(GLO)- Khi bà Đoàn Thị Niềm-chủ một cơ sở thu mua, ký gửi nông sản tại thôn 4, xã Ia Krái, huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai tuyên bố vỡ nợ, hàng chục hộ dân ký gửi cà phê như “chết đứng”.
Ngày 12-5, rất đông người dân bao vây ngôi nhà của ông bà Tưởng Công Kỳ-Đoàn Thị Niềm để đòi nợ tiền ký gửi cà phê hạt. Dựa đầu vào vách tường nhà bà Niềm, bà Võ Thị Phượng (trú tại xã Ia Krái) vẫn chưa tin việc bà Niềm tuyên bố vỡ nợ là sự thật. “Chúng tôi vay mượn tiền của họ hàng mua 25 tấn cà phê trị giá hơn 1 tỷ đồng rồi ký gửi cho gia đình bà Niềm, ngờ đâu bà ấy tuyên bố vỡ nợ do làm ăn thua lỗ. Giờ có bán nhà cũng không đủ trả nợ”-bà Phượng nói.
 |
| Hàng chục nông dân đang điêu đứng khi bà Đoàn Thị Niềm tuyên bố vỡ nợ. Ảnh: N.T |
Dưới ánh nắng gay gắt của vùng biên, khuôn mặt ông Phạm Văn Khiêm (trú tại xã Ia Krái) như đờ đẫn: “Cách đây 6 tháng, khi thu hoạch xong cà phê, gia đình tôi ký gửi cho nhà bà Niềm gần 10 tấn cà phê nhân, nhưng chỉ mới cắt giá bán gần 1 tấn, còn lại 9 tấn vẫn để ở đây chờ được giá sẽ bán. Mấy bữa nay nghe giá cà phê tăng trở lại, tôi định xuống cắt giá bán để trả nợ và mua phân bón đầu tư cho vụ tới thì bất ngờ nghe tin bà Niềm tuyên bố vỡ nợ. Tính theo giá thị trường hiện nay, 9 tấn cà phê của tôi trị giá khoảng hơn 320 triệu đồng. Bà Niềm làm giấy xin trả nợ dần nhưng chính bà ấy cũng không nói được là khi nào sẽ trả hết”.
Xung quanh nhà bà Niềm, hàng chục nông dân khác đã ký gửi hoặc cho bà Niềm vay mượn cà phê cũng như đang ngồi trên đống lửa. Nhiều người trong số đó cho biết, cơ sở thu mua nông sản này hoạt động đã hơn 6 năm.
Những năm trước, gia đình bà Niềm rất uy tín trong việc chi trả tiền cà phê ký gửi. Khi gia đình bà Niềm tuyên bố vỡ nợ, hàng chục người dân điêu đứng. Người ký gửi nhiều nhất là 48 tấn, người ít nhất vài tạ. Phần lớn nông dân đã ký gửi cà phê cho gia đình bà Niềm đều trú tại xã Ia Krái; không ít người là họ hàng với gia đình bà Niềm. Được biết, kho chứa hàng của gia đình bà Niềm đã trống rỗng.
Ông Nguyễn Văn Thiên (trú tại thôn 4, xã Ia Krái) bàng hoàng: “Tôi đã cảnh giác mấy kiểu ký gửi cà phê này rồi vì từng đi ký gửi rồi người ta tuyên bố vỡ nợ, đến nay cả hơn 5 năm chưa đòi lại được một đồng. Có ngờ đâu lại gặp bà Niềm. Cách đây hơn 1 tháng, bà Niềm có lên hỏi mượn gia đình tôi 7,6 tấn cà phê nhân về để trộn với cà phê xấu của bà. Gia đình có xuống bán 2 tấn, còn 5,6 tấn chưa kịp bán thì bà tuyên bố vỡ nợ”.
Theo ông Nguyễn Ngọc Đoài-Phó Trưởng Công an xã Ia Krái thì sau khi vụ việc xảy ra, Công an huyện Ia Grai đã phối hợp với Công an xã Ia Krái và chính quyền địa phương để đảm bảo tình hình an ninh trật tự trên địa bàn, tránh các trường hợp đáng tiếc xảy ra. “Trước đó, khoảng 16 giờ ngày 11-5, ông Tưởng Công Kỳ và bà Đoàn Thị Niềm đến trụ sở nộp đơn trình báo vỡ nợ do thua lỗ trong khi mua bán nông sản. Theo xác minh ban đầu, gia đình bà Niềm đang nợ 47 hộ dân hơn 200 tấn cà phê nhân và một số tiền mặt, tổng trị giá là 7,5 tỷ đồng nhưng không có khả năng chi trả. Hiện tại gia đình bà Niềm vẫn ở tại địa phương và thông báo sẽ tìm mọi cách chi trả số tiền nói trên. Sau khi xảy ra việc người dân đến bao vây quanh nhà, gia đình bà Niềm đã thanh toán được hơn 4,3 tỷ đồng cho 24 hộ dân mà cơ sở này nợ. Những nông dân được bà Niềm trả tiền đều ký vào danh sách đã được trả nợ do Công an lập. Để có tiền trả, bà Niềm lấy từ số tiền dân nợ của gia đình, ngoài ra là tiền thỏa thuận đất đai giữa gia đình bà Niềm với chủ nợ”- ông Đoài cho biết.
Nguyễn Tú
| Lý giải về hình thức ký gửi cà phê hạt, ông Nguyễn Minh Đường-Giám đốc Công ty TNHH Xuất khẩu Nông sản Tây Nguyên cho biết: Với những cơ sở, đại lý thu mua nông sản thì việc nhận ký gửi cà phê của người dân thực chất chỉ là “dùng mỡ nó rán nó”. Nguyên nhân là đa phần những cơ sở, đại lý này vốn ít, thậm chí không có vốn. Sau khi thu hoạch cà phê, người dân thường ký gửi đại lý, cơ sở thu mua chờ lên giá cao mới bán kiếm lời. Hoặc để có tiền phục vụ sản xuất, tiêu dùng, người dân đến đại lý thu mua cà phê ký gửi cà phê để ứng tiền trước và chịu lãi suất mà đại lý đưa ra, khi được giá thì mới bán. Với hình thức ký gửi này, người nông dân đã chấp nhận việc cơ sở, đại lý tùy ý sử dụng cà phê hạt của mình đã ký gửi, chỉ cần có thỏa thuận miệng hoặc giấy xác nhận đã ký gửi hạt cà phê. Sau khi nhận số cà phê ký gửi, cơ sở, đại lý thu mua có thể đem số cà phê đó mua bán trên thị trường hoặc dùng vào mục đích riêng; khi cà phê ký gửi đã mua bán hết nhưng không thu được đủ số vốn ban đầu dẫn đến vỡ nợ. Để tránh bị vỡ nợ hoặc bị lừa đảo, người trồng cà phê cần cẩn trọng trong lựa chọn cơ sở, đại lý có uy tín được cơ quan chức năng thẩm định để ký gửi cà phê hạt. |
