Khai phóng tri thức từ 'bình dân học vụ số'

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Năm 1945, khi đất nước vừa giành được độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động phong trào mang tên “bình dân học vụ” để dạy đại đa số người Việt biết chữ, nhằm thoát khỏi cảnh mù chữ kéo dài.

l4-info-5795jpg-2931-7220.jpg

Hàng triệu người lần đầu có cơ hội hiểu biết thế giới bằng con chữ. 80 năm sau, Việt Nam không còn tình trạng mù chữ, nhưng một dạng “mù lòa” mới lại đang hình thành, đó là mù công nghệ, mù dữ liệu, mù tri thức số. Do đó, “bình dân học vụ số” ra đời.

Phong trào “bình dân học vụ số” là một quyết sách mang tầm nhìn chiến lược. Không chỉ đơn thuần là đưa điện thoại thông minh đến tay người dân hay mở rộng dịch vụ công trực tuyến, mà là một nỗ lực toàn diện nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng và tư duy số cho toàn dân trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Những mục tiêu đưa ra rất rõ ràng: đến năm 2025, có 80% cán bộ, công chức, viên chức sử dụng thành thạo nền tảng số; 100% học sinh, sinh viên được đào tạo kỹ năng an toàn mạng; 40 triệu người trưởng thành được xác nhận đạt phổ cập tri thức về chuyển đổi số, kỹ năng số trên nền tảng VNeID. Đến năm 2026, những con số này sẽ tiệm cận toàn diện, bao phủ toàn quốc.

Nếu như phong trào “bình dân học vụ” vào năm 1945 khai sáng dân trí bằng con chữ thì 80 năm sau, Việt Nam bước vào cuộc cách mạng số mạnh mẽ, và một lần nữa với “bình dân học vụ số”, chúng ta bắt đầu từ gốc phổ cập tri thức về công nghệ, để không ai bị bỏ lại phía sau.

Nếu được thực thi đúng cách và đạt mục tiêu đặt ra, “bình dân học vụ số” không chỉ là một phong trào mà là cuộc cách mạng về nhận thức, tương tự những gì “bình dân học vụ” năm xưa đã làm. Bởi trong thế giới mà công nghệ đang thay đổi với tốc độ chóng mặt, nơi blockchain, trí tuệ nhân tạo (AI) và tài sản số đang định nghĩa lại cách con người sống, học và giao tiếp thì “xóa mù số” chính là bước đầu tiên để giữ lấy quyền làm chủ không gian số.

Công nghệ chuỗi khối (Blockchain) không còn là một khái niệm xa lạ của giới công nghệ. Nó là nền tảng để xây dựng sự minh bạch, phi tập trung, không thể bị giả mạo, điều mà bất cứ ai cũng cần trong các giao dịch, từ chứng nhận đất đai đến lịch sử học tập. Một hợp đồng thông minh trên blockchain có thể thay thế hàng chục thủ tục hành chính rườm rà phức tạp. Một ví điện tử phi tập trung có thể là “ngân hàng nhỏ” của người dân vùng sâu vùng xa. Còn AI, nếu hiểu đúng, không phải để thay thế con người, mà để mở rộng năng lực con người. Một nông dân có thể dùng AI để dự báo thời tiết chính xác hơn; một giáo viên có thể dùng AI để cá nhân hóa chương trình giảng dạy; một người dân bình thường có thể dùng AI để tìm việc, viết văn bản, thậm chí khởi nghiệp kinh doanh nhỏ.

Tài sản số, từ dữ liệu cá nhân, hình ảnh, cho đến giá trị tạo ra trên mạng đang trở thành dòng tài nguyên mới. Nếu người dân không được trang bị tri thức để nhận ra, bảo vệ và khai thác tài nguyên ấy, họ sẽ chỉ là những “người dùng” thụ động, đóng góp vào hệ sinh thái của người khác mà không nhận lại được giá trị xứng đáng. “Bình dân học vụ số” là bước đầu để mỗi người biết rằng mình cũng đang tạo ra giá trị số mỗi ngày và hoàn toàn có khả năng quản lý nó.

Tuy nhiên, để phong trào này thực sự đi vào cuộc sống và thành công, chúng ta cần nhiều hơn những chỉ tiêu, con số thống kê và báo cáo đẹp. Điều cần thiết là một hệ sinh thái học tập mở, nơi tri thức được lan tỏa một cách tự nguyện, khơi gợi niềm đam mê học hỏi thay vì áp lực về bằng cấp. Các nền tảng học tập số phải thân thiện, dễ sử dụng, tích hợp công nghệ blockchain để minh bạch quá trình học tập và dùng AI để cá nhân hóa lộ trình phát triển cho từng người. Hơn thế, phong trào cần sự tham gia của toàn xã hội: Chính phủ kiến tạo hành lang pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi; doanh nghiệp công nghệ cung cấp nền tảng, tài liệu và những giải pháp sáng tạo. Cộng đồng công nghệ sẽ trở thành những “thầy giáo số” chia sẻ kiến thức, tổ chức lớp học cộng đồng, thiết kế công cụ học nhanh, học vui, học sát thực tế.

Trong những năm tới, công nghệ sẽ tiếp tục phát triển với tốc độ vũ bão và nguy cơ xuất hiện một tầng lớp “bị bỏ lại” trong dòng chảy số hóa là hoàn toàn có thể xảy ra. “Bình dân học vụ số” chính là một chiếc cầu nối, kéo những người yếu thế trở lại, không bằng đặc ân, mà bằng sức mạnh của tri thức. Phong trào “bình dân học vụ số” kiên định với mục tiêu nhân văn, khai phóng và toàn dân, sẽ trở thành nền móng để xây một Việt Nam số tự tin, độc lập và mỗi người dân đều có khả năng làm chủ tương lai của chính mình.

Theo MINH PHONG (SGGPO)

Có thể bạn quan tâm

Sức bật mới cho vùng biên

Sức bật mới cho vùng biên

(GLO)- Thực hiện Kết luận số 81-TB/TW của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học nội trú tại các xã biên giới, cuối năm 2025, cả nước đã triển khai xây dựng 100 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS tại các tỉnh, thành phố có biên giới đất liền.

Thuế đất phi nông nghiệp, vì sao lơ là?

Thuế đất phi nông nghiệp, vì sao lơ là?

Một sắc thuế có từ lâu nhưng nhiều người không biết, không đóng. Đáng nói hơn là ngành thuế, vốn thường kiểm soát chặt chẽ các khoản thu, dường như cũng không sát sao... Nghịch lý liên quan đến thuế đất phi nông nghiệp khiến không ít người cảm thấy khó hiểu.

Vang mãi tiếng cồng chiêng

Vang mãi tiếng cồng chiêng

(GLO)- Từ ngày 30-10 đến 8-11, tại phường Pleiku, xã Biển Hồ và một số địa phương trên địa bàn tỉnh Gia Lai diễn ra chuỗi sự kiện Festival Cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026.

Khi chính quyền chủ động tìm đến người dân

Khi chính quyền chủ động tìm đến người dân

Vừa qua, UBND TP.HCM tổ chức lễ ra mắt ba mô hình chuyển đổi số mang tính tiên phong, sáng tạo và nhân văn, tập trung vào các lĩnh vực: kết nối giao thông công cộng; kết nối kho dữ liệu phục vụ giải quyết thủ tục hành chính; hỗ trợ người dân đăng ký khai tử tại nhà.

Đừng để trẻ em đơn độc trên không gian mạng

Đừng để trẻ em đơn độc trên không gian mạng

(GLO)- Không gian mạng mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ bắt nạt, dụ dỗ, lừa đảo và xâm hại trẻ em. Bảo vệ trẻ trên môi trường số không thể chỉ trông chờ vào kỹ năng tự phòng vệ, mà cần trách nhiệm chung của gia đình, nhà trường, doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội.

Từ sự kiện đến công nghiệp văn hóa

Từ sự kiện đến công nghiệp văn hóa

Không chỉ là công cụ kích cầu du lịch, các concert, lễ hội, chương trình nghệ thuật lớn... còn có thể tạo thị trường cho nghệ sĩ, nhà sản xuất chương trình, doanh nghiệp công nghệ sân khấu, thiết kế, truyền thông, quảng cáo và nhiều ngành nghề sáng tạo khác cùng phát triển.

Gìn giữ giá trị thật

Gìn giữ giá trị thật

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 37/CT-TTg (ngày 20-10) về tăng cường phòng, chống gian lận thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo, nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm học thật, thi thật, đánh giá thật.

Góp xanh cho Trường Sa

Góp xanh cho Trường Sa

(GLO)- Tiếp tục đồng hành cùng chương trình “Xanh hóa Trường Sa”, ngành chức năng tỉnh Gia Lai vừa bàn giao hơn 11.000 cây dừa giống Tam Quan cho Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân.

Chuyển từ trao tặng sang trao cơ hội

Chuyển từ trao tặng sang trao cơ hội

Một phần quà có thể giúp gia đình vượt qua tháng khó, còn một chỗ học nghề, việc làm, thẻ bảo hiểm y tế hay mái nhà vững chãi sẽ giúp họ đứng vững lâu dài. Giảm nghèo bền vững vì thế là sự dịch chuyển từ trao tặng sang trao cơ hội,...

Kích cầu du lịch

Kích cầu du lịch

(GLO)- HĐND tỉnh Gia Lai vừa thông qua 2 nghị quyết về hỗ trợ thu hút khách quốc tế qua các chuyến bay charter (thuê chuyến) và phát triển du lịch cộng đồng. Đây là những chính sách rất đáng chú ý trong nỗ lực đưa du lịch trở thành một động lực phát triển của tỉnh nhà.

Thu hút nhân tài, khơi thông nguồn lực phát triển

Thu hút nhân tài, nhân lên nguồn lực phát triển

(GLO)- 80 năm trước, trong thư “Tìm người tài, đức”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định vai trò đặc biệt của nhân tài đối với sự nghiệp kiến thiết đất nước. Tư tưởng đó tiếp tục được phát triển trong Kết luận số 105-KL/TW, đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ việc thu hút, trọng dụng nhân tài.

Khơi thông giá trị bản quyền

Khơi thông giá trị bản quyền

Tại hội nghị tổng kết việc thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan vừa tổ chức tại Hà Nội, Bộ VH-TT-DL nhận định, sau hơn 20 năm thực thi và qua nhiều lần sửa đổi, pháp luật về sở hữu trí tuệ đã tạo nền tảng quan trọng cho việc bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan.

Bảo vệ trẻ em

Bảo vệ trẻ em

(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026-2030. 

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

'Phiếu tín nhiệm' của quốc tế với Việt Nam

Trong bối cảnh kinh tế - địa chính trị thế giới biến động phức tạp, khó lường, hơn 50 tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài mà chúng ta thu hút được trong 9 tháng qua không chỉ lập kỷ lục cao nhất từ trước đến nay mà đó chính là một "phiếu tín nhiệm" của quốc tế dành cho VN.

null