Xứ Bắc những ngày tháng chạp lạnh tê tái, nhúng tay xuống nước đã thấy ngại, nhưng lại là thời điểm tát ao làng, chuẩn bị đón tết. Tát ao chia cá như một phong tục xa xưa mà nay nhiều nơi làng quê còn lưu giữ.
Trước cơn sóng đô thị hóa, hình ảnh ao làng, bờ ruộng dần lùi vào quên lãng, thay vào đó ao hóa thành nhà, ruộng thành khu đô thị, làng lên phố, bởi thế ở các làng quê còn lại những ao cá lớn, giờ là niềm tự hào không nhỏ của người làng. Hằng năm, cá giống được thả, với các loại trắm, mè, chép, diếc, rô... Thời điểm thích hợp để tát ao bắt cá là khi tết cận kề.
 |
| Thanh niên trai tráng cùng nhau kéo lưới tát ao, ở Dân Hòa, H.Thanh Oai, Hà Nội |
Trời rét mướt cũng là mùa cá tích mỡ, béo ngậy. Một chuyến tát ao không chỉ mang lại nguồn thu nhập lớn mà còn là cớ để người làng, anh em họ hàng, bạn bè thân thích quần tụ, chung vui với mẻ cá cuối năm, cùng nhau chia lộc mang về rộng sẵn trong ao nhà đón tết.
Ngày tát ao, chủ nhân thường chọn ngày đẹp, mời thân thích trong làng, cả bằng hữu phương xa đến bờ ao từ sớm cùng giúp nhau kéo lưới. Khi nước ao xả gần cạn là lúc mọi người rủ nhau lội bùn, mò tôm đồng bám nơi mép nước, bắt ốc, cua... tạo cho không khí ngày tát ao đầy vui nhộn, rộn ràng.
|
| Tôm đồng, cá diếc tự nhiên là lộc trời cho những người tát ao |
Một nhà tát ao, cả làng từ trẻ nhỏ đến người lớn cũng có cảm giác vui lây, bởi ai cũng có thể tham gia cùng và khi về, không nhiều thì ít đều có chút lộc là mấy con cá tươi cho bữa ngon ngày hôm ấy. Riêng các nhân vật chính trong vụ tát ao, bữa trưa luôn là dịp được mong chờ, bởi sẽ có một đầu bếp khéo tay được điều động, thi triển ẩm thực đậm dấu ấn khẩn hoang miền chiêm trũng. Con trắm béo nhất, bụng chen trứng, dành nấu cháo; con chép nặng ký để ủ rơm, tôm đồng đem nướng, ngả chiếu ngay bờ ao, làm một trận tất niên đậm tình làng nghĩa xóm, chan hòa, đầy vui tươi, hứng khởi trước thềm năm mới; và không quên dặn dò, hẹn hò rằng năm tới, sẽ hội tụ trước tết để lại được dịp cùng tát ao.
|
| Món ngon ngày tát ao dân dã mà thú vị |
|
| Món cá ủ rơm úp mâm chậu là mồi bén của ngày tát ao |
|
| Bếp ăn dã chiến được phục vụ ngay trên bờ ao |
|
| Cá mè, trắm, nguyên liệu nấu cháo đậu xanh ngon nức nở ngày tát ao bắt cá |
|
| Cá được chuyển lên bờ để tiện việc phân chia |
|
| Số lượng lớn cá tát ao sẽ bán cho thương lái, phần còn lại dành chia nhau ăn dần |
Theo Lam Phong (TNO)
