Qua lấy mẫu đưa đi kiểm nghiệm đã xác định nguyên nhân nhiễm chất sudan là từ việc dùng bao tải đỏ và bạt phơi 2 lớp trong quá trình sơ chế, bảo quản hồ tiêu.
Nguyên nhân hồ tiêu bị nhiễm chất sudan
Sau khi nhận được thông tin về 2 lô hàng hồ tiêu đen xuất khẩu bị Đài Loan trả về do nhiễm chất sudan, ngoài việc phối hợp với khách hàng lấy mẫu đưa đi kiểm nghiệm chất lượng, test dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp và dịch vụ Nam Yang (xã Nam Yang, huyện Đak Đoa) còn tiến hành gửi mẫu bao đựng và tấm bạt phơi đến Công ty TNHH Eurofins Sắc Ký Hải Đăng (TP. Hồ Chí Minh) kiểm nghiệm để xác định nguyên nhân.
Theo kết quả nhận được, mẫu bao tải đỏ do HTX gửi đi kiểm tra bị nhiễm hàm lượng sudan III 2.914 ppm và sudan IV 1.012 ppm (hàm lượng sudan cao), bạt phơi 2 lớp nhiễm sudan IV 0.150 ppm.
Bà Nguyễn Thị Nga-Phó Giám đốc HTX-cho biết: Hiện nay, thị trường Đài Loan quy định mức giới hạn dư lượng tối đa của chất sudan IV là 0.01 ppm. Nếu vượt mức này trong thực phẩm, lô hàng sẽ bị từ chối nhập.
Còn tại thị trường EU, Hoa Kỳ, Trung Quốc, chất sudan IV được xếp vào nhóm phẩm màu công nghiệp và không được phép sử dụng trong thực phẩm do tiềm ẩn nguy cơ gây ung thư.
Việc hồ tiêu bị nhiễm chất này là do lâu nay người dân thường dùng bao tải màu đỏ và bạt 2 lớp (cam và xanh) để thu hoạch, phơi khô và bảo quản sản phẩm. Do chưa nhận được cảnh báo về việc dùng những loại vật tư này khiến sản phẩm bị nhiễm chất sudan nên họ vẫn dùng theo thói quen.
“Lâu nay, khi xuất khẩu hồ tiêu sang Đài Loan thì đối tác chỉ test dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Đây là lần đầu tiên đối tác test chất sudan nên nhiều lô hàng xuất khẩu của Việt Nam bị dính.
Sau sự cố này, HTX đẩy mạnh tuyên truyền, đưa ra cảnh báo đến các thành viên và người trồng hồ tiêu trên địa bàn từ vụ thu hoạch này phải đổi qua bao tải và bạt màu trắng hoặc màu xanh để đảm bảo an toàn. Riêng đối với hồ tiêu hữu cơ phải dùng bao tải trắng và bạt trắng.
Vì vậy, tôi nghĩ ngành chức năng phải cấm việc sản xuất các loại bao tải đỏ và cần đẩy mạnh tuyên truyền, đưa ra cảnh báo để người dân nắm rõ thông tin nhằm tránh những rủi ro không đáng có”-bà Nga nói.
Thay đổi thói quen để tránh rủi ro
Toàn tỉnh hiện có khoảng 7.800 ha hồ tiêu, trong đó, diện tích đang kinh doanh là hơn 6.677 ha. Diện tích hồ tiêu tập trung chủ yếu tại các huyện như: Chư Sê, Chư Pưh, Đak Đoa, Chư Prông. Hiện nay, nhiều vùng trồng hồ tiêu trong tỉnh bắt đầu bước vào thu hoạch rộ.
Trước thông tin cảnh báo về các lô hàng xuất khẩu sang Đài Loan bị nhiễm chất sudan, người trồng hồ tiêu đã chủ động đổi sang các loại bạt phơi và bao đựng đảm bảo chất lượng.
Bà Phạm Thị Bình (làng Ó, xã Ia Vê, huyện Chư Prông) chia sẻ: “Lâu nay, gia đình tôi chủ yếu dùng bao tải màu trắng hoặc vàng để đựng hồ tiêu khi thu hái tại vườn, rất ít khi dùng bao đỏ. Vừa qua, khi nghe thông tin hồ tiêu nhiễm chất sudan, chất nhuộm màu đỏ có nguy cơ gây ung thư, tôi cũng thấy e ngại.
Do đó, tôi sẽ chuyển sang dùng bao đựng và bạt phơi màu trắng hoặc có thể phơi trực tiếp trên sân xi măng để đảm bảo hồ tiêu không bị nhiễm chất độc hại”.
Ông Hoàng Phước Bính-Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Hồ tiêu Chư Sê-cho biết: “Sau sự cố một số lô hàng hồ tiêu của Việt Nam bị trả về, Hiệp hội đã nhận được thông tin về nguyên nhân sản phẩm bị nhiễm sudan là do bao bì đựng và bạt phơi.
Hiện nay, Hiệp hội đang chờ ý kiến và hướng dẫn của ngành chức năng để có những khuyến cáo cụ thể đến người trồng hồ tiêu”.
Hiện nay, mặt hàng hồ tiêu của Việt Nam đã được xuất khẩu sang hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Việc kiểm soát dư lượng chất sudan trong hồ tiêu là vấn đề cấp bách để đảm bảo sản phẩm đạt các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, từ đó duy trì uy tín thương hiệu trên thị trường quốc tế, tránh được rủi ro từ những thông tin bất lợi dẫn đến việc bị ép giá trên thị trường.
Sudan thường được gọi là chất nhuộm màu trong công nghiệp dùng để nhuộm màu đỏ cho plastic và các chất tổng hợp khác. Chất đỏ sudan được thế giới xếp vào nhóm chất nhuộm màu gây độc vì chúng có khả năng gây ung thư do làm tổn thương ADN của tế bào.
Sudan có 4 loại được tìm thấy: sudan I màu đỏ, sudan II màu đỏ cam, sudan III màu đỏ sẫm, sudan IV màu đỏ đậm, có cả sudan là phẩm màu không tan trong nước mà chỉ tan trong dầu.
