Học sinh rơi vào thế bị động
Tính đến nay đã có hơn 20 trường công bố phương án tuyển sinh mới cho mùa tuyển sinh sắp tới với xu hướng giảm dần vai trò của các khối thi truyền thống như A00 (Toán - Vật lý - Hóa học), C00 (Ngữ văn - Lịch sử - Địa lý).
Thay vào đó là các tổ hợp mới có Toán hoặc Ngữ văn làm môn bắt buộc, đồng thời tăng yêu cầu đối với ngoại ngữ.
Một số trường có sức hút lớn đối với thí sinh cũng nằm trong xu hướng này. Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (TP. Hồ Chí Minh) thông báo không còn xét tuyển khối C00 đối với nhiều ngành như: Báo chí, Quan hệ công chúng, Tâm lý học.
Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh dự kiến không sử dụng hai khối A00 và C00 trong xét tuyển, trong khi Trường Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí Minh cũng điều chỉnh tổ hợp theo hướng tăng vai trò của ngoại ngữ và các môn đánh giá năng lực.
Theo ghi nhận, các trường cho rằng việc thay đổi nhằm phù hợp với Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, tăng khả năng phân hóa và lựa chọn thí sinh có năng lực toàn diện hơn.
Tuy nhiên, điều khiến nhiều học sinh lo lắng là các điều chỉnh này được công bố khi các em đã bước vào giai đoạn ôn tập cao điểm, trong khi phần lớn đã định hướng tổ hợp xét tuyển từ nhiều năm trước.
Tại Gia Lai, nhiều học sinh lớp 12 cho biết các em đã xây dựng kế hoạch ôn tập ngay từ đầu năm học, thậm chí định hướng khối thi từ năm lớp 10, tập trung vào các môn thuộc khối A00 hoặc C00. Khi phương án tuyển sinh mới được công bố, không ít em rơi vào trạng thái bị động vì tổ hợp theo đuổi không còn được xét tuyển.
Em Lê Quỳnh Như - lớp 12A4, Trường THPT Bùi Thị Xuân (phường Quy Nhơn Bắc) cho biết, em dự định thi ngành Sư phạm theo khối C00. “Khi nghe thông tin một số trường bỏ tổ hợp này, em khá lo lắng và chỉ mong những trường mình dự định đăng ký vẫn giữ C00 để học sinh có thêm cơ hội” - Quỳnh chia sẻ.
Tương tự, em Dương Thị Bảo Thoa - lớp 12A2, Trường THPT Nguyễn Diêu (xã Tuy Phước Đông) cho hay, em đã chọn thi theo khối A00 từ lớp 10. Nếu chuyển sang tổ hợp khác thì phải học thêm ngoại ngữ, trong khi thời gian chỉ còn vài tháng. Do đó, Thoa sẽ ưu tiên lựa chọn những trường vẫn xét tuyển khối A00 như định hướng ban đầu.
Không chỉ học sinh, nhiều phụ huynh cũng bày tỏ sự lo lắng. Việc đầu tư cho con học thêm các môn thuộc khối truyền thống đã kéo dài trong nhiều năm. Khi kế hoạch thay đổi, gia đình phải phát sinh thêm chi phí học ngoại ngữ hoặc môn mới, trong khi hiệu quả chưa thể nhìn thấy ngay.
Cần lộ trình ổn định để bảo đảm
Theo thầy Trần Ngọc Hải - Hiệu trưởng Trường THPT số 1 Phù Cát (xã Phù Cát), đổi mới phương thức tuyển sinh là xu hướng tất yếu, song học sinh cần được tiếp cận thông tin sớm để chủ động lựa chọn.
“Nhà trường đang tăng cường tuyên truyền, định hướng cho học sinh lớp 12, đồng thời tổ chức ôn tập, thi thử để các em làm quen với hình thức thi và giảm áp lực tâm lý” - thầy Hải cho biết.
Với những học sinh theo các khối ít bị ảnh hưởng bởi sự điều chỉnh tổ hợp, tâm lý phần nào ổn định hơn. Em Cao Trường Thịnh - lớp 12B1, Trường THPT Quốc học Quy Nhơn (phường Quy Nhơn) dự định thi theo khối B00 để vào ngành Y. Em cho biết bản thân không quá lo lắng trước những thay đổi vì đã có sự chuẩn bị từ sớm.
Tuy nhiên, Thịnh cũng bày tỏ lo ngại nếu tiếp tục có điều chỉnh khối B, việc ôn tập sang tổ hợp khác sẽ khiến em không đủ tự tin để đạt điểm cao như kỳ vọng.
Thực tế cho thấy, với học sinh ở các đô thị lớn, việc bổ sung một môn mới, đặc biệt là ngoại ngữ, thuận lợi hơn nhờ điều kiện học tập đa dạng. Trong khi đó, học sinh ở các trường miền núi gặp không ít khó khăn.
Thầy Nguyễn Văn Thành - Hiệu trưởng Trường THCS & THPT Y Đôn (xã Đak Pơ) cho rằng, các điều chỉnh trong tuyển sinh phù hợp với định hướng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, song năng lực ngoại ngữ của học sinh miền núi vẫn là rào cản.
“Nhà trường đang tăng cường ôn tập cho học sinh lớp 12, dự kiến tổ chức thi thử vào cuối tháng 1 để các em làm quen. Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng điều kiện học ngoại ngữ của các em còn hạn chế” - thầy Thành nói.
Đến nay, một số trường đại học trên địa bàn tỉnh như Trường Đại học Quy Nhơn, Trường Đại học Quang Trung, Phân hiệu Trường Đại học Lâm nghiệp tại Gia Lai… vẫn tiếp tục duy trì các khối thi truyền thống nhằm tạo điều kiện cho thí sinh đã theo đuổi các tổ hợp này trong nhiều năm.
Để bảo đảm quyền lợi cho thí sinh, các trường đại học cần có lộ trình chuyển tiếp hợp lý, duy trì song song các khối thi truyền thống trong một vài năm hoặc công bố phương án tuyển sinh ngay từ khi học sinh học lớp 10.
Khi kỳ thi tốt nghiệp THPT đang đến gần, áp lực đối với học sinh lớp 12 không nhỏ. Bỏ khối thi truyền thống có thể là bước đi cần thiết trong tiến trình đổi mới giáo dục, nhưng cần lộ trình phù hợp, tránh tạo gánh nặng tâm lý lên vai học sinh.
