏ quên" giữa núi rừng Tây Nguyên nhưng vẫn hấp dẫn nhiều du khách ghé thăm nhờ vẻ đẹp nguyên sơ của thiên nhiên và kiến trúc nhà truyền thống. Đó là làng Kon Sơ Lăl cũ (xã Ia Khươl, tỉnh Gia Lai).

null