Bám buôn làng tìm học trò
Từ sáng sớm Chủ nhật, các cô giáo Trường Mẫu giáo Hoa Pơ Lang (xã Pờ Tó) bắt đầu lên đường đến nhà các học trò vắng học. Tại thôn Voòng Boong, điểm dừng chân đầu tiên của các cô là gia đình em Siu H’Min - một học sinh đã 3 hôm liên tiếp không tới trường.
Khi được hỏi nguyên nhân, chị Siu H’Yơi (mẹ em Siu H’Min) đáp: “Nhà mình nghèo, không có nương rẫy nên mấy hôm nay 2 vợ chồng đi chặt mía thuê. Do phải ở lại trên rẫy nhiều ngày nên mình đưa con đi cùng để tiện trông coi”.
Sau cuộc trò chuyện cởi mở, các cô giáo khuyên mẹ em Siu H’Min để con ở nhà với bà ngoại. Mỗi sáng, giáo viên sẽ đến tận nhà đón con đi học, chiều mẹ có thể nhờ hàng xóm đón giùm. Được phân tích cặn kẽ lại nhận được sự hỗ trợ, chị Siu H’Yơi cam kết tuần tới sẽ cho con quay lại trường.
Năm học 2025 - 2026, Trường Mẫu giáo Hoa Pơ Lang có 275 trẻ, trong đó trên 50% em là người Jrai. Cô Trần Thị Thu Hiền - Hiệu trưởng nhà trường - cho biết: Thời điểm này, tình trạng trẻ nghỉ học thường xuyên xảy ra, đỉnh điểm có thể vắng tới 1/3 số cháu. Nguyên nhân chủ yếu là do các em còn nhỏ, ở nhà không có người trông coi nên khi cha mẹ đi làm thuê thường cho con đi cùng để có thể chăm sóc.
“Để khắc phục tình trạng trên, Ban Giám hiệu nhà trường lập danh sách học sinh vắng học vào chiều thứ Sáu hằng tuần, gửi trưởng thôn để thông báo trên hệ thống loa của thôn.
Sáng Chủ nhật, giáo viên trực tiếp phối hợp với trưởng thôn đi từng nhà có trẻ vắng học nắm tình hình, tuyên truyền, nhắc nhở phụ huynh đưa con tới trường. Với những gia đình không có phương tiện chở con đi học, 1 trong 2 giáo viên phụ trách lớp sẽ trực tiếp đến nhà đưa đón các em” - cô Hiền cho biết.
Theo chị Nay H’Yuit - Chủ tịch Hội LHPN xã Pờ Tó, trước tình trạng học sinh vắng học nhiều vào mùa thu hoạch nông sản, UBND xã đã thành lập các tổ vận động gồm cán bộ các hội, đoàn thể xã, thôn, làng, thầy, cô giáo trực tiếp xuống các thôn nắm tình hình và vận động.
Riêng cán bộ Hội LHPN xã đã cùng các thành viên trong tổ đến trực tiếp vận động 19 hộ gia đình cho con quay trở lại lớp học. Nhờ vậy, hiện tình trạng học sinh vắng học giảm đáng kể...
Nỗ lực duy trì sĩ số học sinh
Tại xã Ia Tul, tình trạng học sinh vắng học mùa thu hoạch nông sản cũng là vấn đề nan giải nhiều năm nay. Thầy Võ Trí Hoàn - Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Quang Trung (xã Ia Tul) - cho biết: Năm học 2025 - 2026, trường có gần 500 học sinh, trong đó trên 90% là người dân tộc thiểu số. Do hoàn cảnh gia đình khó khăn, vào mùa thu hoạch thuốc lá, nhiều em nghỉ học, đi xiên lá cây thuốc lá lấy tiền công khoảng 150 - 200 nghìn đồng/ngày. Nhiều học sinh vì bố mẹ đi làm thuê, nên phải nghỉ học ở nhà trông em nhỏ.
Trước tình hình này, cùng với công tác tuyên truyền, nhà trường bố trí giáo viên dạy phụ đạo miễn phí ngoài giờ hoặc trái buổi giúp các em vắng học củng cố phần kiến thức bị thiếu hụt. Trường cũng huy động nguồn lực xã hội hóa trao tặng quà, đồ dùng học tập cho các em có hoàn cảnh khó khăn, tổ chức thêm các hoạt động ngoại khóa tạo hứng thú cho học sinh đến trường. Qua đó, không chỉ duy trì sĩ số học sinh mà còn nâng cao chất lượng dạy và học của trường.
Theo ông Vương Chí Thông - Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Ia Tul, toàn xã hiện có 4 trường mầm non, 4 trường tiểu học và THCS, với tỷ lệ học sinh người dân tộc thiểu số chiếm trên 90%. Phòng Văn hóa - Xã hội đã chỉ đạo các trường cử giáo viên chủ nhiệm bám lớp, bám làng, phối hợp với thôn, làng huy động học sinh đến lớp. Đồng thời, tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề về giải pháp duy trì sĩ số học sinh theo từng cụm trường để chia sẻ kinh nghiệm.
Bên cạnh đó, các thôn, làng lồng ghép tuyên truyền nâng cao nhận thức của phụ huynh, tạo điều kiện thuận lợi cho các em đến trường. Ông Thông nhấn mạnh: Chỉ khi có sự chung tay của cả gia đình - nhà trường - xã hội, công tác duy trì sĩ số học sinh mới không còn là nỗi trăn trở vào mỗi vụ mùa.