Thế nhưng du lịch trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước cần nhiều hơn những con số.
Nhìn lại suốt gần 1 thập niên trở lại đây, kể từ khi Nghị quyết 08 năm 2017 của Bộ Chính trị xác định phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, ngành công nghiệp không khói VN đã có những bước đột phá mạnh mẽ, đặc biệt là trong việc thu hút khách quốc tế. Cụ thể, nếu năm 2016, chúng ta mới chỉ đón khoảng hơn 10 triệu lượt khách quốc tế thì giai đoạn 2017 - 2019 trước đại dịch Covid-19, lượng khách quốc tế tăng từ 12,9 triệu lượt lên 18 triệu lượt, tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 18,1%/năm. Đến năm 2025, du lịch VN đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,2% so với năm 2024 và vượt mức trước dịch. Đà tăng này tiếp tục được duy trì qua 4 tháng đầu năm 2026 với lượng khách quốc tế đạt gần 8,8 triệu lượt, cao nhất từ trước tới nay. Xét về tốc độ tăng trưởng, VN dẫn đầu khu vực Đông Nam Á. Có thể nói, đó là những thành tích rất đáng tự hào của ngành du lịch trong nước.
Thế nhưng cũng trong suốt quãng thời gian đó, ngành du lịch vẫn cứ loay hoay với câu hỏi: "Khách đến VN chơi ở đâu, mua sắm gì?". Điều này cho thấy khoảng trống trong khai thác giá trị ngành công nghiệp không khói để tối ưu hiệu quả. Đáng nói, khoảng trống này tồn tại ngay trong bối cảnh ngành du lịch tốn rất nhiều tâm sức để thu hút khách quốc tế đến VN. Bên cạnh lợi thế về tài nguyên du lịch với biển, rừng, những điểm đến liên tục được gọi tên trong các bảng xếp hạng uy tín thế giới, chúng ta cũng nỗ lực xây dựng hạ tầng, dịch vụ, sản phẩm cho tới các chiến dịch quảng bá... Chỉ có điều, lượng khách đến thì tăng trưởng mạnh mẽ nhưng chi tiêu vẫn rất khiêm tốn. Hay nói đơn giản, du lịch mới chỉ tăng về lượng chứ chưa chuyển biến nhiều về chất.
Du lịch trong kỷ nguyên mới của đất nước, kỷ nguyên mà nền kinh tế buộc phải tăng trưởng cao liên tục trong cả một giai đoạn dài để trở thành quốc gia giàu có và thịnh vượng, cần cả lượng và chất. Nghĩa là chúng ta vừa phải tăng lượng du khách quốc tế đến VN, vừa phải tối ưu giá trị từ nguồn khách này.
Vấn đề này ngành du lịch cũng đã nhận ra từ rất sớm và đã đưa ra nhiều giải pháp như đề án kinh tế đêm, xây dựng trung tâm mua sắm... Đây là những sản phẩm được coi là "mỏ vàng" để du khách tự nguyện móc hầu bao. Thế nhưng, các đề án này đều triển khai chậm hoặc nằm trên giấy. Vì vậy, du khách quốc tế đến VN bao năm vẫn loanh quanh tham quan, ăn uống rồi đi ngủ. Muốn tiêu tiền cũng chẳng biết tiêu vào cái gì. Những người trong ngành du lịch vẫn nói đùa "mang đến lại mang về", ý nói du khách mang tiền đến VN rồi lại mang về.
Ở thời điểm hiện tại, ngành du lịch đang xây dựng đề án "Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới" với mục tiêu đón 50 triệu khách quốc tế vào năm 2030. Lãnh đạo Cục Du lịch quốc gia khẳng định ngành công nghiệp không khói đang đứng trước thời cơ và vận hội mới rất quan trọng để phát triển. Đề án cũng đặt ra nhiều giải pháp, trong đó có nhiệm vụ cơ cấu lại thị trường, phát triển sản phẩm du lịch giá trị cao, nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch.
Nếu đi cùng với tăng lượng khách quốc tế đến VN như mục tiêu của đề án là tăng chi tiêu của du khách thì ngành du lịch chắc chắn sẽ trở thành kinh tế mũi nhọn, đóng góp mạnh mẽ vào tăng trưởng kinh tế đất nước trong kỷ nguyên mới.
Theo NGUYÊN MINH (TNO)
