Ngày 20-10, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu ký Chỉ thị số 37/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng, chống gian lận thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo. Chỉ thị nhấn mạnh yêu cầu kiên quyết chấn chỉnh bệnh thành tích, bảo đảm nguyên tắc “học thật, thi thật, đánh giá thật”.
Theo Chỉ thị, dù công tác thi cử, kiểm tra, đánh giá đã có nhiều chuyển biến tích cực, tại một số nơi, kết quả vẫn chưa phản ánh đúng thực chất chất lượng dạy và học.
Tình trạng gian lận, vi phạm quy chế thi, thiếu liêm chính trong học tập và nghiên cứu khoa học vẫn xảy ra, ảnh hưởng đến sự công bằng trong giáo dục và niềm tin của xã hội.
Do đó, Thủ tướng Chính phủ nghiêm cấm việc chỉ đạo, gây sức ép hoặc can thiệp trái quy định nhằm nâng điểm, nâng tỷ lệ tốt nghiệp, làm sai lệch kết quả học tập, kết quả thi hoặc che giấu vi phạm để đạt thành tích.
Các hành vi học thay, thi hộ, đạo văn, sửa điểm, làm lộ đề thi, sử dụng công nghệ cao để gian lận, bao che hoặc lợi dụng chức vụ để tác động đến kết quả phải được phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.
Một nội dung đáng chú ý là yêu cầu đổi mới việc giao chỉ tiêu, đánh giá thi đua và khen thưởng trong các cơ sở giáo dục. Bộ GD&ĐT được giao rà soát các quy định liên quan theo hướng không tạo áp lực thành tích, không lấy riêng tỷ lệ người học khá, giỏi, tỷ lệ tốt nghiệp hoặc kết quả thi làm căn cứ xếp loại, khen thưởng tập thể, cá nhân.
Để ngăn chặn tiêu cực, Thủ tướng yêu cầu tăng cường cơ chế kiểm soát chéo, lưu vết hoạt động và kiểm tra độc lập tại những khâu có nguy cơ cao. Bộ GD&ĐT phải rà soát, hoàn thiện quy chế thi, kiểm tra, đánh giá; kịp thời điều chỉnh các quy định nhằm phòng ngừa phương thức gian lận mới, nhất là hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và thiết bị công nghệ cao để vi phạm quy chế.
Bộ GD&ĐT cũng được giao hướng dẫn sử dụng camera, thiết bị rà soát kim loại và các giải pháp kỹ thuật phù hợp tại những khu vực, khâu có nguy cơ cao, trước mắt tập trung vào kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia và kỳ thi tốt nghiệp THPT. Việc hướng dẫn phải hoàn thành trước ngày 31-12-2026.
Cùng với đó, Bộ cần xây dựng lộ trình triển khai kiểm tra, đánh giá và thi trên máy tính khi đủ điều kiện; nâng cao chất lượng ngân hàng câu hỏi, tăng cường bảo mật và bảo đảm đề thi có khả năng phân hóa, đánh giá đúng năng lực người học.
Việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu để phân tích, đối sánh kết quả học tập, kiểm tra, đánh giá và thi cũng được xác định là giải pháp quan trọng nhằm phát hiện, cảnh báo dấu hiệu bất thường và nguy cơ gian lận.
Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo các cơ sở giáo dục tổ chức kiểm tra, đánh giá và thi nghiêm túc, công bằng, khách quan; không chạy theo thành tích, không can thiệp trái quy định vào kết quả học tập, kết quả thi.
Người đứng đầu cơ sở giáo dục phải chịu trách nhiệm về việc bảo đảm liêm chính trong học tập, nghiên cứu khoa học, kiểm tra và đánh giá tại đơn vị.
