Thử sức ở những đầu việc "đặc biệt"
Làm việc trong tòa nhà 35 tầng tại Q.1, TP.HCM, nơi Ecoplexus Pte. Ltd. - một công ty phát triển năng lượng tái tạo đặt văn phòng đại diện, thạc sĩ Nguyễn Phú Hiển (32 tuổi), Giám đốc phát triển dự án, chia sẻ: "Tòa nhà này đạt chứng nhận quốc tế về công trình xanh, tiết kiệm năng lượng. Trước đây, tôi từng làm tại một công ty tư vấn công trình xanh ở Việt Nam trước khi chuyển hẳn sang lĩnh vực năng lượng tái tạo".
Anh Hiển sớm định hướng theo đuổi ngành năng lượng tái tạo. Nhờ học tiếng Pháp từ nhỏ, tới lớp 10, anh đã tìm hiểu các chương trình học ở Pháp và nhận thấy sự đa dạng trong ngành năng lượng, từ cách tiếp cận về điện, vật lý, xây dựng cho đến kinh tế năng lượng. Tò mò, anh sang Pháp du học. Năm 2013, anh tốt nghiệp đại học chuyên ngành năng lượng - môi trường, rồi học tiếp lên thạc sĩ.
Năm 2015, khi trở về nước, anh Hiển thử sức trong lĩnh vực tư vấn công trình xanh và phụ trách một mảng khá đặc biệt tên là mô phỏng dòng khí. Đây là một mảng kỹ thuật phức tạp nhằm tối ưu hóa thông gió, ánh sáng và năng lượng trong công trình xây dựng.
"Khi ấy, mình nói công việc của mình nhưng ít ai quan tâm. Phải đến gần đây công trình xanh mới trở thành một xu thế", anh Hiển nhớ lại.
Năm 2017, cơ duyên đưa anh Hiển quay trở lại với năng lượng tái tạo và anh khởi động làm việc cho một dự án điện gió ở Ninh Thuận.
Tuy nhiên, vào thời điểm này, mọi thứ vẫn còn mới mẻ. "Người dân chưa hình dung được cột điện gió lớn thế nào, ảnh hưởng đến đất đai, sinh kế ra sao, hay quy hoạch nên tập trung hay rải rác. Chưa kể là việc tìm nguồn nhân lực để tham gia dự án cũng rất thách thức vì người được đào tạo về ngành này không nhiều".
Nhưng rồi "cơn sốt" năng lượng tái tạo cũng diễn ra. Như anh nói vui, ngày xưa mới làm 3 trụ điện gió đầu tiên ở Ninh Thuận, người dân thấy lạ nên ra đó chụp hình cưới, còn bây giờ thì họ đã quen mắt khung cảnh hàng trăm cột điện gió trải dài.
Hiện nay, các đầu việc của anh Hiển đang chuyển từ kỹ thuật về tiệm cận với quản lý đầu tư, danh mục. Tuy nhiên tất cả đều quay quanh lĩnh vực về phát triển xanh, bền vững.
Anh cho biết: "Trong lĩnh vực xanh, bền vững gồm mảng năng lượng và nhiều mảng khác như xây dựng (công trình xanh), tiết kiệm năng lượng, phát triển khu công nghiệp, khu đô thị sinh thái… Tất cả những mảng đấy đều cần những loại kiến thức và kỹ năng tương đối tương tự nhau".
Vị giám đốc trẻ cũng cho rằng thế hệ sinh viên ngày nay nên tự tin dấn thân hơn nữa để khám phá các lĩnh vực mới mẻ thay vì cạnh tranh trong những ngành truyền thống.
"Các bạn trẻ có thể chuẩn bị cho tương lai bằng cách định hướng vào những ngành tiềm năng như công nghệ robot, AI, hay năng lượng mới", anh Hiển gửi gắm.
"Sống" với pin mặt trời
Tốt nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội, chuyên ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, anh Nguyễn Duy Thịnh, bước vào ngành năng lượng tái tạo với một tâm thế muốn thử thách bản thân ở lĩnh vực mới mẻ và đầy tiềm năng. Hiện nay anh là Giám đốc phát triển dự án tại Công ty năng lượng mặt trời Bách khoa (SolarBK).
Theo anh Thịnh, SolarBK là đơn vị hiếm hoi ở Việt Nam có khả năng sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời. Hiện nay, hoạt động của công ty gồm triển khai điện mặt trời cho hộ gia đình, thi công lắp đặt các dự án công nghiệp và đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà cho các nhà máy.
"Tôi đã hai lần ứng tuyển vào SolarBK. Tôi thì thích những cái gì xanh, lành mạnh, văn minh như định hướng của công ty. Đến bây giờ thì tôi cũng đã gắn bó với công ty được 6 năm", anh chia sẻ.
Nhớ lại thời điểm đầu khi về SolarBK, anh Thịnh đảm trách vị trí "sale engineer", tức là kỹ sư kinh doanh. Sau 2 năm về SolarBK thì anh Thịnh lên làm quản lý và hiện tại phụ trách phần phát triển dự án đầu tư của công ty.
Hiện nay, anh có các đầu việc chính như phát triển đối tác, tìm kiếm khách hàng tiềm năng, làm việc trực tiếp với doanh nghiệp, tư vấn các giải pháp tiết kiệm năng lượng…
Công việc này, theo anh Thịnh, người lao động không chỉ cần nền tảng về kỹ thuật tốt mà còn phải nắm vững các quy trình phát triển dự án, hành lang pháp lý để đề xuất các mô hình đầu tư phù hợp nhu cầu của từng doanh nghiệp, hộ gia đình.
"Vậy kiến thức cho lĩnh vực của mình, anh học từ đâu?", chúng tôi hỏi. Anh Thịnh liền chia sẻ: "Học từ nhà trường và kinh nghiệm thực tế. Lúc mới vào làm, mấy tháng đầu thử việc, tôi cũng trèo lên mái nhà, phụ lắp ráp hệ thống điện mặt trời áp mái cho người dân. Làm vậy để biết cấu phần hệ thống, những yếu tố ảnh hưởng đến chi phí và hiệu suất. Ngoài ra, tôi cũng học thêm chuyên môn ở những khóa đào tạo trong lĩnh vực phát triển bền vững và hỗ trợ kỹ thuật như của GIZ (Đức) và USAID (Mỹ)".
Qua những chia sẻ của anh Thịnh về pin năng lượng mặt trời, cơ chế, chính sách cho tới "cuộc chiến thị trường", có thể cảm nhận anh Thịnh đã "ngụp lặn" rất nhiều với các báo cáo, phân tích, số liệu của lĩnh vực chuyên môn này.
Nhìn lại hành trình 6 năm, anh Thịnh tin tưởng rằng năng lượng tái tạo sẽ tiếp tục là một xu hướng chung và doanh nghiệp dù lớn hay nhỏ đều phải làm.
"Tôi muốn gắn bó lâu dài với ngành. Một mặt thì cơ hội phát triển trong ngành này đang rộng mở, thu hút mạnh mẽ đầu tư trong và ngoài nước. Mặt khác, tôi cũng cảm nhận được giá trị công việc của mình có ý nghĩa, góp phần gìn giữ môi trường và xây dựng đất nước phát triển bền vững", anh Thịnh cho hay.
Công việc của một nhà đầu tư
Thạc sĩ Lê Trung Nam, chuyên gia kinh tế, Giám đốc Công ty EPS Investing Việt Nam, có thời gian dài làm trong lĩnh vực tài chính công. Sau đó, ông về làm ở Phòng phát triển dự án của Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) Chi nhánh khu vực phía nam và bén duyên với ngành năng lượng tái tạo khi tham gia nghiên cứu đầu tư dự án Khu công nghiệp năng lượng Cà Ná (Ninh Thuận) năm 2012.
Mặc dù dự án này không được triển khai vì nhiều lý do, nhưng đó là lần đầu tiên ông tham gia vào lĩnh vực năng lượng tái tạo - một trong những ngành đầy triển vọng và bùng nổ trong những năm gần đây.
Chúng tôi tò mò các đầu việc của một nhà đầu tư khi thực hiện cho một dự án năng lượng tái tạo là gì, thì ông Nam cho biết quy trình đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và phối hợp chặt chẽ giữa nhiều bên liên quan.
Cụ thể, khi bắt tay vào một dự án năng lượng tái tạo, bước đầu tiên luôn là xây dựng kế hoạch dự án theo đúng quy trình của nhà nước. Điều này bao gồm việc thuê các đơn vị tư vấn để lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, đánh giá tiềm năng thị trường và xây dựng cơ sở dữ liệu cho dự án.
Kế tiếp, các nhà đầu tư phải làm việc với các định chế tài chính để huy động vốn. Để thuyết phục được các tổ chức này, dự án cần đáp ứng hàng loạt yêu cầu như đánh giá tác động môi trường - xã hội một cách chi tiết và rõ ràng, nhất là với các dự án sử dụng vốn quốc tế.
"Ví dụ, nếu làm điện gió ngoài khơi, họ sẽ kiểm tra xem dự án có nằm trên đường bay của chim di cư hay có ảnh hưởng đến hoạt động của ngư dân đánh bắt ngoài biển hay không", ông Nam nói.
Theo Phạm Thu Ngân - Thúy Liễu (TNO)
