"Thủ phủ hồ tiêu" trong cơn bĩ cực-Kỳ 1: Vỡ quy hoạch,giá rớt thê thảm

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Năm 1986, một số hộ dân của huyện Chư Sê đã khăn gói vào huyện Lộc Ninh (tỉnh Bình Phước) học hỏi cách trồng hồ tiêu và đưa loại cây này về trồng. Kể từ đó, diện tích hồ tiêu tại huyện này (nay là 2 huyện Chư Sê và Chư Pưh) không ngừng được mở rộng, giúp hàng ngàn hộ dân nơi đây đổi đời. Thế nhưng, vài năm trở lại đây, cây hồ tiêu đổ bệnh chết hàng loạt, giá xuống thấp kỷ lục khiến nhiều gia đình rơi vào cảnh nợ nần, túng quẫn, phải bỏ đi nơi khác kiếm sống.
Vượt quy hoạch gần 3 lần
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và PTNT, thời điểm cuối năm 2010, toàn tỉnh có hơn 5.800 ha hồ tiêu thì đến cuối năm 2016, diện tích đã tăng lên tới 16.400 ha. Năm 2018, do nhiều nguyên nhân, diện tích hồ tiêu của tỉnh giảm còn 16.200 ha. Trong khi đó, theo quy hoạch đến năm 2015, tầm nhìn 2020, tổng diện tích hồ tiêu của toàn tỉnh là 6.000 ha. Nghĩa là, diện tích hồ tiêu của tỉnh đã tăng gần gấp 3 lần so với quy hoạch.
Trong giai đoạn hồ tiêu được giá, các hộ nông dân đều đổ xô trồng, thậm chí nhiều người còn phá bỏ cả vườn cà phê đang trong giai đoạn thu hoạch để chuyển sang trồng hồ tiêu. Trong câu chuyện với chúng tôi, ông Cao Văn Đạo (thôn 1, xã Ia Blang, huyện Chư Sê) cho hay: “Năm 2010, tôi trồng hơn 1 ha hồ tiêu. Lúc này, giá hồ tiêu lên cao, 1 ha cho thu nhập gần 1 tỷ đồng/năm. Do lợi nhuận cao nên tôi tiếp tục vay vốn ngân hàng để mở rộng diện tích, rồi sang huyện Chư Prông và thậm chí xuống tận huyện Kông Chro để thuê đất trồng hồ tiêu. Không chỉ gia đình tôi mà lúc bấy giờ, ở Ia Blang, nhà nhà trồng hồ tiêu, người người trồng hồ tiêu”. Tương tự, ông Lê Văn Cường (làng Khối Zét, xã Ia Tiêm, huyện Chư Sê) cũng cho biết: “Trước đây, gia đình tôi có 1 ha hồ tiêu. Đến năm 2015, tôi vay ngân hàng để mua đất trồng thêm 1 ha nữa. Nhiều hộ trong làng cũng đua nhau trồng vì thời điểm này giá hồ tiêu lên đến 220.000 đồng/kg”.
Vườn hồ tiêu của chị Nguyễn Thị Tuyết (thôn Hòa An, thị trấn Nhơn Hòa, huyện Chư Pưh) đang chết dần vì sâu bệnh. Ảnh: V.H
Vườn hồ tiêu của chị Nguyễn Thị Tuyết (thôn Hòa An, thị trấn Nhơn Hòa, huyện Chư Pưh) đang chết dần vì sâu bệnh. Ảnh: V.H
Đó là lý do khiến diện tích hồ tiêu tại huyện Chư Sê và Chư Pưh-2 địa phương được mệnh danh là “thủ phủ hồ tiêu” của tỉnh tăng đột biến. Năm 2010, huyện Chư Sê có khoảng 2.000 ha hồ tiêu thì đến năm 2019 diện tích này đã tăng lên 3.649 ha. Còn tại huyện Chư Pưh, năm 2010 có gần 1.800 ha thì đến năm 2019, con số này là 2.600 ha.
Không chỉ ở 2 địa phương này mà nông dân trên địa bàn tỉnh cũng ồ ạt trồng hồ tiêu khiến quy hoạch chung của tỉnh bị phá vỡ. Mặc dù diện tích hồ tiêu trong 2 năm (2018-2019) đã giảm vì nhiều nguyên nhân, nhưng diện tích thực tế vẫn cao hơn nhiều so với quy hoạch chung và khuyến cáo của cơ quan chuyên môn.
Hậu quả khó lường
Việc mở rộng diện tích hồ tiêu ồ ạt, bất chấp khuyến cáo của cơ quan chuyên môn đã gây ra những hậu quả khó lường. Ông Trương Phước Anh-Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT-cho biết: Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có gần 500 ha hồ tiêu người dân trồng trên đất không phù hợp (đất hợp thủy, đất có hàm lượng sét cao, đất không thoát được nước vào mùa mưa...) dẫn đến khả năng cây sinh trưởng kém, không chống chọi được với sâu bệnh nên chết hàng loạt.
Nông dân thôn 6, thị trấn Chư Prông phá bỏ vườn hồ tiêu chết do nhiễm bệnh. Ảnh: V.H
Nông dân thôn 6, thị trấn Chư Prông phá bỏ vườn hồ tiêu chết do nhiễm bệnh. Ảnh: V.H
Đơn cử, từ năm 2018 đến nay, trên địa bàn huyện Chư Sê đã có 1.741 ha hồ tiêu chết, trong đó hơn 1.000 ha chết vì ngập úng, gần 500 ha chết do sâu bệnh. Lý giải về việc này, ông Nguyễn Văn Hợp-Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Chư Sê-cho biết: Đầu tiên là do nông dân bất chấp khuyến cáo của cơ quan chuyên môn, trồng hồ tiêu trên những vùng đất có khí hậu, thổ nhưỡng không phù hợp. Cụ thể, có hơn 200 ha hồ tiêu ngoài vùng quy hoạch của huyện bị chết. Cùng với đó, nông dân lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, không xử lý dứt điểm mầm bệnh, chưa xử lý đất trên các diện tích hồ tiêu vừa chết đã trồng mới khiến hồ tiêu nhiễm bệnh và chết. Tương tự, trong năm 2018, trên địa bàn huyện Chư Pưh đã có 1.788 hộ bị ảnh hưởng do hồ tiêu chết với diện tích hơn 500 ha.
Theo báo cáo của UBND tỉnh, trên địa bàn tỉnh đã có hơn 5.547 ha hồ tiêu của 32.278 hộ bị chết. Trong đó, hơn 4.535 ha hồ tiêu chết do mưa kéo dài gây thối rễ; 56,6 ha chết do già cỗi và hơn 955 ha chết do sâu bệnh. Tình trạng trên cộng với giá hồ tiêu xuống thấp đã đẩy hàng ngàn hộ trồng hồ tiêu trên địa bàn tỉnh lâm vào cảnh khốn đốn. Gặp chúng tôi khi đang phá bỏ vườn hồ tiêu chết để chuyển sang trồng cây ăn quả, ông Hà Văn Được (làng Tao Kó, xã Ia Rong, huyện Chư Pưh) chia sẻ: “Tôi trồng hồ tiêu từ năm 1990. Mấy năm gần đây, tôi và nhiều người dân vay tiền ngân hàng mua thêm đất mở rộng diện tích với mong muốn cây hồ tiêu sẽ cho thu nhập cao. Thế nhưng, từ năm 2017 đến nay, giá hồ tiêu xuống thấp, rồi cây chết hàng loạt. Đã không làm giàu được mà nay chúng tôi còn gánh thêm nợ nần. Giờ tôi phải chặt bỏ diện tích hồ tiêu để trồng các cây ngắn ngày mong sớm có thu nhập để vừa trang trải cuộc sống, vừa trả nợ ngân hàng”.
Nói về gia cảnh hiện nay, ông Đạo cũng không giấu được nỗi buồn: “Năm 2017, tôi đã tích góp tiền bạc xây được ngôi nhà gần 900 triệu đồng. Thế nhưng, đầu năm 2018, tôi phải bán căn nhà cùng với 300 m2 đất để trả nợ”. Hoàn cảnh của gia đình ông Đạo cũng chính là tấn bi kịch mà hàng ngàn hộ trồng hồ tiêu trên địa bàn tỉnh đang gặp phải.
 VĨNH HOÀNG-LÊ NAM

Có thể bạn quan tâm

Vì sao xe ô tô hạng A rớt doanh số thảm?

Vì sao ô tô hạng A rớt doanh số thảm?

(GLO)- Từng là lựa chọn phổ biến nhờ giá rẻ, nhỏ gọn và dễ sử dụng trong đô thị, xe hạng A chạy xăng đang ngày càng mất khách tại Việt Nam. Sự xuất hiện của xe điện giá thấp, trong khi các mẫu SUV cỡ nhỏ và sedan hạng B liên tục giảm giá, đang thu hẹp lợi thế vốn có của phân khúc này.

Gạo hữu cơ, gạo đồ được nới điều kiện xuất khẩu từ tháng 10

Gạo hữu cơ, gạo đồ được nới điều kiện xuất khẩu từ tháng 10

(GLO)- Từ ngày 1-10, Nghị định 365/2026/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực, tạo cơ chế thông thoáng hơn cho thương nhân xuất khẩu gạo hữu cơ, gạo đồ và gạo bổ sung vi chất dinh dưỡng. Các mặt hàng này được xuất khẩu mà không phải đáp ứng các điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo thông thường.

Thúc đẩy liên kết đa bên trong xây dựng, quản lý và duy trì mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói

Thúc đẩy liên kết đa bên trong xây dựng, quản lý và duy trì mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói

(GLO)- Sáng 25-9, tại phường Pleiku, Trung tâm Khuyến nông quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai tổ chức Tọa đàm liên kết doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất trong xây dựng, quản lý và duy trì mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.

Thép điện Việt Nam vào EU từ 25-9: Lợi thế từ việc được miễn biện pháp tự vệ

Thép điện Việt Nam vào EU từ 25-9: Lợi thế từ việc được miễn biện pháp tự vệ

(GLO)- Từ ngày 25-9, EU áp dụng biện pháp tự vệ tạm thời đối với một số sản phẩm thép điện định hướng dạng hạt (GOES). Tuy nhiên, Việt Nam được loại trừ khỏi biện pháp này do lượng nhập khẩu vào EU không đáng kể, tạo lợi thế nhất định cho hàng Việt khi tiếp cận thị trường.

Từ kỹ sư hóa dầu thành nông dân Việt Nam xuất sắc

Từ kỹ sư hóa dầu thành nông dân Việt Nam xuất sắc

(GLO)- Tốt nghiệp ngành Hóa dầu (Trường Đại học Bách khoa Hà Nội) năm 2003 và từng làm việc cho doanh nghiệp Hàn Quốc ở Đồng Nai, 5 năm sau, chị Nguyễn Thị Thu Trang (SN 1980, quê ở Tuy Phước, tỉnh Gia Lai) lại quyết định rời bỏ công việc để lên Mang Yang làm nông nghiệp.

Sầu riêng chết hàng loạt sau mưa kéo dài

Sầu riêng chết hàng loạt sau mưa kéo dài

(GLO)- Sau những đợt mưa kéo dài, nhiều vườn sầu riêng tại xã Chư Prông (tỉnh Gia Lai) bị bệnh, cây chết hàng loạt. Không ít hộ dân buộc phải chặt bỏ cả vườn sau nhiều năm đầu tư, đối mặt với thiệt hại hàng trăm triệu đồng.

null