Bệnh khảm lá virus trên cây sắn ở Gia Lai: Chớ 'tham bát, bỏ mâm'

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Gần 120ha sắn ở Gia Lai bị nhiễm bệnh khảm lá virus. Con số này sẽ còn tăng cao và nhanh bởi nông dân nơi đây vẫn mang tâm lý "còn nước còn tát" - không nỡ tiêu hủy diện tích sắn bị bệnh nặng theo khuyến cáo.
Ngành nông nghiệp: Phải mạnh dạn tiêu hủy
Bệnh khảm lá virus trên cây sắn ở Gia Lai mới được phát hiện từ vụ sắn năm 2018, tập trung tại các huyện Phú Thiện, Ia Pa, Krông Pa, Chư Pưh và thị xã Ayun Pa. Triệu chứng của bệnh này là lá cây sắn bị xoăn, vàng lá, không cho củ hoặc chất lượng củ thấp. Theo các chuyên gia nông nghiệp thì nguyên nhân gây bệnh là do virus khảm lá gây ra, mà nguyên nhân chính là do khâu chọn giống.
Triệu chứng của bệnh trên lá
Triệu chứng của bệnh trên lá
Tại Gia Lai, giống sắn HL-S11 bị nhiễm bệnh nặng nhất, bên cạnh các giống khác như KM419 và K98/5. Giống HL-S11 do Công ty Cổ phần Nông sản thực phẩm Việt Nam (đóng tại huyện Ia Pa) đưa về trồng thử nghiệm. Tuy nhiên không ít hộ dân đã tự ý mua giống sắn này tại các tỉnh Đông Nam Bộ về trồng, khiến bệnh xuất hiện và lây lan sang các giống sắn khác.
Theo ông Hà Ngọc Uyển - Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và BVTV (Sở NN-PTNT Gia Lai) thì, hiện chưa có thuốc đặc trị đối với bệnh khảm lá virus trên cây sắn, trong khi tốc độ lan truyền bệnh rất nhanh. Môi trường truyền bệnh là loài bọ phấn trắng, truyền bệnh qua hình thức hút nhựa cây.
Cũng theo ông Uyển, khi xử lý cần phân loại độ tuổi của sắn cũng như tỷ lệ nhiễm bệnh. Đối với loại dưới 3 tháng tuổi, mới hình thành củ nhưng bị nhiễm bệnh trên 50% thì khuyến cáo bà con phải nhổ toàn bộ để tiêu hủy tàn dư, tránh lây lan vì những diện tích này gần như không cho củ; với cây sắn trên 5 tháng tuổi, nếu tỷ lệ bệnh khoảng 70% thì nhổ cục bộ những cây bị nặng, chăm sóc những cây còn lại và tiến hành thu hoạch sớm, tận thu dù chất lượng kém để giảm bớt thiệt hại. Tuy nhiên, sau khi thu hoạch xong cũng phải tiêu hủy toàn bộ số cây sắn này.
Trước tình hình trên, ngoài việc khuyến cáo, tuyên truyền, vận động người dân phá bỏ cây sắn nhiễm bệnh, các huyện đã chỉ đạo các địa phương có diện tích sắn nhiễm bệnh, chủ động bố trí và hỗ trợ kinh phí cho nông dân trong việc tiêu hủy theo Nghị định 02/2017/NĐ-CP của Chính phủ, tức 4 triệu đồng/ha. Trong trường hợp các xã không thể cân đối được kinh phí thì báo cáo để Ủy ban nhân dân huyện xem xét, hỗ trợ.  
Nông dân còn nước còn tát
Huyện Phú Thiện là địa phương có diện tích sắn bị nhiễm bệnh khảm lá virus nhiều nhất tỉnh Gia Lai, với 56,7 ha, tập trung tại hai xã Chrô Pơnan và Ia Hiao. Theo ông Bùi Trọng Thành - Trưởng phòng NN-PTNT huyện, sau khi phát hiện ra virus khảm lá sắn vào đầu tháng 9/2018, huyện đã thành lập ban chỉ đạo, đồng thời phân công nhiệm vụ cho các thành viên ban chỉ đạo tăng cường công tác kiểm tra, rà soát từng diện tích của từng hộ trên địa bàn, xác định diện tích cũng như mức độ nhiễm bệnh để đề xuất các giải pháp xử lý.
Tuy nhiên, thời điểm hiện tại giá sắn đang cao (2.400 - 2.500 đồng/kg sắn tươi). Trừ chi phí thì mỗi ha sắn lãi không dưới 40 triệu đồng. Do vậy, nông dân trù trừ không nỡ nhổ bỏ, tiêu hủy diện tích sắn bị nhiễm bệnh.
Hộ ông Phan Văn Quang (thôn Yên Phú 2B, xã Chrô Pơnan, huyện Phú Thiện) là một điển hình. Ông Quang cho biết: Ban đầu, bệnh xuất hiện trên diện tích nhỏ, sau đó nhanh chóng lan ra khiến toàn bộ 3ha của gia đình bị nhiễm, với mức nhiễm hiện tại khoảng 70%. Chưa hết, bệnh còn lan sang nhiều vườn sắn của các hộ lân cận.
Toàn bộ 3ha sắn của gia đình ông Quang bị nhiễm bệnh nặng
Toàn bộ 3ha sắn của gia đình ông Quang bị nhiễm bệnh nặng
"Đến nay, cây sắn sắp bước vào thời kỳ thu hoạch, nhưng nhiều cây không có củ, hoặc củ rất ít. Năng suất và chất lượng sắn năm nay chắc chắn sẽ rất thấp, vì củ gần như không có. Dù vậy, gia đình tôi vẫn cố gắng để lại, thu được ít nào hay ít nấy, để vớt vát chút vốn đầu tư”, ông Quang nói.
Chính tâm lý “vớt vát” của không ít người như ông Quang, khiến diện tích sắn nhiễm bệnh khảm lá virus ngày càng gia tăng. Do vậy, ngành nông nghiệp tỉnh Gia Lai đã tăng cường chỉ đạo, đôn đốc các địa phương thành lập các ban chỉ đạo, quyết liệt xử lý theo hình thức tiêu hủy toàn bộ diện tích sắn nhiễm bệnh trên 70% và tổ chức tiêu hủy cục bộ đối với diện tích sắn nhiễm bệnh dưới 70%. Tuy nhiên đến nay, mới chỉ có khoảng 6ha sắn nhiễm bệnh khảm lá virus bị tiêu hủy trên địa bàn tỉnh Gia Lai.
Cây sắn bệnh gần như không có củ
Cây sắn bệnh gần như không có củ
Ông Hà Ngọc Uyển, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Gia Lai cho biết, so với yêu cầu chỉ đạo của huyện Phú Thiện thì tiến độ thực hiện việc xử lý, tiêu hủy diện tích sắn nhiễm bệnh khảm lá virus còn rất chậm. Nguyên nhân chủ yếu do tâm lý của người dân không muốn phá bỏ. Do đó, cán bộ nông nghiệp ở cấp xã, cấp huyện cần tăng cường công tác tuyên truyền vận động bà con, giúp bà con có nhận thức rõ về căn bệnh nguy hiểm này để từ đó không còn tâm lý "tham bát bỏ mâm". Bên cạnh đó, các địa phương cần có chính sách hỗ trợ tài chính cho bà con nông dân sau khi phá bỏ những diện tích sắn này.
Ông Hà Ngọc Uyển: “Chúng tôi nghiêm cấm tất cả hành vi mua bán giống từ các vùng nhiễm bệnh hoặc từ nơi khác bị nhiễm bệnh về trong tỉnh. Với những vụ tiếp theo, bà con cần nghe khuyến cáo của cơ quan chuyên môn, của địa phương để trồng những giống sắn không bị nhiễm bệnh, đây là vấn đề quan trọng nhằm hạn chế việc lây lan bệnh khảm lá virus nói riêng và các bệnh khác nói chung cho các vụ sau”.
Lam Giang (Nông nghiệp Việt Nam)

Có thể bạn quan tâm

Đưa đặc sản địa phương vào giỏ quà tết

Đưa đặc sản địa phương vào giỏ quà tết

(GLO)- Thị trường giỏ quà, hộp quà tết năm nay ghi nhận sự vào cuộc chủ động của nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất. Xu hướng chung là giỏ quà, hộp quà được thiết kế dựa trên tiêu chí thiết thực, sản phẩm có chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và mang đậm bản sắc địa phương.

Tăng cường ứng dụng tưới tiết kiệm nước: Nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp

Tăng cường ứng dụng tưới tiết kiệm nước: Nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp

(GLO)- Trước tác động của biến đổi khí hậu, tình trạng khô hạn và thiếu nước tưới, nông dân Gia Lai đang từng bước thay đổi tập quán canh tác, tăng cường ứng dụng các hình thức tưới tiết kiệm nước nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và hướng tới nông nghiệp bền vững.

Rẫy chung ở Đak Đoa

Rẫy chung ở Đak Đoa

(GLO)- Giữa những đồi cà phê vào độ chín rộ ở xã Đak Đoa, có những khu rẫy không thuộc về riêng một hộ nào. Đó là rẫy chung - mảnh đất “không chia phần” của cộng đồng, nơi bà con cùng góp công vun trồng, chăm sóc qua từng mùa, lặng lẽ tích lũy thành nguồn lực chung để lo việc thôn, việc làng.

Người nông dân tại khu vực Tây Gia Lai đang chăm sóc vườn hoa lay ơn trong điều kiện thời tiết lạnh kéo dài trước Tết Nguyên đán 2026.

Người trồng hoa lay ơn Tây Gia Lai thấp thỏm vì thời tiết lạnh

(GLO)- Còn khoảng hơn một tháng nữa là đến Tết Nguyên đán, thời điểm này người trồng hoa lay ơn đang tập trung chăm sóc để hoa nở đúng dịp Tết. Song gần đây, thời tiết khu vực Tây Gia Lai xuất hiện lạnh kéo dài khiến người trồng hoa lay ơn không khỏi lo lắng về nguy cơ hoa nở “lệch vụ Tết”.

Điểm tựa cho nông dân dân tộc thiểu số

Điểm tựa cho nông dân dân tộc thiểu số

(GLO)- Các cấp Hội Nông dân trong tỉnh trở thành điểm tựa cho hội viên, đặc biệt là nông dân dân tộc thiểu số. Thông qua hỗ trợ vốn, giống, kỹ thuật, mô hình sản xuất, đời sống của bà con ngày càng ổn định, phát triển, góp phần đổi thay diện mạo khu vực nông thôn, miền núi.

Rộn ràng mùa thu hoạch kiệu đón Tết

Rộn ràng mùa thu hoạch kiệu ở Phù Mỹ Nam

(GLO)- Khi những ngày Tết đang đến gần, các cánh đồng kiệu ở xã Phù Mỹ Nam (tỉnh Gia Lai) lại rộn ràng bước vào vụ thu hoạch. Năng suất và chất lượng ổn định, giá bán giữ mức khá mang lại niềm phấn khởi cho người trồng kiệu sau một vụ mùa nhiều nỗ lực.

null