Sâu bên trong depot Long Bình (TP.Thủ Đức), đội ngũ bảo dưỡng metro làm việc, kiểm tra, sửa chữa các bộ phận của tàu mỗi ngày, từ động cơ đến hệ thống điều khiển. Họ được ví là những "bác sĩ không khoác áo blouse", luôn cần mẫn đảm bảo hệ thống giao thông công cộng vận hành an toàn, thông suốt.
Giữ "sức khỏe" cho tàu metro
Đội ngũ bảo trì, bảo dưỡng là một phần không thể thiếu trong quy trình vận hành của toàn tuyến metro số 1. Họ gồm những kỹ sư có chuyên môn cao, được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng cần thiết để thực hiện công tác bảo dưỡng định kỳ và khắc phục các sự cố, đảm bảo cho tàu hoạt động liên tục và an toàn.
Chúng tôi đến xí nghiệp bảo dưỡng nằm bên trong depot Long Bình, chứng kiến tất cả nhân viên tại đây đều mặc đồ bảo hộ, gương mặt lúc nào cũng thể hiện sự tập trung cao độ. Anh Lưu Cao Huy (28 tuổi), Đội trưởng Đội đầu máy - toa xe, cho biết công tác bảo trì, bảo dưỡng metro là một quá trình liên tục.
Mỗi ngày, khi tuyến metro chưa bắt đầu lăn bánh, đội ngũ bảo dưỡng tiến hành kiểm tra kỹ lưỡng các thiết bị từ đầu đến cuối tuyến, kiểm tra hệ thống điện, hệ thống tín hiệu, cùng rất nhiều công đoạn quan trọng khác như vệ sinh đường ray, làm sạch các bánh xe... Riêng đội của anh Huy sẽ phân chia lịch kiểm tra hằng ngày và kiểm tra định kỳ hằng tuần, hằng tháng theo quy định.
Theo chia sẻ của của anh, bộ phận bảo dưỡng có rất đông thành viên, được chia làm 5 đội chính, gồm: Đội thông tin tín hiệu, Đội công trình, Đội điện, Đội đầu máy - toa xe, Đội tiện ích nhà ga và tòa nhà. Mỗi đội phụ trách một nhiệm vụ riêng biệt, phối hợp ăn ý để xây dựng tuyến đường sắt vận hành an toàn.
"Chỉ cần một hệ thống không đảm bảo thì sẽ kéo theo rất nhiều hệ lụy, ảnh hưởng đến toàn tuyến metro số 1. Riêng Đội đầu máy - toa xe có nhiệm vụ đảm bảo cho đoàn tàu vận hành đúng chức năng, đúng thời gian, không gây nguy hiểm cho hành khách", anh Huy nói.
Chúng tôi đặt câu hỏi với người đội trưởng: "Vì sao phải kiểm tra, bảo dưỡng các đoàn tàu mỗi ngày trong khi những phương tiện khác thì có khi không cần thiết?".
Anh Huy chỉ tay về phía con tàu nói: "Đối với các phương tiện bình thường, sẽ có lộ trình bảo dưỡng định kỳ như vài tháng, một năm. Nhưng riêng metro thì bắt buộc phải kiểm tra thường xuyên nhất vì sự cố có thể xảy ra bất kỳ lúc nào. Metro không chỉ là hệ thống cơ khí mà còn tích hợp hệ thống thông tin tín hiệu phức tạp. Chỉ cần một sai sót nhỏ sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới toàn hệ thống".
Bên trong xí nghiệp bảo dưỡng, toàn bộ máy móc, trang thiết bị đều rất hiện đại, tiên tiến, đòi hỏi đội ngũ bảo dưỡng viên phải có chuyên môn sâu, thành thạo máy móc để làm chủ. Đó là lý do các thành viên làm công việc bảo dưỡng như anh Huy đều cần được đào tạo xuyên suốt, nghiên cứu kỹ và sâu tài liệu, tham gia các khóa đào tạo chuyển giao công nghệ…
Con người làm chủ máy móc
Theo chân anh Lưu Cao Huy và Đội đầu máy - toa xe trong một buổi kiểm tra tàu định kỳ, chúng tôi ấn tượng bởi khả năng làm chủ công nghệ, máy móc của toàn bộ các thành viên.
Một ngày làm việc của đội bắt đầu với công tác kiểm tra kế hoạch bảo trì, phân chia nhiệm vụ cụ thể cho từng người… Mọi bước trong quy trình này đều phải đảm bảo an toàn tuyệt đối cho cả người và tàu.
Thông thường, mỗi buổi kiểm tra sẽ kéo dài khoảng 6 giờ đồng hồ, kiểm tra bằng mắt kết hợp với đo đạc, phân tích cụ thể các thông số bằng máy móc chuyên dụng.
Anh Huy thuật lại quy trình kiểm tra, gồm 2 công đoạn là kiểm tra có điện và kiểm tra không có điện. Kiểm tra có điện là kiểm tra các hệ thống âm thanh, loa phát thanh, điều khiển, điều hòa không khí… một cách tỉ mỉ, cẩn trọng nhất. Còn kiểm tra không có điện là kiểm tra trên nóc toa tàu, các hệ thống như cần lái, điều hòa không khí, loại bỏ bụi bẩn…
"Bên dưới gầm tàu cũng có có rất nhiều hệ thống: thông tin tín hiệu, giá chuyển hướng, hệ thống hãm, kiểm tra các hệ thống phần cơ khí không có điện xem có đảm bảo các tiêu chuẩn hay không. Nếu phát hiện có vấn đề, chúng tôi sẽ xử lý ngay lập tức", anh Huy cho biết.
Là đội trưởng, anh Huy bày tỏ đôi lúc cảm thấy áp lực vì trọng trách trên vai khá lớn. Bản thân anh luôn tự hào vì mình được góp sức trong một dự án lớn của thành phố nhưng đi cùng với đó là những đòi hỏi cao về chuyên môn, kỹ năng.
Anh chia sẻ: "Dự án metro số 1 là một dự án rất mới ở đất nước VN mình, tất cả hệ thống máy móc, thiết bị ở đây đều thuộc hàng tiên tiến gần như hàng đầu thế giới nên chúng tôi phải học hỏi, trau dồi mỗi ngày để tiếp nhận, làm chủ chúng. Trong tương lai, metro còn phát triển hơn nữa nên những ai học kỹ thuật đều có cơ hội làm việc ở đây. Quan trọng là phải có nền tảng kiến thức, sau đó vào đây được đào tạo lại một lần nữa, không hề có giới hạn về độ tuổi, giới tính vì chuyên ngành bảo dưỡng rất rộng".
Để trở thành Đội trưởng Đội đầu máy - toa xe khi tuổi còn rất trẻ, anh Huy cho hay bản thân đã nỗ lực học tập, trau dồi rất nhiều từ ngày còn ngồi trên ghế nhà trường. Nhiều năm trước, khi dự án metro số 1 chỉ mới đặt những nền móng đầu tiên, anh đã quyết tâm thi tuyển vào chuyên ngành tàu điện metro của Trường ĐH GTVT TP.HCM.
"Thời điểm đó tôi thấy các nước có tàu điện phát triển nhiều nên cũng mong muốn, khát khao một ngày nào đó sẽ được làm việc trong lĩnh vực này. Lên TP.HCM, thấy các nền móng của metro nên càng thêm niềm tin. Sau nhiều năm học hành, chờ đợi, giờ đây tôi đã được làm việc ở đây đúng với mơ ước của mình", anh Huy tự hào nói.
Hiện nay, đội ngũ bảo trì, bảo dưỡng của tuyến metro số 1 được tham gia đào tạo, huấn luyện cùng với nhà thầu Hitachi và các chuyên gia Nhật Bản. Mỗi một dự án đều có những thiết bị, máy móc và công nghệ đặc thù. Vậy nên việc tiếp nhận đào tạo, chuyển giao công nghệ, học hỏi liên tục là điều kiện tiên quyết để đội ngũ nhân sự ở xí nghiệp bảo dưỡng làm chủ hệ thống metro.
Hệ thống metro số 1 không chỉ là bước ngoặt của ngành đường sắt đô thị TP.HCM mà còn cho thấy khả năng học hỏi, làm chủ công nghệ của đội ngũ kỹ thuật viên VN. Nếu không có những "bác sĩ" thầm lặng bên trong depot Long Bình, tuyến metro số 1 sẽ không thể khỏe mạnh để phục vụ hàng triệu người dân và cả du khách nước ngoài.
Trong tương lai, metro còn phát triển hơn nữa nên những ai học kỹ thuật đều có cơ hội làm việc ở đây. Quan trọng là phải có nền tảng kiến thức, sau đó vào đây được đào tạo lại một lần nữa, không hề có giới hạn về độ tuổi, giới tính vì chuyên ngành bảo dưỡng rất rộng.
Anh Lưu Cao Huy (Đội trưởng Đội đầu máy - toa xe)
Theo Thái Thanh (TNO)
