Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, tiếng Trung Quốc là một trong những môn Ngoại ngữ 1 cùng với tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Nga và tiếng Nhật. Chương trình tiếng Trung Quốc được tổ chức từ lớp 3 đến lớp 12. Bên cạnh đó, học sinh có thể lựa chọn Ngoại ngữ 2 tùy theo nhu cầu và khả năng đáp ứng của cơ sở giáo dục.
Sự quan tâm đến tiếng Trung thể hiện khá rõ qua kỳ thi tốt nghiệp THPT. Năm 2025, tiếng Anh tiếp tục đứng đầu trong nhóm ngoại ngữ với 358.870 thí sinh đăng ký dự thi. Trong khi đó, tiếng Trung có 4.366 thí sinh, đứng thứ hai, vượt khá xa tiếng Hàn (561 thí sinh), tiếng Nhật (500 thí sinh), tiếng Pháp (408 thí sinh), tiếng Đức (171 thí sinh) và tiếng Nga (103 thí sinh). Riêng thí sinh học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, có 4.258 em lựa chọn tiếng Trung.
Đáng chú ý, báo cáo tổng kết Đề án Ngoại ngữ quốc gia giai đoạn 2017-2025 của Bộ GD&ĐT cho biết số học sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế tăng qua các năm; trong đó, tiếng Trung có tỷ lệ học sinh đạt chứng chỉ tăng mạnh, chỉ sau tiếng Anh. Đây là một chỉ dấu cho thấy nhu cầu học tiếng Trung đang vượt ra ngoài phạm vi môn học được lựa chọn trong kỳ thi.
Đến kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, tiếng Trung tiếp tục nằm trong nhóm ngoại ngữ được Bộ GD&ĐT tổ chức thi cùng tiếng Anh, tiếng Nga, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Nhật và tiếng Hàn. Thí sinh được lựa chọn ngoại ngữ khác với ngoại ngữ được học tại trường phổ thông.
Những con số này cho thấy tiếng Trung chưa thể so sánh với tiếng Anh về độ phổ biến, nhưng đang có một vị trí tương đối rõ trong nhóm ngoại ngữ được học sinh quan tâm.
Bên cạnh yếu tố chương trình giáo dục và thi cử, triển vọng sử dụng ngoại ngữ trong tương lai cũng là một lý do khiến tiếng Trung ngày càng được học sinh quan tâm.
Trong thực tế, khả năng sử dụng tiếng Trung có thể tạo thêm lợi thế cho người lao động trong nhiều lĩnh vực như thương mại, xuất nhập khẩu, logistics, du lịch, dịch vụ, sản xuất và các doanh nghiệp có hoạt động hợp tác với Trung Quốc.
Với học sinh, lựa chọn tiếng Trung vì thế không chỉ xuất phát từ sở thích đối với một ngôn ngữ mới mà còn có thể gắn với việc chuẩn bị năng lực ngoại ngữ phục vụ định hướng nghề nghiệp sau này.
Một yếu tố khác là sự linh hoạt của Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Theo Bộ GD&ĐT, học sinh phổ thông bắt buộc học một Ngoại ngữ 1 và được lựa chọn thêm Ngoại ngữ 2 theo nguyện vọng cũng như khả năng đáp ứng của nhà trường. Ngoại ngữ 2 có thể được tổ chức từ lớp 6 và kết thúc ở bất kỳ lớp nào tùy nhu cầu.
Có thể nói, tiếng Trung hiện đang trở thành một lựa chọn bổ sung đáng chú ý sau tiếng Anh. Nếu tiếng Anh có lợi thế về phạm vi sử dụng quốc tế, tài liệu học thuật, khoa học công nghệ và giáo dục đại học, tiếng Trung lại có những lợi thế riêng đối với học sinh định hướng vào các ngành nghề có quan hệ thường xuyên với thị trường Trung Quốc.
Và khi nhu cầu nhân lực biết ngoại ngữ ngày càng đa dạng, tiếng Trung có nhiều dư địa để trở thành một trong những ngoại ngữ được học sinh Việt Nam quan tâm hơn trong những năm tới.
