Kể chuyện văn hóa truyền thống bằng tiếng Anh
Anh Rmah Tiêm (SN 1994, ở thôn Thơh Ga A, xã Chư Pưh) hiện là bác sĩ tại Trạm Y tế xã Ia Ko. Năm 2014, khi còn là sinh viên Trường ĐH Y - Dược (ĐH Huế) anh đã mong muốn quay video quảng bá quê hương. Tuy nhiên, hoàn cảnh còn khó khăn khi ấy khiến anh tạm gác lại.
Ban đầu, việc tự học tiếng Anh qua mạng và sách báo chỉ xuất phát từ sở thích, song chính sự kiên trì học, không ngừng trau dồi trở thành nền tảng để đến năm 2026, anh bắt đầu hiện thực hóa ý tưởng làm video giới thiệu văn hóa Jrai bằng tiếng Anh.
“Thông qua các video tôi còn muốn làm gương cho con mình. Vợ chồng tôi đang cho con gái 4 tuổi làm quen với tiếng Anh, bắt đầu từ chính những câu chuyện văn hóa của dân tộc mình” - anh Tiêm bày tỏ.
Từ đầu năm 2026 đến nay, anh đã làm nhiều video ngắn, thời lượng 1 - 2 phút, với phần trình bày bằng tiếng Anh kèm phụ đề tiếng Việt. Nội dung video xoay quanh phong tục, các món ăn đặc trưng (tang liang, cá suối, muối kiến vàng…), lối sinh hoạt hằng ngày của người Jrai.
Các video được anh Rmah Tiêm đăng tải trên mạng xã hội Facebook, TikTok cá nhân và nhanh chóng thu hút sự quan tâm của đông đảo mọi người, có clip đạt gần 15.000 lượt xem. “Tôi rất vui khi thấy nhiều người xem video, trong đó có cả bạn bè quốc tế, góp phần lan tỏa văn hóa Jrai đến với nhiều người hơn” - anh Tiêm chia sẻ.
Tương tự, em Rcom H’Srian (SN 2014, ở làng Piơm, xã Đak Đoa) cũng tìm cách quảng bá văn hóa dân tộc mình qua những video ngắn được chia sẻ bằng tiếng Anh. H’Srian được tiếp xúc với tiếng Anh từ sớm khi có bố thành thạo tiếng Anh, chị là giáo viên tiếng Anh. Em từng đạt HCĐ vòng quốc gia kỳ thi Olympic Tiếng Anh quốc tế HIPPO năm 2023.
Từ lợi thế này, H’Srian chủ động quảng bá văn hóa Bahnar qua các video ngắn do chính em lên ý tưởng, rồi cùng gia đình quay và dựng. Chị Luăn - mẹ của H’Srian - chia sẻ: Gia đình rất vui và tự hào khi con biết trân trọng, giới thiệu văn hóa của dân tộc mình theo cách riêng.
Để tăng tính chân thực, em lựa chọn bối cảnh quen thuộc như giọt nước, nhà rông, cánh đồng của làng; đồng thời sử dụng trang phục truyền thống trong quá trình ghi hình. Nội dung xoay quanh nhạc cụ, kiến trúc truyền thống… giúp người xem, đặc biệt là giới trẻ, dễ tiếp cận hơn với văn hóa Bahnar. Các clip dài từ 1 - 3 phút, đăng tải trên trang Facebook của Rcom H’Srian, đã thu hút hàng nghìn lượt xem cùng nhiều phản hồi tích cực.
“Em muốn nhiều người biết về vẻ đẹp văn hóa truyền thống của người Bana ở quê hương Gia Lai. Khi chia sẻ bằng tiếng Anh trong video, em hy vọng không chỉ người dân trong nước mà còn cả người nước ngoài cũng có thể phần nào hiểu được về vẻ đẹp văn hóa Bahnar” - H’Srian bộc bạch.
Đưa sắc màu buôn làng lên mạng xã hội
Từ nhỏ, Nay H’Gơly - ở làng Plei Chrung, xã Phú Thiện, sinh viên năm nhất ngành Giáo dục Mầm non, Phân hiệu Trường ĐH Sư phạm TP Hồ Chí Minh tại Gia Lai - đã yêu thích và học chế biến các món ăn truyền thống. Những món ăn dân dã, sản vật núi rừng không chỉ là ký ức tuổi thơ mà còn trở thành “chất liệu sống” cho hành trình sáng tạo nội dung của H’Gơly.
Được nghe ông bà kể khan, giới thiệu về những bộ chiêng cổ, ché cổ và các vật dụng gắn với đời sống người Jrai, H’Gơly có thêm kiến thức về văn hóa dân tộc mình. Tháng 1-2026, em bắt đầu làm các video về văn hóa Jrai trên TikTok và Facebook cá nhân. Nội dung video tập trung vào ẩm thực truyền thống, phong tục, đời sống buôn làng, thu hút đông đảo mọi người theo dõi.
Là người truyền cảm hứng và luôn đồng hành cùng H’Gơly, bà Nay H’Ơng (SN 1954) chia sẻ: “Rất vui khi thấy cháu tôi quan tâm, tìm hiểu và giới thiệu văn hóa của dân tộc mình. Gia đình luôn ủng hộ để H’Gơly theo đuổi việc làm ý nghĩa này”.
H’Gơly nỗ lực tự học quay, dựng video, lựa chọn từ góc máy đến cách kể chuyện sao cho gần gũi với người trẻ. Trên kênh TikTok “MeiNur ở Pleiku” của em, có video về ẩm thực truyền thống đã thu hút đến 124 nghìn lượt xem. “Có nhiều bạn chưa từng biết đến món ăn, phong tục của người Jrai. Khi xem video, các bạn tò mò, đặt câu hỏi rồi muốn tìm hiểu thêm. Đó là điều em thấy rất vui” - H’Gơly chia sẻ.
Trong quá trình làm nội dung video, H’Gơly luôn tham khảo ý kiến của người lớn tuổi, già làng để đảm bảo tính chính xác, tránh việc vô tình làm sai lệch giá trị truyền thống. Cô gái trẻ còn tích cực tìm hiểu sâu hơn về kiến trúc, nhạc cụ, trang phục dân tộc, xem đó là nền tảng để mở rộng nội dung cho các video sau này.
“Sau khi tốt nghiệp đại học, em sẽ tiếp tục theo học các lớp về nhạc cụ dân tộc và dệt thổ cẩm, với mong muốn trở về quê nhà để cùng các nghệ nhân trực tiếp trao truyền cho thế hệ trẻ, đồng thời có thể hướng đến tạo dựng một không gian trải nghiệm văn hóa bản địa cho du khách khi về với buôn làng” - H’Gơly chia sẻ.
