(GLO)- Người dân xã Ia Rsai (huyện Krông Pa) vừa thu hoạch xong vụ mè với năng suất cao gấp đôi, gấp ba mọi năm. Thế nhưng, đằng sau niềm vui được mùa là bao nỗi lo của người dân lẫn chính quyền bởi sản xuất nông nghiệp ở xã vùng III này vẫn phụ thuộc phần lớn vào thời tiết và sự thất thường của thị trường.
Được mùa, mất giá
Gia đình ông Kpă Cheng (buôn E Kia) năm nay xuống giống 1 ha mè và thu được 20 bao. Ông cho biết, nếu phơi khô, làm sạch còn được khoảng 17 bao (mỗi bao tương đương 50 kg). Như vậy, 1 ha mè năm nay gia đình ông thu 7-8 tạ hạt. Đây là năng suất cao nhất từ trước đến nay đối với cây mè ở Ia Rsai. “Những năm trước, 1 ha thường chỉ thu được 3-4 tạ, năm mất mùa chỉ được 1-2 tạ/ha”-ông Cheng cho biết.
 |
| Nông dân Ia Rsai được mùa mè. Ảnh: N.B |
Vụ mè vừa qua, gia đình ông Rơ Ô Gai (buôn Chư Jú) trồng 5 ha mè, thu được trên 50 bao khô. Với giá bán hiện tại là 24-25 ngàn đồng/kg, mỗi ha mè trung bình lãi được 13-17 triệu đồng. Ông Nguyễn Đình Thuận-Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Ia Rsai, cho biết, với mức giá này, người nông dân đã có lãi vì trồng mè không phải đầu tư phân bón, thuốc bảo vệ thực vật.
Ông Thuận cho biết thêm, năm nay mè được mùa là do có mưa nhiều và sớm. Cây mè rất thích hợp với thời tiết ẩm, cứ mưa nhiều là phát triển tốt. Vụ mè năm nay, toàn xã Ia Rsai gieo trồng được 233 ha/250 ha theo kế hoạch. Vui vì được mùa nhưng cây mè cũng như nhiều sản phẩm nông nghiệp khác trên địa bàn xã không tránh khỏi quy luật được mùa mất giá. “Năm ngoái, mè có giá 40-45 ngàn đồng/kg. Năm nay, mới đầu vụ nhưng giá mè sụt giảm gần một nửa. Tuy có lãi nhưng người nông dân vẫn chịu thiệt thòi vì thị trường đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp nói chung không ổn định”-ông Thuận nói.
Nhiều khó khăn
Không chỉ giá cả nông sản bấp bênh, sản xuất nông nghiệp ở xã vùng III Ia Rsai còn phụ thuộc rất lớn vào thời tiết. Vì thế, chính quyền luôn phải cân nhắc trồng cây gì, nuôi con gì để tránh thiệt hại cho nông dân. “Cái khó là sau vụ mè, xã chưa biết trồng cây gì. Nếu trồng bắp sẽ có 2 khả năng: trúng mùa gió Tây bắp không đậu trái, hoặc mưa quá không thu hoạch được bắp sẽ lên mầm. Mà cây bắp không như cây mè, phải đầu tư phân bón, giống, thuốc trừ sâu, nếu năng suất không đạt sẽ ảnh hưởng đến thu nhập của người dân. Còn nếu xã không định hướng, người dân tiếp tục trồng mì thì sản phẩm nông nghiệp này cũng rất bấp bênh. Hiện xã vẫn còn hơn 100 ha mì vụ mùa 2016 chưa thu hoạch được vì mưa nhiều không có đường vào”-ông Nguyễn Đình Thuận nêu những khó khăn.
Theo chính quyền địa phương, do phụ thuộc nhiều vào thời tiết nên xã rất khó chủ động trong sản xuất nông nghiệp. Xã vẫn chưa tìm ra loại cây trồng chủ lực nào phù hợp với tình hình thời tiết thất thường lẫn điều kiện đất đai có nguy cơ sa mạc hóa của vùng này để giúp người nông dân vươn lên thoát nghèo. “Nếu không có giải pháp đột phá, kinh tế nông thôn sẽ khó phát triển”-ông Thuận chia sẻ. Cũng theo Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Ia Rsai, giải pháp cấp bách hiện nay là khảo sát mở đường nội đồng để người dân vẫn có thể vào vùng sản xuất để thu hoạch khi có mưa xuống. Ngoài ra, cần có phương án khảo sát lại hiện trạng đất đai đang có nguy cơ sa mạc hóa để có phương án cải tạo đất, giúp người dân yên tâm đầu tư sản xuất, tránh rủi ro cao trong nông nghiệp. “Chính quyền các cấp cũng cần quan tâm tới việc chuyển đổi mục đích đất rừng sang đất nông nghiệp để người dân làm bìa đỏ, có cơ sở vay vốn ưu đãi để đầu tư sản xuất. Thực tế, nhiều hộ dân đã mất rẫy vào tay tư thương do phụ thuộc hoàn toàn vào vốn đầu tư sản xuất nông nghiệp của họ”-ông Thuận nói thêm.
Là một xã anh hùng nhưng đến nay, tỷ lệ hộ nghèo của Ia Rsai vẫn chiếm tới 42,5%. Mặc dù được thụ hưởng nhiều chính sách ưu đãi của Nhà nước đối với một xã vùng III nhưng với hiện trạng đất đai và những khó khăn trong sản xuất như hiện nay, người dân xã Ia Rsai rất cần sự quan tâm và những giải pháp đột phá của chính quyền địa phương để vươn lên thoát nghèo.
Nguyên Bình
