Khi chúng tôi tiếp xúc những người kinh doanh và giới chơi trầm hương "chánh đạo", hầu hết đều thể hiện sự bức xúc về nạn mua bán trầm hương kém chất lượng, hàng giả, đội lốt nguồn gốc. Ai cũng mong muốn đem lại sự trong sạch và "thơm tho" thật sự cho trầm hương.
SỢ NHẤT LÀ "DÍNH MÌN"
Được sự giúp đỡ của một người kinh doanh trầm hương, chúng tôi gặp gỡ nhiều người trong giới kinh doanh và chơi trầm hương. Khi hỏi trong thế giới trầm hương, họ sợ nhất điều gì, tất cả đều nói là "dính mìn" (tức bị lừa đảo - PV).
Chúng tôi đã đến nhiều nơi để tìm hiểu tình hình thị trường trầm hương. Tại một cơ sở kinh doanh trầm hương ở Quảng Nam, người chủ đưa ra hai khúc dó bầu vừa mua được với giá gần 1 tỉ đồng để cắt ra kiểm tra bên trong có "ăn trầm" hay không và mức độ "ăn trầm" bao nhiêu. Người này chia sẻ: "Giây phút cắt cây dó mà mình dự là có trầm là giây phút hồi hộp nhất. Nếu cắt nó ra ăn bông (một loại trầm - PV) là mình trúng trầm. Cắt ra mà xốp, mộng là toang luôn".
Thật sự, chúng tôi thấy gương mặt người này rất căng thẳng khi đưa cưa vào cắt khúc dó bầu. Rất may, khi cắt ra thì cả hai khúc đều có trầm. Người này reo lên: "Ăn bông như thế này là trúng trầm rồi mọi người ơi! Nó ăn quá đẹp, nước dầu quá thơm luôn". Anh thổ lộ: "Để tìm được cục trầm tốc bông trên thị trường VN ăn dầu mà ăn dầu mắt nhãn, dầu rất quần như thế này rất là hiếm. Với nước dầu như thế này, em xin khẳng định là mình "về bờ" rồi. Nhưng trong quá trình mua trầm em cũng đã bị dính mìn".
"Mìn" mà anh nói là lần mất trắng gần 200 triệu đồng khi mua phải 2 cục phôi trầm kém chất lượng, dù trước đó người bán đảm bảo chắc chắn là trầm ăn đặc cả cục phôi. "Cắt ra nó xốp cả cục hàng và hầu như không sử dụng được. Cục này chỉ xay làm nhang", chủ kinh doanh trầm hương người Quảng Nam cho biết.
Một người kinh doanh trầm hương có biệt danh Đức "Học Trầm" cho chúng tôi biết có nhiều người tìm đến anh để giúp thẩm định sản phẩm họ đã mua với giá không hề rẻ. Chẳng hạn, một lần Đức "Học Trầm" nhận được chiếc vòng của vị khách quen mua với giá 300 triệu đồng nhờ kiểm tra giúp. "Khi mở ra, em tá hỏa vì toàn mùi thuốc bắc xộc thẳng vào mũi, rất khó chịu. Cảm nhận bằng mắt thì thấy vết dầu loang xì ra bên ngoài, không ăn vào sớ gỗ, cầm rất rít tay và chìm trong nước. 100% đây là hàng công nghệ rồi", Đức "Học Trầm" khẳng định.
Một lần khác, khách quen nhờ kiểm tra sợi vòng mua với giá 200 triệu đồng. Sau khi kiểm tra bằng mắt, mũi, lưỡi và soi trên máy, anh Đức xác định đây là sợi vòng công nghệ với giá thị trường hiện nay khoảng 2 triệu đồng. "Hàng công nghệ VN dễ nhận biết còn hàng công nghệ Indonesia rất giống tự nhiên nên những người mới chơi rất dễ bị lừa", Đức giải thích. "Hàng công nghệ không xấu. Xấu hay không là do người bán không đúng giá trị của nó thôi", anh nói thêm.
Đưa cho chúng tôi xem chiếc vòng mà người bán khẳng định là vòng trầm hương loại chìm có giá 150 triệu đồng, Đức "Học Trầm" cho rằng đây là hàng công nghệ của Indonesia. "Trầm công nghệ Indonesia là loại trầm nhân tạo cao cấp, được nhiều thương lái giả thành hàng chìm "VIP" để bán chênh lệch cả trăm lần. Indonesia sử dụng công nghệ hiện đại nên tạo ra những sợi vòng rất đẹp và nặng có thể chìm trong nước, thậm chí ăn sớ dầu rất giống hàng tự nhiên", anh nói.
Một người khác trong nhóm của Đức "Học Trầm" từng mua một lô hàng 8 kg với giá 64 triệu đồng, mà bên bán quả quyết là trầm loại banh Campuchia. Nhưng khi người bán giao hàng thì lại giao loại banh Thái. "Giá banh Thái trên thị trường tầm 5 - 6 triệu đồng/kg. Với lô hàng này, tôi thiệt hại khoảng 24 triệu đồng. "Mìn" kiểu tráo hàng như vậy thì nhiều người bị lắm", người này cho biết.
ĐẠI GIA "SẬP HẦM"
Năm 2021, một đại gia ở Đà Nẵng tên S. đã "cười đau, khóc hận" do bỏ ra đến hơn 2,5 tỉ đồng để mua lô trầm về chơi vì nghe nói trầm hương "rất phong thủy", nhưng lại trúng phải "mìn".
Vị đại gia kể ông đã đi hỏi khắp nơi, thông qua nhiều mối quan hệ, cuối cùng nghe lời mách miệng của bạn bè nên vào một huyện miền núi ở tỉnh Phú Yên mua 2 "cục trầm chìm". Nhìn bên ngoài thì rất đẹp, giống trầm tự nhiên đến 99%, mùi thơm nức mũi. Vị đại gia thường mang ra khoe và rất tự hào bởi nghĩ mình mua được "trầm chìm" với giá hời. Tuy nhiên, sau một thời gian, ông nghe giới chơi trầm hương lời ra tiếng vào, trong đó có nhiều người khẳng định ông đã "hố hàng".
Vì vậy, ông S. quyết định tìm tới một cơ sở làm trầm uy tín trên đường Mẹ Thứ, TP.Đà Nẵng, nhờ thẩm định khối "trầm chìm". Người thẩm định của cơ sở trên kể vị đại gia đến mở túi xách gói 2 cục "trầm" với nhiều lớp giấy và túi chống ẩm cực kỳ cẩn thận. Bên trong là 2 cục "trầm chìm" với lớp ngoài vàng ươm, tia dầu đen kịt tỏa hương. "Tôi ngửi thì vẫn nghe mùi hương, nhưng không phải mùi hương của trầm tự nhiên. Lớp dầu thì dẻo, quyện lại. Tôi dùng dao cạo và cho lên lò xông thì mùi hương khét, khó chịu. Đó chỉ là khối trầm công nghệ", người được nhờ thẩm định chia sẻ.
Tôi hỏi tại sao khối trầm nói trên lại giống đến 99% trầm tự nhiên như vậy, chủ cơ sở cho biết đây là sản phẩm dùng kỹ thuật ép dầu rất tinh vi. Những khối sản phẩm giả trầm tự nhiên có giá cao như thế này thường ít lưu hành ở VN, nhưng thỉnh thoảng vẫn có người "dính chưởng".
Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Biện Quốc Dũng, Chủ tịch Hội Trầm hương Khánh Hòa, cho biết: "Hiện trầm hương thiên nhiên khan hiếm do diện tích rừng tự nhiên bị thu hẹp. Mặt khác, ở nước ta vẫn chưa có trung tâm kiểm định chất lượng trầm hương nên các sản phẩm trầm hương trên thị trường thật giả lẫn lộn, khó kiểm soát"... (còn tiếp)
Làm sao để ít "dính mìn" khi mua vòng trầm hương ?
Đầu tiên phải xác định rõ được nguồn gốc sản phẩm muốn mua. Trầm hương có ở VN, Malaysia, Indonesia, Lào, Campuchia, Thái Lan…, ở mỗi nơi khác nhau sẽ có mùi hương khác nhau. Sau đó, phải xác định được tình trạng nguyên thủy của sợi trầm. Ngoài ra, cần kiểm tra có keo có sáp hay không vì những chỗ tơi xốp để tiện ra được hạt chắc, người ta phải đổ keo vào. Thậm chí có nhiều mánh khóe biến một sợi trầm nổi thành sợi trầm chìm. Cuối cùng là tìm người kinh doanh uy tín.
