Hành trình bền bỉ cùng cây dược liệu và truyền lửa khởi nghiệp

Ông đồng thời là người truyền cảm hứng khởi nghiệp cho thế hệ trẻ, với niềm tin rằng kinh doanh chỉ vững khi bắt đầu từ cái tâm.

Khởi đầu từ đam mê với cây thuốc

* Cách đây chừng 20 năm, khi nhắc đến khởi nghiệp ở Gia Lai, người ta thường nghĩ đến nông nghiệp, lâm nghiệp hay năng lượng. Còn cây thảo dược dường như vẫn là “vùng đất trống”. Vì sao ông lại quyết định theo con đường đầy thử thách này?

- Gia Lai là nơi có khí hậu, thổ nhưỡng ưu ái cho cây dược liệu phát triển với hàng trăm loài quý hiếm như nấm linh chi, nấm cổ cò, lan kim tuyến, sa nhân, đương quy, đinh lăng, diệp hạ châu…

Bên cạnh đó, bố tôi là một võ sư, đồng thời là thầy thuốc y học cổ truyền. Từ nhỏ, tôi đã quen với hình ảnh bố bốc thuốc cứu người, nên ước mơ nối nghiệp đã nhen nhóm từ sớm. Khi có cơ hội, tôi quyết định theo đuổi con đường này - tạo ra những sản phẩm chăm sóc sức khỏe khác biệt từ nguồn dược liệu quê hương.

* Giữa thời buổi mà ai cũng sợ hàng giả và quảng cáo quá đà, nhất là sản phẩm chăm sóc và bảo vệ sức khỏe, đâu là bí quyết để Trường Sinh Group giữ được niềm tin của người tiêu dùng?

- Tôi luôn tin rằng muốn người khác tin, mình phải trung thực! Từ khâu trồng trọt, chế biến đến phân phối, mọi quy trình của chúng tôi đều minh bạch và kiểm soát chặt chẽ. Người tiêu dùng ngày nay rất tỉnh táo, họ không tin lời quảng cáo hoa mỹ, mà tin vào hiệu quả thực tế của sản phẩm.

Trước khi sản xuất, chúng tôi dành nhiều năm nghiên cứu công dụng của hàng nghìn cây dược liệu, tìm hiểu các bài thuốc dân gian, thuốc gia truyền, học hỏi từ những thầy thuốc giỏi y học cổ truyền khắp cả nước. Tôi cũng sang các nước có nền y học cổ truyền phát triển như Trung Quốc, Nhật Bản… để tiếp cận công nghệ và quy trình sản xuất hiện đại.

Đặc biệt, chúng tôi xây dựng vùng nguyên liệu khoảng 100 ha, liên kết với người dân trồng các loại cây dược liệu ngay tại Gia Lai và các tỉnh lân cận. Năm 2016, Trường Sinh Group khánh thành nhà máy chế biến dược liệu y học cổ truyền công nghệ cao đạt chuẩn GMP (thực hành sản xuất tốt) đầu tiên tại tỉnh Gia Lai và khu vực Tây Nguyên, với tổng vốn đầu tư 700 tỷ đồng, công suất chế biến 5.000 tấn/năm theo chuỗi tuần hoàn khép kín, tạo việc làm cho hơn 500 lao động địa phương.

Thời điểm đại dịch Covid-19, nhiều DN lao đao, nhưng Trường Sinh Group lại nổi bật với các sản phẩm hỗ trợ phòng, điều trị viêm phổi cấp. Đây cũng là bước đầu khẳng định vị thế của Trường Sinh trong ngành dược.

Làm doanh nghiệp là hành trình gieo hạt. Gieo điều tử tế hôm nay, ngày mai sẽ nở thành phồn thịnh”.

Ông Phan Thanh Thiên

Sâm Ngọc Linh - Hành trình vì người dân và rừng xanh

* Gần đây, Trường Sinh Group đầu tư mạnh vào trồng và bao tiêu sâm Ngọc Linh, loại dược liệu được mệnh danh là “quốc bảo Việt Nam”. Ông nhìn nhận thế nào về việc phát triển vùng nguyên liệu gắn với đời sống người dân với hướng đi này?

- Tôi luôn tin rằng, nếu không bắt đầu từ người nông dân, mọi chuỗi giá trị đều thiếu nền móng. Khi đầu tư phát triển vùng trồng sâm Ngọc Linh, chúng tôi không chỉ nghĩ đến nguyên liệu cho sản xuất, mà muốn cùng người dân tạo ra sinh kế bền vững.

Khi bà con có thu nhập ổn định, họ sẽ trở thành “người giữ rừng”, góp phần bảo tồn hệ sinh thái và nguồn gen quý. Đó là mối quan hệ 2 chiều: DN có nguồn dược liệu sạch - người dân có cuộc sống ổn định. Tôi coi đó là một mô hình phát triển bền vững thực thụ chứ không chỉ là hợp đồng kinh tế.

* Có người cho rằng “Việt Nam là vương quốc của cây thuốc, nhưng y học cổ truyền vẫn chưa phát triển tương xứng”. Ông nghĩ sao về điều này?

- Tôi đồng tình. Chúng ta có nguồn tài nguyên dược liệu rất phong phú, nhưng còn thiếu chiến lược phát triển bài bản và đồng bộ. Nhiều vùng trồng dược liệu còn tự phát, chưa gắn kết với DN để tạo ra chuỗi giá trị chế biến và thị trường. Bên cạnh đó, thị trường sản phẩm chăm sóc sức khỏe bị “nhiễu” bởi các sản phẩm kém chất lượng, khiến người tiêu dùng mất niềm tin - điều này gây khó khăn cho những DN làm thật.

Muốn thay đổi, chúng ta cần phải coi ngành dược liệu là một trụ cột của nền kinh tế xanh, có cơ chế khuyến khích DN đầu tư dài hạn vào nghiên cứu và chế biến sâu. Khi đó, cây dược liệu Việt Nam mới thực sự trở thành “tài sản quốc gia”.

Ông Phan Thanh Thiên đã đạt nhiều thành công với Trường Sinh Group, được tặng thưởng danh hiệu cao quý: Huân chương Lao động hạng Ba (năm 2025); Giải thưởng Sao Đỏ (năm 2019); nhiều bằng khen của Trung ương và tỉnh trong hoạt động sản xuất kinh doanh, an sinh xã hội…

Truyền lửa cho doanh nhân trẻ

* Là Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Gia Lai, ông được xem là người truyền lửa cho cộng đồng khởi nghiệp. Theo ông, các doanh nhân trẻ hôm nay đang thiếu điều gì nhất, kiến thức, vốn hay cơ hội?

- Tôi thì không nghĩ như vậy. Tôi cho rằng, cái thiếu lớn nhất ở các bạn trẻ khởi nghiệp không phải vốn hay kiến thức, mà là sự kiên trì. Ngày nay, khởi nghiệp dường như “dễ” bắt đầu hơn, nhưng cũng dễ khiến người trẻ nản lòng. Nhiều bạn muốn thành công nhanh, nên khi gặp trở ngại lại bỏ cuộc. Không có thành công nào đến từ may mắn. Muốn đi xa, phải bền chí và đừng quên nuôi dưỡng cái tâm trong kinh doanh.

* Sau hơn 20 năm bươn chải từ những khó khăn tưởng chừng “chạm đáy”, nếu một doanh nhân trẻ tìm đến ông để xin một lời khuyên ngắn gọn, ông sẽ nói gì?

- (Cười). Trước khi trả lời, cho tôi kể một chút về mình. Tôi là con trưởng trong gia đình nghèo có 5 anh chị em. Bố thường xuyên đi làm xa, một mình mẹ tôi tảo tần lo toan. Nên từ năm 5 - 6 tuổi, tôi đã biết giúp mẹ việc nhà, 10 tuổi đã đi bộ 4 km đến trường, rồi tranh thủ buổi chiều mua bán rau, cám gạo, phế liệu… Những năm tháng đó rèn cho tôi nghị lực và sự kiên cường.

Sau khi xuất ngũ và lập gia đình vào năm 1997, tôi và vợ khởi nghiệp bằng nghề thu mua nông sản xuất khẩu, buôn bán phân bón. Việc kinh doanh thời điểm ấy rất thuận lợi. Nhưng đến năm 2000, khủng hoảng kinh tế toàn cầu khiến giá nông sản rớt thê thảm, lãi suất vốn vay tăng vọt, có lúc lên đến 17%... Từ một DN đang phát đạt, chúng tôi rơi xuống vực thẳm và chìm trong nợ nần, buộc phải giải thể công ty. Đó là cú ngã đau đớn. Nhưng thay vì bỏ cuộc, tôi coi đó là bài học quý. Từ thất bại, tôi học được cách đứng dậy, điềm tĩnh hơn, cẩn trọng hơn, và chính điều đó giúp tôi có được Trường Sinh của ngày hôm nay.

Trở lại với câu hỏi trong trường hợp một doanh nhân trẻ tìm đến xin một lời khuyên, nếu phải nói một câu, tôi sẽ nói: “Ngã ở đâu, đứng dậy ở đó - đừng bao giờ buông bỏ chính mình”.

* Ông luôn dành nhiều tâm huyết cho thế hệ khởi nghiệp mới. Ông kỳ vọng gì ở lớp doanh nhân trẻ hôm nay?

- Tôi rất trân trọng và kỳ vọng vào thế hệ trẻ. Các bạn có kiến thức, tư duy toàn cầu, năng động và sáng tạo. Nhưng tôi luôn nhấn mạnh với các bạn 3 yếu tố nền tảng cho khởi nghiệp: Bản lĩnh, sự tử tế, tinh thần học hỏi.

Tri thức là vũ khí, nhưng bản lĩnh mới là tấm khiên. Doanh nhân trẻ cần hiểu rằng khởi nghiệp không chỉ để làm giàu, mà là tạo ra giá trị cho xã hội. Kinh doanh có trách nhiệm nghĩa là biết chia sẻ lợi ích, bảo vệ môi trường, đồng hành cùng cộng đồng. Khi làm điều tử tế, bạn không chỉ tạo dựng thương hiệu cho DN, mà còn truyền được niềm tin - điều quý giá nhất trong thương trường.

* Xin cảm ơn ông!