Quê Bác hôm nay

Xã nông thôn kiểu mẫu

Một ngày giữa tháng Năm, trên tuyến đường nối quốc lộ 46 vào trung tâm xã Kim Liên (Nghệ An), dòng người và xe cộ nối nhau tìm về quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sau cơn mưa đầu hạ, bầu trời như cao và xanh hơn. Hai bên đường, những cánh đồng lúa chín vàng, trải dài mênh mông. Trong không gian bình yên ấy, Hoàng Trù quê mẹ và Làng Sen quê cha vẫn bình dị như bao năm qua. Mái nhà tranh đơn sơ, hàng cau trước ngõ, ao sen trước sân… tất cả như gợi nhắc về tuổi thơ của người con ưu tú của dân tộc - Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Ngày 16/6/1957, sau hơn nửa thế kỷ xa quê, Bác Hồ trở về thăm làng Sen trong niềm xúc động của đồng bào quê nhà. Vui mừng trước sự đổi thay của quê hương sau ngày đất nước giành độc lập, Người căn dặn: “Kim Liên phấn đấu thành xã kiểu mẫu, Bác sẽ về thăm”. Lời căn dặn ấy suốt gần 70 năm qua đã trở thành động lực để Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Kim Liên đoàn kết xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Ông Lê Trung Hòa, Chủ tịch UBND xã Kim Liên cho biết, địa phương là một trong những xã đầu tiên của huyện Nam Đàn (cũ) đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2014. Đến năm 2020, Kim Liên tiếp tục được công nhận xã nông thôn mới nâng cao và năm 2023 trở thành xã nông thôn mới kiểu mẫu của tỉnh Nghệ An. “Chúng tôi xác định xây dựng nông thôn mới không chỉ là hoàn thiện hạ tầng mà còn là nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân, giữ gìn bản sắc văn hóa và xây dựng môi trường sống văn minh, hiện đại”, ông Hòa chia sẻ.

Những đổi thay hôm nay hiện hữu rõ nét trên từng tuyến đường bê tông rộng rãi, những khu dân cư khang trang, trường học, trạm y tế được đầu tư đồng bộ. Hệ thống điện, đường, thủy lợi, thiết chế văn hóa ngày càng hoàn thiện, tạo nên diện mạo mới cho vùng quê cách mạng. Đặc biệt, dù phát triển mạnh mẽ nhưng Kim Liên vẫn giữ được nét bình yên đặc trưng của làng quê xứ Nghệ. Những mái nhà cổ trăm tuổi, những hàng chè xanh trước ngõ, những khu vườn rợp bóng cây và nếp sinh hoạt nghĩa tình của người dân vẫn được gìn giữ như một phần hồn cốt quê hương.

Theo ông Thái Thế Kiên, Trưởng phòng Kinh tế xã Kim Liên, năm 2025, thu nhập bình quân đầu người tại địa phương đạt khoảng 72 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 0,31%. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực khi giảm dần tỷ trọng nông nghiệp, tăng nhanh thương mại, dịch vụ và du lịch. Cùng với phát triển kinh tế, Kim Liên đặc biệt chú trọng bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống. Những làn điệu ví, giặm, lễ hội làng Sen, các di tích lịch sử và phong tục tốt đẹp của quê hương được bảo tồn, phát huy gắn với phát triển du lịch cộng đồng.

Sen quê Bác - từ biểu tượng văn hóa đến sản phẩm kinh tế

Tháng Năm cũng là mùa sen nở rộ trên quê Bác. Những đầm sen trải rộng khắp Kim Liên không chỉ tạo nên vẻ đẹp đặc trưng cho vùng đất này mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân địa phương. Nhiều diện tích trồng lúa và nuôi trồng thủy sản kém hiệu quả đã được chuyển đổi sang trồng sen. Không chỉ phục vụ cảnh quan và du lịch, cây sen đang từng bước trở thành cây trồng chủ lực đem lại giá trị kinh tế cao.

Giữa vùng sen thơm ngát ấy, anh Phạm Kim Tiến, Giám đốc HTX nông nghiệp Sen Quê Bác được nhiều người biết đến là người tiên phong đưa cây sen trở thành sản phẩm hàng hóa có thương hiệu. Từng nhiều năm bươn chải nơi xa, cuối cùng anh Tiến quyết định trở về quê khởi nghiệp bằng chính loài hoa gắn với tuổi thơ và ký ức của quê hương Bác Hồ. “Sen không chỉ là giá trị văn hóa, lịch sử mà còn có thể tạo ra nhiều sản phẩm có giá trị nếu được đầu tư bài bản”, anh Tiến chia sẻ.

Từ những hạt sen, lá sen, củ sen tưởng chừng bình dị, cơ sở của anh đã phát triển thành hàng chục sản phẩm chế biến như trà sen, tinh dầu sen, hạt sen sấy, bột sen, trà tâm sen… Hiện nay, cơ sở có 20 sản phẩm từ sen, trong đó 11 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao và 4 sao. Các sản phẩm mang thương hiệu Sen Quê Bác không chỉ phục vụ khách du lịch mà còn có mặt tại nhiều tỉnh, thành trong cả nước thông qua hệ thống phân phối. Mỗi năm, mô hình này mang về doanh thu hàng chục tỷ đồng và tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương.

Không chỉ cây sen, nhiều mô hình du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng gắn với văn hóa Làng Sen cũng đang được địa phương chú trọng phát triển. Du khách về Kim Liên hôm nay không chỉ để thăm quê Bác mà còn để trải nghiệm không gian làng quê truyền thống, thưởng thức đặc sản địa phương và tìm hiểu đời sống văn hóa xứ Nghệ. Phát triển kinh tế gắn với bảo tồn giá trị lịch sử, văn hóa sẽ là hướng đi chủ đạo trong thời gian tới nhằm tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, xã Kim Liên mới được hình thành trên cơ sở sáp nhập các xã Kim Liên, Hùng Tiến, Xuân Hồng, Nam Giang và Nam Cát. Sau sáp nhập, địa phương có diện tích hơn 61km2 với dân số gần 55.000 người. Địa phương đang hướng tới mục tiêu phát triển bền vững dựa trên nền tảng khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Theo lãnh đạo xã Kim Liên, trong bối cảnh Nghệ An đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn diện, việc triển khai Đề án xây dựng mô hình xã nông thôn mới gắn với phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cấp xã tại Kim Liên giai đoạn 2026 - 2030 là yêu cầu cấp thiết. “Đây sẽ là nền tảng để hiện đại hóa công tác quản lý theo mô hình chính quyền hai cấp, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và du khách, đồng thời khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch của địa phương”, ông Lê Trung Hòa nhấn mạnh.

Theo định hướng, Kim Liên sẽ từng bước xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh gắn với các di tích lịch sử, làng nghề và sản phẩm đặc trưng của địa phương. Các nền tảng số, ứng dụng du lịch thông minh, quảng bá sản phẩm OCOP và quản trị hành chính điện tử sẽ được triển khai đồng bộ nhằm tạo bước đột phá cho vùng quê cách mạng.

“Không gian phát triển mới mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác quản lý, quy hoạch và phát triển bền vững. Tuy vậy, với truyền thống đoàn kết, tinh thần vượt khó và niềm tự hào là quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân nơi đây tin tưởng sẽ tiếp tục xây dựng Kim Liên ngày càng văn minh, giàu đẹp”, Chủ tịch UBND xã Kim Liên Lê Trung Hòa chia sẻ.

Theo Phương Quỳnh (TPO)